Kategori: Siyaset

Mark MacKinnon – Yeni Soğuk Savaş (2008)

‘Yeni Soğuk Savaş’, Mark MacKinnon’un Rusya ve Amerika arasında yeniden başladı dediği soğuk savaşı anlatıyor.

MacKinnon’a göre, bu savaş, sadece iki güç arasında yaşanmasına rağmen, etkileri bölgedeki diğer ülkeleri de kapsayacak kadar geniş.

Yazar, “yeni soğuk savaş”ın, Moskova’da Putin’in ve Washington’da da Bush’un iktidara geldiği 2000 yılında başladığını savunuyor.

Yazar bu yeni savaşın araçlarının ise, hileli seçimler, devlet eliyle hazırlanan devrimler ve boru hatları üzerindeki kavgalar olduğunu söylüyor.

Şu an Ortadoğu’da görevli olan MacKinnon, bazı gazeteler adına uzun süre Moskova temsilciliği de yürüttüğünden, çalışması bu deneyiminden de besleniyor.

  • Künye: Mark MacKinnon – Yeni Soğuk Savaş, çeviren: Emel Lakşe, Destek Yayınları, siyaset, 378 sayfa

Karl Korsch – Sosyal Bilimler ve Marksizm (2008)

Karl Korsch, György Lukács ve Antonio Gramsci ile birlikte Batı Marksizmi’nin kurucu isimleri arasında yer alıyor.

Yazar ‘Sosyal Bilimler ve Marksizm’de, hem Marksizm’in kendi üzerine düşünebilme kapasitesine sahip olduğunu anlatıyor hem de daha sonra çokça başvurulan ideoloji eleştirisinde de bulunuyor.

Korsch, ortodoks Marksizm’in, Marx ve Engels’in teorisindeki devrimci içeriği, politikadan bağımsız evrensel bir bilim sistemi oluşturma tutkusu yüzünden körelttiğini ve böylelikle de bilimin pratik eleştirisini imkânsız hale getirdiğini savunuyor.

Yazar bu durumun da, bir bütün olarak sosyal bilimlerin gündemine dönük köklü bir müdahale getirdiği iddiasında.

  • Künye: Karl Korsch – Sosyal Bilimler ve Marksizm, derleyen ve çeviren: Vefa Saygın Öğütle, Salyangoz Yayınları, felsefe, 149 sayfa

Kolektif – Sınıfın Suretleri: Emek Süreçleri ve Karşı Hareketler (2017)

Bilhassa son 10 yıllık zaman dilimi içinde, Türkiye’de emeğe ve sınıfa odaklanan akademik eser sayısında gözle görülür bir artış söz konusu.

Türkiye’nin kentsel işçi sınıfının farklı dilimlerinin kuramsal ve olgusal bir dökümü olan ‘Sınıfın Suretleri’ de, bunun nitelikli güncel örneklerinden biri.

Gezici mevsimlik tarım işçisi genç kadınların sınıfsal kompozisyonu,

“Gündelikçi” kadınlar bağlamında, kadın emeğinin güvencesiz kılınması,

Toplumsal cinsiyet ekseninde AVM mağazalarındaki satış işi,

Tıp teknolojisi ve Türkiye’de kuşaklararası cerrah tipolojisi,

Teknokentte sınıf içi iletişim,

Geçmişin mücadele mirası ve bugünün sermaye derebeyliği bağlamında Alpagut-Dodurga kömür madeni işçilerinin deneyimleri,

Bilişim ve iletişim teknolojileri sektörü emekçilerinin sınıf mücadelesi kapasitesi,

Beyaz yakalıların hak örgütlenmelerinin potansiyel imkân ve zorlukları,

Neoliberal üniversite karşısında bir hegemonya kırıcı olarak hackerlar…

Bu ve buna benzer pek çok konunun ele alındığı kitap, alana dair akademik bir perspektif sunmasıyla önemli.

  • Künye: Kolektif – Sınıfın Suretleri: Emek Süreçleri ve Karşı Hareketler, editör: Denizcan Kutlu ve Çağrı Kaderoğlu Bulut, Nota Bene Yayınları, siyaset

Tayfun Atay – Parti, Cemaat, Tarikat (2017)

2002’de AKP iktidara geldiğinde, o günlerden şimdinin en hafif tabiriyle “tedirgin” günlerine geleceğimizi kimse hayal etmemişti.

Toplumsal ayrışmanın ve kutuplaşmanın, Türkiye tarihinde eşi görülmemiş bir boyuta ulaşmasından bahsediyoruz.

Oysaki AKP liberal, demokratik ve özgürlükçü vaatlerle iktidara gelmişti.

İşte, sosyal antropoloji alanındaki önemli katkılarıyla bildiğimiz Tayfun Atay’ın elimizdeki kitabı, AKP’nin söz konusu dönüşümünün nitelikli bir panoramasını sunmasıyla önemli bir rol üstlenmekte.

Alt başlığı, ‘2000’ler Türkiye’sinin Dinbaz-Politik Seyir Defteri’ olan kitap, siyasal İslamın laik Türkiye’deki serencamını, iyi düşünülmüş ayrıntılar ve dozu da gayet iyi ayarlanmış eleştirel bir perspektifle izliyor.

Ülkenin son on beş yılda yaşadığı dönüşümleri kültür, kimlik ve yaşam biçimi bağlamında irdeleyen sağlam bir kitap.

  • Künye: Tayfun Atay – Parti, Cemaat, Tarikat, Can Yayınları, siyaset, 200 sayfa

Yalım Eralp – Perdeyi Aralarken (2017)

Deneyimli diplomatlardan Yalım Eralp Dışişleri Bakanlığı’nda 1962 yılında çalışmaya başlayıp, Birleşmiş Milletler’den NATO’ya, AGİT’ten Amerika ve Hindistan’ın Türkiye Büyükelçiliklerine, dış politikada farklı görevler aldıktan sonra 2000 yılında emekli oldu.

Erdoğan’ın “Mon cher” diyerek küçümsediği ekolden gelen Eralp, “diplomasinin kurdu” tanımını fazlasıyla hak ediyor.

İşte Eralp’in anılarından oluşan bu kitap, Türk dış politikasının nitelikli bir fotoğrafını çekmesiyle önem arz ediyor.

Kitapta karşımıza çıkan bazı ilginç olaylar şöyle:

Doğan Güreş, görev süresinin uzatılmasını neden istedi?

Leyla Zana’nın Nobel Ödülü alması nasıl engellendi?

Tansu Çiller Kürt sorununun çözümünde neden şiddetten yana tavır aldı?

Kardak krizinin arkasındaki etkenler nelerdi?

Eralp, bu ve bunun gibi birçok gelişmeyi zengin ayrıntılarla harmanlayarak ele alıyor.

Eralp’in Türkiye’nin dış politikasındaki güncel durum hakkındaki fikirleri ile Türkiye dış politikasının geleceğine dair öngörüleri de, kitabı önemli kılan hususlardan.

Tüm diplomasi meraklılarına önerilir.

  • Künye: Yalım Eralp – Perdeyi Aralarken, Doğan Kitap, anı, 288 sayfa

Kolektif – Yapılar, Sistemler, Süreçler (2017)

Çağdaş Marksist düşünce, farklı kaynaklardan beslenme ve bu düşünce yapılarıyla diyaloga girerek onlardan öğrendikleriyle yoluna devam etme becerisine sahip.

Elimizdeki bu nitelikli kitap da, Marksist düşünceyi güncel görüşler bağlamında sorgulamaya açarak sağlam bir felsefi ve siyasal tartışma sunuyor.

Kitabın, bu bağlamda irdelediği kimi konular şöyle:

  • Teknolojik değişim,
  • Yeni jeopolitik oluşumlar,
  • Yeni ekonomi,
  • Güvencesizlik,
  • Neoliberalleşme,
  • Ekoloji

Bu güncel meseleleri kuram açısından irdeleyen kitaba katkıda bulunan isimler ise şöyle: Félix Guattari, Eric Alliez, Moishe Postone, Alan Lipietz, Paulin Hountondji, Maurizio Lazzarato, Silvia Federici ve Arif Dirlik.

  • Künye: Kolektif – Yapılar, Sistemler, Süreçler, hazırlayan: Andrew Pendakis, Jeff Diamanti, Nicholas Brown, Josh Robinson ve Imre Szeman, çeviren: Soner Torlak, Dipnot Yayınları, siyaset, 206 sayfa

Kolektif – Türkiye’de Sağlık ve Sosyal Güvenlik: İnsana Karşı Piyasa (2017)

Nota Bene, Türkiye’de nitelikli alternatif yayıncılık yapan nadir yayınevlerinden biri.

Türkiye’de sağlık ve sosyal güvenlik sistemini çok yönlü bir bakışla ele alan elimizdeki kitap da, bunun iyi örneklerinden.

Kitaba katkıda bulunan birçok yazar 1980’den bu yana Türkiye’de uygulanan ve bilhassa 2003 tarihli Sağlıkta Dönüşüm Yasası (SDP) ile daha bir saldırganlaşan neoliberal politikaları eleştirel bir gözle tartışıyor.

Kitapta işlenen bazı konular şöyle:

Sağlıkta yaşanan güncel krizin ana sebepleri,

Sağlıkta Dönüşüm Programı’nın (SDP) çöküşünün temel nedenleri,

AKP’li yıllarda sağlık ve sağlık politikalarında yaşanan dönüşümler,

Türkiye’de sağlık çalışanlarına karşı artan şiddetin hekimlik pratikleri üzerindeki etkileri,

Hasta ve yaşlı bakımının refah devleti ve toplumsal cinsiyet bağlamında etkileri,

Türkiye’de bireysel emeklilik sisteminin ekonomi politiği,

Türkiye’de 2000’li yıllarda sosyal yardımların niteliği ve işlevi.

İnsana karşı piyasayı öne çıkaran Türkiye’nin yeni sağlık sisteminin nitelikli bir hikâyesi için ayrıntılı ve sağlam bir kılavuz.

  • Künye: Kolektif – Türkiye’de Sağlık ve Sosyal Güvenlik: İnsana Karşı Piyasa, editör: Gülbiye Yenimahalleli Yaşar, Asuman Göksel ve Ömür Birler, Nota Bene Yayınları, sağlık

Erdem Demirtaş – Ortadoğu’da Devlet ve İktidar (2014)

‘Ortadoğu’da Devlet ve İktidar’, tarihin bu en sıkıntılı bölgesindeki otoriter rejimlere odaklanmış akademik literatürün sağlam bir bilançosu.

Otoriter rejimleri incelerken hangi kuramsal yaklaşımların benimsendiğini, bu yaklaşımların katkılarını ve sorunlu yönlerini irdeleyen Erdem Demirtaş, Ortadoğu’da otoriter rejimleri uzun yıllar ayakta tutan kültürel, ekonomik, siyasal ve toplumsal dinamikleri ana hatlarıyla ortaya koyuyor.

Kitapta, otoriteryan stratejiler ve rejimlerin sürekliliği, devletin şiddet aygıtına başvurma biçimleri, otoriteryanizmin sembolik dünyası ve Mısır ile Suriye’de rejimlerin toplumsal kaynakları tartışılıyor.

  • Künye: Erdem Demirtaş – Ortadoğu’da Devlet Ve İktidar, Metis Yayınları, inceleme, 190 sayfa

Kathrin Hartmann – Küresel Çarkın Dışında Kalanlar (2014)

Kathrin Hartmann ‘Küresel Çarkın Dışında Kalanlar’da, özellikle Almanya’daki dönüşümleri merkeze alarak, tüketim toplumundaki yeni yoksulluğu masaya yatırıyor.

Hartmann, tüketim toplumunun mevcudiyetini neden ötekileştirme vasıtasıyla garantiye aldığını ve orta sınıf gerçekten düşerken gözünü ısrarla neden yukarıya diktiğini sorguluyor.

Buradan yola çıkan yazar, iktidarların bilinçli politikaları sonucunda tüketim toplumunda yoksulluğun hızla yükselmesinin nedenlerini saptamış oluyor.

Hartmann, refah devleti yaklaşımının terk edilmesiyle yoksulluğun kriminalize edildiğini belirterek, Alman toplumunu adaletli bir refah için mücadele etmeye davet ediyor.

  • Künye: Kathrin Hartmann – Küresel Çarkın Dışında Kalanlar, çeviren: Etem Levent Bakaç, Ayrıntı Yayınları, siyaset, 343 sayfa

Michael G. Roskin ve Nicholas O. Berry – Uluslararası İlişkiler (2014)

Kapsamıyla dikkat çeken kitap, uluslararası ilişkiler alanını farklı yaklaşımlardan örnek teşkil eden tarihsel ve güncel gelişmelere uzanarak ele alıyor.

Uluslararası ilişkiler yaklaşımlarını inceleyerek açılan kitapta, Avrupa, İngiltere, Amerika, Rusya ve Çin gibi güç ve değişim halindeki sistemler irdeleniyor; ayrıca uluslararası ilişkilere dair realist, liberal, konstrüktivist ve Marksist teoriler açıklanıyor.

Kitabın devamında da, Soğuk savaş, BM’nin kuruluşu ve çalışmaları, ekonomik blokların inşa edilmesi ve yeni dünya politikalarının uygulamaya konması gibi faktörlerin uluslararası ilişkilere etkileri tartışılıyor.

  • Künye: Michael G. Roskin ve Nicholas O. Berry – Uluslararası İlişkiler, çeviren: Özlem Şimşek, Adres Yayınları, siyaset, 481 sayfa