Sosyoloji – Sayfa 62

İbrahim Balcıoğlu – Sosyal ve Psikolojik Açıdan Göç (2007)

SOSYAL VE PSİKOLOJİK AÇIDAN GÖÇ, İbrahim Balcıoğlu, Elit Kültür Yayınları, sosyoloji, 176 sayfa

Prof. Dr. İbrahim Balcıoğlu, İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Psikiyatri Anabilim Dalı öğretim üyesi. Kendisinin dünyanın en eski sorunlarından biri olarak düşünülebilecek göç olgusuna dair bu çalışması ise, sosyal psikoloji araştırmalarına iyi örneklerden birini oluşturuyor. Ekonomik, sosyal ve siyasal sebeplerden kaynaklı olarak ortaya çıkan göç, özellikle Türkiye’de kırsal kesimden kentlere yapılan göçle, başlıca sorunlardan birini oluşturmuş durumda. Balcıoğlu, bu temel sorundan hareketle, göçün tarihinden günümüzdeki göç dalgasına kadar uzanıyor. Kitap, göçün geçen zamanla beraber, onarılamaz sıkıntılar doğurduğunu gözler önüne sermesiyle önemli.

İhsan Çetin – Midyat’ta Etnik Gruplar (2007)

MİDYAT’TA ETNİK GRUPLAR, İhsan Çetin, Yaba Yayınları, sosyoloji, 184 sayfa

‘Midyat’ta Etnik Gruplar’, İhsan Çetin’in bu bölgenin kültürel ve sosyolojik yapısına dair araştırmalarından oluşuyor. Kürtler, Mhalmiler (Araplar), Süryaniler, Yezidiler ve Becırmaniler (Seyyidler) kitapta incelenen başlıca etnik ve kültürel gruplar. Kitap esas olarak, Çetin’in, uygulamalı saha araştırmalarına dayanan, ‘Kent Kültürü Zenginliğinde Etnik Farklılıklar: Midyat Örneği’ isimli yüksek lisans tezinin yeniden gözden geçirilmesinden oluşuyor. Çalışmada, çok kültürlü bir yapıya sahip olan Midyat’ta bulunan etnik gruplar arasındaki sosyal, ekonomik ve kültürel ilişkiler, kentleşme süreci çerçevesinden inceleniyor. Kitap, Türkiye’deki etnisite araştırmalarına iyi bir örnek.

Nergis Canefe – Anavatandan Yavruvatana Miliyetçilik, Bellek ve Aidiyet (2007)

ANAVATANDAN YAVRUVATANA MİLLİYETÇİLİK, BELLEK VE AİDİYET, Nergis Canefe, çeviren: Deniz Boyraz, İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları, siyaset, 451 sayfa

Nergis Canefe’nin asıl olarak, milliyetçilik sorunu üzerine kaleme aldığı ‘Anavatandan Yavruvatana Milliyetçilik, Bellek ve Aidiyet’, Türk milliyetçiliğinin doğasından Kıbrıslılığın aldığı farklı biçimlere; zorunlu göçlerin, işgallerin, hukuksal düzenlemelerin şekillendirdiği kimlik algılarından azınlıkların durumuna kadar geniş bir yelpazede dolaşıyor. Kitap asıl olarak, Canefe’nin egemenlik, milliyetçilik, ulus-devlet ve kimlik inşası, vatandaşlık, azınlık sorunu gibi, günümüz siyasetini oldukça etkileyen konular üzerine yazdığı yazılarından yapılan bir derlemeden oluşturuldu. Yazarın konuya eleştirel yaklaşması ise, kitabı dikkat çekici kılan başlıca unsur. Milliyetçilik son iki yüzyıldır dünyayı etkileyen önemli bir sorun. Canefe’nin derli toplu çalışması, konu hakkında bilgilenmek isteyenlere önerilir.

Kolektif – Mülteci Koruma Siyaseti ve Pratiği (2017)

İnsani yardım konuları ve özellikle Birleşmiş Milletler’in ana insani yardım kuruluşu olan ve 60. yılını kutlayan Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği (BMMYK) ile ilgilenenler açısından bir temel okuma kitabı.

Çalışmaya, siyaset bilimi ve mülteciler üzerine hem kuramsal hem de uygulamalı çalışmalarıyla tanınan pek çok isim katkıda bulunmuş.

BMMYK, İkinci Dünya Savaşı sonrasında, Soğuk Savaş döneminde, Bosna’da, Afganistan ve Irak’ta ya da Ortadoğu, Asya ve Afrika’daki herhangi bir zorunlu göç durumunda neler yaptı, neleri yap(a)madı?

Çalışmalarını yürütürken hangi dengeleri gözetti?

Finans kaynaklarını ve stratejilerini nasıl ve neye göre belirledi?

Yıllar geçtikçe çalışma ilkelerinde neleri değiştirdi? Günümüzde mülteci sorununa güncel yaklaşımlar geliştirebiliyor mu?

İşte elimizdeki kitap, bu ve benzeri sorulara yanıt veren kapsamlı bir araştırmaya dayanmasıyla, alan açısından çok önemli.

Künye: Kolektif – Mülteci Koruma Siyaseti ve Pratiği, çeviren: Özgün Emre Koç, İstanbul Kültür Üniversitesi Yayınları

Niyazi Berkes – Felsefe ve Toplumbilim Yazıları (2017)

FELSEFE VE TOPLUMBİLİM YAZILARI, Niyazi Berkes, Yapı Kredi Yayınları

Berkes’in dergilerde yayımlanan, toplantılarda sunulan makale ve bildirileri… Berkes burada, eski Grek toplum düşününden modern demokrasi devrimlerine, Osmanlı’da bilimlerin durumundan modern Türkiye’de felsefenin durumuna, Türkiye’de ekonomik düşünün evriminden Batı uygarlığının Türkiye’ye etkilerine pek çok önemli konuyu irdeliyor.

Michel Foucault (ed.) – XIX. Yüzyılda Bir Aile Cinayeti (2007)

XIX. YÜZYILDA BİR AİLE CİNAYETİ, editör: Michel Foucault, çeviren: Erdoğan Yıldırım ve Alev Özgüner, Ayrıntı Yayınları, inceleme, 330 sayfa

XIX. yüzyılın Fransa’sında annesini, kız kardeşini ve erkek kardeşini öldüren Pierre Rivierè, hapishanedeyken hatıralarını kaleme almıştı. Dönemin Fransa’sında, bu cinayetleri işleyen Rivierè’in akıl hastası mı, yoksa bir canavar mı olduğu hararetli bir şekilde tartışılmış ama nihayetinde bir türlü ortak karara da varılamamıştı. İşte bu hatıralar, psikiyatri ve suça yönelik adalet arasındaki ilişkilerin tarihi üzerine araştırma yapmak amacıyla yola çıkan Foucault ve arkadaşlarının başlıca çalışma konusu olur. Kitap, Foucault’nun zayıfların, akıl hastalarının ve sapkınların hayatlarını anlamaya çalıştığı düşünsel yolculuğunun en önemli uğraklarından biri.

Kolektif – Sosyal Medya Araştırmaları 1 (2013)

SOSYAL MEDYA ARAŞTIRMALARI 1, kolektif, editör: Ali Büyükaslan ve Ali Murat Kınık, Çizgi Kitabevi, medya çalışmaları, 335 sayfa

Farklı yazarların katkıda bulunduğu ‘Sosyal Medya’, sosyal paylaşım ağların önlenemez yükselişi karşısında bireyin yaşamış olduğu toplumsal dönüşümü irdeliyor. Kitapta, sosyal medyanın mahremiyetin korunmasına etkileri; toplumsal hareketlerin sosyal medyaya yansımaları; sosyal paylaşım ağlarının kişilerarası iletişim sürecine etkileri; sosyal medyanın kamuoyu yaratma işlevleri; sosyal medya ve değişen aile yapısı; sosyal medya ve sanat pazarı; kurumsal iletişimde sosyal medyanın yarattığı dönüşümler gibi konular ele alınıyor. Çalışma, sosyal medyanın avantajları kadar, yarattığı kimi dezavantajları da saptamasıyla önemli.

Takie Sugiyama Lebra – Japonlar ve Davranış Biçimleri (2013)

Antropolog Takie Sugiyama Lebra, Japonların kişiliklerini, kültürel bağlamdaki davranışları üzerinde yoğunlaşarak aydınlatıyor.

Japon kültürüne ışık tutan en iyi çalışmalardan biri olarak kabul edilen ve kültürlerarası iletişim alanında yetkin bir kaynak olan kitabında Lebra, fikirlerini “toplumsal görecilik” kavramı üzerine inşa ediyor ve Japonları aidiyet duygusu, empati, bağlılık, karşılıklı ilişki, uygun mevki ve rolde olma gibi bir dizi özellik üzerinden anlatıyor.

Lebra, Japonların davranış modelleri ve değişen durumlarda verdikleri tepkiler ile inanç ve rollerin Japon toplumunda gençlere nasıl aktarıldığını da açıklıyor.

Künye: Takie Sugiyama Lebra – Japonlar ve Davranış Biçimleri, Oğuz Baykara, Boğaziçi Üniversitesi Yayınları, kültür, 318 sayfa

Andrew Abbott – Disiplinlerin Kaosu (2013)

DİSİPLİNLERİN KAOSU, Andrew Abbott, çeviren: Sabri Gürses, Küre Yayınları, sosyoloji, 315 sayfa

Andrew Abbott, sosyal kurama olduğu kadar bilim ve kültür sosyolojilerine de yeni bir bakış getiren ‘Disiplinlerin Kaosu’nda, bilginin ve bu bilgiyi işleyen, anlamlandırmaya koyulan, sistematize eden sosyal bilimlerin gelişimini irdeliyor. Sosyal bilimlerde ilerlemeci yaklaşıma karşı çıkan Abbott, disiplinlerdeki bilginin ortak karşıtlıklarla örgütlendiğini savunuyor ve söz konusu disiplinlerin modellerini açıklamak için “fraktal” kavramını öneriyor. Abbott bu bağlamda, sosyolojinin karakterini, tarihsel sosyolojinin kurumsal yapısını, akademik disiplinlerin etkileşimlerini ve kendine benzer yapıların gelişimini tartışıyor.

Jeffrey C. Alexander ve Steven Seidman (haz.) – Kültür ve Toplum (2013)

KÜLTÜR VE TOPLUM, hazırlayan: Jeffrey C. Alexander ve Steven Seidman, çeviren: Nuran Yavuz, Boğaziçi Üniversitesi Yayınları, sosyoloji, 438 sayfa

‘Kültür ve Toplum’, farklı disiplinlerin kültürü kuramsal, ideolojik ve yöntembilimsel açılardan tartıştığı çok sayıda makaleyi bir araya getiriyor. Kitabın ilk bölümünde, kültür konusunun işlevselci, göstergebilimsel, dramaturjik, Weberci, Durkheimcı, Marksist ve postyapısalcı bakış açılarından çözümlendiği makalelere yer veriyor. Kitabın ikinci bölümünde ise, ahlak düzeni, toplumsal bunalım ve modern kültür ele alınıyor. Burada, modernlik ve din, sekülerleşmenin toplumsal kaynakları, Amerika’da sivil din, “ideolojinin sonu” kuramı ve kültür, modern ve postmodern süreçte ahlak düzeninin çözülüşü gibi konular tartışılıyor.