Kategori: Tarih

Seyfettin Kaya – Ortaçağ İslâm Dünyasında Rasathaneler (2020)

Seyfettin Kaya’nın bu özenli çalışması, Ortaçağ İslam dünyasında kurulan ve zaman içerisinde gelişme gösteren rasathaneleri çok yönlü bir bakışla irdeliyor.

Kitap, İslam dünyasında kurulan ilk rasathaneleri inceleyerek başlıyor.

Burada, 828’de kurulan Şemmâssiye Gözlemevi’nden Ebü’l Vefâ Bûzcânî’nin Bab-ı Tibn Gözlemevi’ne pek çok rasathane, buradaki astronomlar ve bu gözlemevlerindeki astronomi faaliyetleri ele alınıyor.

Kitabın devamındaki bölümleri ise İslam dünyasında 10. ve 15. yüzyıllar arasında kurulan rasathaneleri konu ediniyor.

  • Künye: Seyfettin Kaya – Ortaçağ İslâm Dünyasında Rasathaneler, Libra Kitap, tarih, 239 sayfa, 2020

Mustafa Oral – Kemalist Cumhuriyetin İnşası (2016)

Halkevleri dergisi olarak 1933-1951 arasında yayınlanan Ülkü’nün Türkiye düşünce hayatındaki yerini ve CHP’nin dönemin kültür politikaları açısından önemini araştıran bir eser.

Söz konusu derginin içeriği ile Halkevlerinin düşünsel ve kültürel işlevinin dönemin siyasal ve kültürel gelişmelerine nasıl yön verdiğine yakından bakmak isteyenlere.

  • Künye: Mustafa Oral – Kemalist Cumhuriyetin İnşası, Yeni İnsan Yayınevi

Eric Schroeder – Hz. Muhammed’in İzinde (2016)

İslam tarih ve medeniyetini tamamıyla İslam tarihçilerinin eserlerinden ve onların hikâye ettikleri şekilde kaleme alan bir eser.

Hz. Muhammed’ten Hz. Ebû Bekir’e, Hz. Osman’dan Hz. Ali’ye, Yezid bin Muâviye’den Ömer bin Abdülaziz’e İslam tarihini meydana getiren pek çok şahsiyet, bu kitabın sayfaları arasında.

  • Künye: Eric Schroeder – Hz. Muhammed’in İzinde, çeviren: Semih Yazıcıoğlu, Kapı Yayınları

Suraiya Faroqhi – Devletle Başa Çıkmak (2016)

1550-1720 arasında Osmanlı İmparatorluğu’nda siyasal çatışmalar ve suç olgularını irdeleyen bir eser.

Osmanlı’da yerel merkezli siyasi inisiyatifler, Osmanlı vergi mükellefleri arasındaki siyasi faaliyetler, Osmanlı’da meşru müdafaa aracı olarak şeyhlik ve Celali isyanlarının dinamikleri; kitabın dikkat çekici konuları.

  • Künye: Suraiya Faroqhi – Devletle Başa Çıkmak, çeviren: Hamide Koyukan Bejsovec, Alfa Yayınları

Kolektif – Emek Tarihi (2016)

Alternatif tarih okumalarıyla emek tarihini yeniden yorumlayan, farklı yazarların katkıda bulunduğu iyi bir çalışma.

Kavel direnişinden Zonguldak-Kozlu grevine, 15-16 Haziran’daki efsanevi işçi direnişinden Kazlıçeşme tabakhane grevlerine, Türkiye sendikal tarihinde iz bırakmış grevler ve direnişler bu kitapta ele alınıyor.

  • Künye: Kolektif – Emek Tarihi, hazırlayan: Ali Haydar Saygılı, Ceylan Yayınları

Seyyid Ahmed Canpulad – İstiklâl Harbi’nde İranlı Bir Subayın Anıları (2020)

Yabancı kökenli askerlerin Milli Mücadele’ye katkısı konusunda çok az kaynak vardır.

İranlı Seyyid Canbulad’ın anılarını sunan elimizdeki çalışma ise, bu alandaki boşluğu bir nebze de olsa dolduruyor.

Seyyid Canbulad, de İstiklâl Harbi boyunca Türk Ordusu’nda teğmen ve üsteğmen olarak hizmet vermiş, İkinci İnönü Muharebesi’nden sonra grup karargâhına alınmış ve Büyük Taarruz’da da bir subay olarak yer almıştı.

Canbulad’ın anıları, Milli Mücadeleye dair pek çok ilgi çekici ayrıntı barındırmasıyla önemli.

  • Künye: Seyyid Ahmed Canpulad – İstiklâl Harbi’nde İranlı Bir Subayın Anıları, çeviren: Mehmet Çalışkan, Kronik Kitap, anı, 96 sayfa, 2020

Peter Burke – Avrupa’da Rönesans (2016)

Petrarca ile başlayıp Descartes’la biten kültürel bir hareketin, tüm Avrupa’da silinmez izler bırakmış Rönesans’ın tarihi.

Peter Burke, Rönesans’ın ilk nüvelerinin ortaya çıkışını, hareketin evrensel değerlerinin Avrupa’da aldığı yerel biçimleri, Rönesans’ın Avrupa’nın düşünsel ve kültürel çehresini nasıl değiştirdiğini tartışıyor.

  • Künye: Peter Burke – Avrupa’da Rönesans, çeviren: Uygar Abacı, Islık Yayınları

Kolektif – Osmanlı Payitahtında Siyasi Muhalefet ve Protesto Kültürü (2020)

Osmanlı toplumuna siyasi muhalefet ve protesto kültürünü perspektifinden bakan özgün bir derleme.

Kitaba katkıda bulunan yazarlar,

  • Fatih Sultan Mehmed dönemi Yeniçeri isyanları,
  • Osmanlı toplumunda siyasi muhalefet ve sefer ilişkisi,
  • Tanzimat dönemi Avrupa merkezli Türkçe gazetelerin başını çektiği muhalefet anlayışı,
  • Bir siyasi muhalefet aracı olarak mizah,
  • Geç Osmanlı’da siyasi protestonun dinamikleri,
  • Osmanlı İstanbul’unda mikro direniş ve mekân,
  • İstibdat ve Meşrutiyet dönemlerinde gayrimüslim Osmanlıların protesto hareketleri,
  • Milli Mücadele’nin göz ardı edilen toplumsal hareketleri olarak 1919 Fatih, Üsküdar ve Kadıköy mitingleri,
  • İttihat ve Terakki Cemiyetinin milliyetçiliği bağlamında partinin kitle siyaseti ve söylemleri,
  • Ve bunun gibi pek çok konuyu tartışıyor.

Künye: Kolektif – Osmanlı Payitahtında Siyasi Muhalefet ve Protesto Kültürü, editör: Yasemin Avcı, Umut Karabulut ve Sezen Karabulut, Libra Kitap, tarih, 455 sayfa, 2020

Yasemin Hamzaoğlu – Karadeniz’in Değirmenleri (2020)

On dokuzuncu yüzyılda Trabzon Vilayeti’nde bulunan, şimdinin fabrikalarının ilk örnekleri olan değirmenler üzerine harikulade bir çalışma.

Osmanlı’nın şehirdeki üretim, tüketim, sosyal, ekonomik ve endüstriyel gelişiminin bir panoramasını değirmenler üzerinden izleyen çalışma, o dönemde Trabzon Vilayeti’nde üretilen tahılların değirmenlerde işlenmesinden sofralara gelene kadarki süreç üzerine önemli tespitlerde bulunuyor.

Yasemin Hamzaoğlu’nun araştırması, Trabzon Vilayeti’nde yer alan, yel değirmenleri, keten değirmenleri, palamut değirmenleri, su değirmenleri ve vapur değirmenleri gibi değirmen türlerini açıklayarak başlıyor.

Kitabın devamında ise,

  • Trabzon Vilayeti’nde yer alan değirmenlerin dağılımlarını,
  • Değirmenlerin çalışma sistemlerini oluşturan çark sistemi sayesinde birçok imalathanenin kuruluşunu ve bu imalathanelerin zamanla kuruldukları dönemlerin adeta birer fabrikası niteliğinde nasıl çalıştıklarını,
  • Değirmenlerin, üretim tarihinin yanı sıra, teknoloji ve sanayi tarihi açısından bize neler söyleyebileceğini,
  • Değirmenlerin nasıl çalıştığı, çeşitleri, üretim kapasite ve oranları,
  • Değirmenlerin üretim esnasındaki faydaları,
  • Değirmenlerin içinde bulunduğu nüfusun gereksinimlerini ne oranda karşıladığı,
  • Ve bunun gibi pek çok konu aydınlatılıyor.

Kitap, zengin arşiv belgeleri ve dönemin diğer önemli kaynaklarından bolca yararlanmasıyla da dikkat çekiyor.

  • Künye: Yasemin Hamzaoğlu – Karadeniz’in Değirmenleri (19. Yüzyılda Trabzon Vilayeti), Libra Kitap, tarih, 328 sayfa, 2020

Tore Janson – Dillerin Tarihi (2016)

Dillerin nasıl doğup ortadan kaybolduğu, neden böyle farklı kaderleri olduğuyla ilgilenen bir kitap.

Yazılı olmayan diller; Hint-Avrupa, Germen, Slav ve Bantu gibi büyük dil grupları; hiyeroglifler ve Mısır dili; fetih ve kültürel yollarla dillerin yayılması ve dillerin nasıl yok olduğu, Tore Janson’un ele aldığı konulardan.

  • Künye: Tore Janson – Dillerin Tarihi, çeviren: Mehmet Doğan, Boğaziçi Üniversitesi Yayınları