Kategori: Tarih

Paul M. Cobb – Müslümanların Gözüyle Haçlı Seferleri (2018)

Haçlı Seferlerini konu edinen anlatılardaki en büyük sıkıntılardan biri, genelde bu süreci yalnızca Batılıların gözünden izlemeleri.

Bu kitabın Batılı yazarı Paul Cobb ise, Haçlı Seferlerinin başından sonuna tüm serüvenini İslam dünyasının gözünden bakarak izleyerek çok özgün bir çalışmaya imza atmış.

Bu yönünden kaynaklı olarak, özellikle Ortaçağdaki İslam ve Haçlı Seferlerini ele alan İslam literatürünü Batılılara aktarması ve konuya dair Batı dünyasındaki yanlış anlamaları düzeltmesi kitabı dikkat çekici kılan hususlardan.

Kitabın bir diğer önemli katkısı da, Haçlı Seferlerini, sık yapıldığı gibi Hıristiyanlık ve İslam arasındaki çatışmanın yalnızca bir evresi olarak görmemesi, ayrıca coğrafi olarak da sadece Ortadoğu’yla sınırlandırmaması.

Cobb, araştırmacıların Haçlı Seferlerini 11.-14. yüzyıllar arasıyla sınırlandıran bakışına karşılık, Batılı devletler ile İslam dünyası arasındaki çatışmaları çok daha geniş bir tarihsel bağlam içinde, örneğin Aragon ve Kastilya krallıklarının Endülüs’teki, Normanların Sicilya’daki ve Osmanlıların Rumeli’deki fetihlerini de içine alacak şekilde genişleterek irdeliyor.

  • Künye: Paul M. Cobb – Müslümanların Gözüyle Haçlı Seferleri, çeviren: Ekin Duru, Say Yayınları, tarih, 464 sayfa, 2018

Roger Ford – Cennetten Mahşere (2018)

Osmanlı İmparatorluğu dünya ilişkilerinde 500 yılı aşkın bir süre başat bir güç oldu.

Gücünün doruğundayken üç kıtaya yayılan toprakları Basra Körfezi’nden şimdiki Cezayir’e, Avusturya sınırından doğuda Hazar Denizi’ne ve güneyde Sudan’a kadar uzanmaktaydı.

Ancak 19. yüzyılın başlarında nihai çöküş başladı.

Bu hikâyenin devamını biliyoruz:

Birinci Dünya Savaşı’nda en büyük kayıpları yaşayan devletlerin başında Osmanlı gelir.

İşte askeri tarihçilik alanında dünya çapında bir otorite olan Roger Ford, tarihi yeni baştan biçimlendirmiş Birinci Dünya Savaşı’nın Ortadoğu’daki seyrini kapsamlı bir şekilde izliyor.

Ford, bugünkü Irak’ın kuruluşundan Osmanlı’nın Kafkasya’daki toprak kazanma kavgasına, başarısızlıkla sonuçlanan Gelibolu harekâtından Osmanlı’nın Filistin’deki büyük yenilgisine, Birinci Dünya Savaşı’nın hem bölge hem de küresel düzendeki seyrini adım adım izliyor.

  • Künye: Roger Ford – Cennetten Mahşere: Ortadoğu’da Birinci Dünya Savaşı, çeviren: Nurettin Elhüseyni, Yapı Kredi Yayınları, tarih, 504 sayfa, 2018

Kemal H. Karpat ve Cemal Karpat Hatıratı – Acıyı Bal Eylemek (2015)

Tarihçi Kemal H. Karpat ile kardeşi Cemal Karpat, Osmanlı’nın Balkanlardan çekilmesinden sonra Anadolu’ya göç etmiş bir aileden geliyor.

Karpat kardeşler bu anılarında, Romanya’nın Babadağ bölgesinde geçen çocukluklarını, ailelerini, buradaki halkın hayatını; ayrıca acılarla, zorluklarla örülü Türkiye’ye göç süreçlerini anlatıyor.

  • Künye: Kemal Karpat ve Cemal Karpat – Acıyı Bal Eylemek, Timaş Yayınları

 

Selim Temo – Horasan Kürtleri (2018)

Selim Temo’nun uzun araştırmalarının ürünü olan elimizdeki çalışması, Horasan Kürtleri hakkında Türkçe yazılmış, çok iyi kaynak eserlerden biri olmaya aday.

Pek çok harita, belge, elyazması ve fotoğrafla zenginleşen çalışma, özellikle konu hakkındaki Almanca, Arapça, Farsça, Fransızca, İngilizce, İspanyolca, Kürtçe, Rusça ve Türkçe kaynakları bir araya getirmesiyle önemli.

Temo,

  • Horasan Kürtlerinin kökeni,
  • Kürtlerin Horasan’a göçünün altındaki tarihsel etkenleri,
  • Kürtlerin Horasan’dan tekrar geriye doğru göçe koyulmalarının nedenlerini,
  • Kendi ana karalarından bu kadar uzak olmalarına rağmen Horasan Kürtlerinin dillerini nasıl korudukları,
  • Ve bunun gibi pek çok konuyu aydınlatıyor.

Üç bölümden oluşan kitap, yalnızca bu topluluğun tarihini anlatmakla kalmıyor, aynı zamanda Horasan Kürtlerinin sosyal yaşamına ve onlarca şair yaratmış özgün edebiyatlarına da kapsamlı bir şekilde bakıyor.

  • Künye: Selim Temo – Horasan Kürtleri, Alfa Yayınları, inceleme, 718 sayfa, 2018

Kolektif – Batı’da Aşk ve Cinsellik (2015)

Geçmiş toplumlardan kalan açık seçik izler arasında, aşka, cinselliğe ilişkin olanlar son derece örtülü.

Bu örtüyü aralayan elimizdeki kitap, Eski Yunan’da eşcinsellikten Roma fahişelerine, doğum kontrolünün başlangıcından mastürbasyona pek çok “mahrem” konuyu irdelemekte.

  • Eski Yunan ve Roma’da eşcinsellik,
  • Roma fahişeleri,
  • Gezgin şairler ve tutku aşkı,
  • Doğum kontrolünün başlangıcı,
  • Geçmişte doğum kontrol yöntemleri,
  • Batı yaşamında zina,
  • Romalı çiftlerde düğün seremonileri,
  • Batı cinselliğinde zevkin yadsınmasının altındaki dinamikler,
  • Hıristiyan evliliğinin oluşum süreci,
  • yüzyılda cinsel iktidarsızlık davaları,
  • Boşanmanın Batı kültüründeki macerası,
  • Ve daha pek çok ilgi çekici konu, bu kitapta tartışılıyor.

Kitabın yazarları ise şöyle:

Jean Bottéro, Claude Mossé, Maurice Sartre, Paul Veyne, Catherine Salles, Jacques Solé, François Lebrun, Philippe Airés, Alain Corbin, Jacques le Goff, Michel Sot, Georges Duby, Daniel Roche, Pierre Darmon, Arlette Lebigre, Guy Chaussinand-Nogaret, Anne-Maria Moulin, Françoise Thébaud, Roger-Henri Guerrand ve Michel Rey.

  • Künye: Kolektif – Batı’da Aşk ve Cinsellik, derleyen: Georges Duby, çeviren: Ayşen Gür, İletişim Yayınları

José Cantón Navarro – Küba Tarihi (2015)

Kübalılar, en çok Fidel Castro’nun öncülüğünü üstlendiği devrimle anılsa da, henüz sömürgecilik zamanlarına uzanan direnişçi bir kişiliğe sahip.

On beşinci yüzyılda İspanyolların katliamlarına karşı, daha sonra da adayı kontrol etmek isteyen ABD’ye karşı direnen bir halkın görkemli biyografisi, bu kitapta.

José Cantón Navarro , Küba devrimini mümkün kılan bir halkın tarihine odaklanıyor.

Navarro, Küba devriminde Che Guevara ve Fidel Castro gibi isimlerin zekâlarının yanı sıra, Amerika’nın keşfiyle beraber, İspanyollar tarafından yok edilen bir halkın daha sonraki kuşaklarının, sömürgecilerle yaptığı zorlu mücadelelerinin de belirleyici olduğunu söylüyor.

Yazar, Küba tarihini, İspanyol sömürgecilere karşı verilen mücadeleden, sosyalist devrimin gerçekleştiği döneme kadar izliyor.

  • Künye: José Cantón Navarro –  Küba Tarihi: Bir Halkın Biyografisi, çeviren: Gözde Kök ve Ali Somel, Yazılama Yayınları, tarih, 437 sayfa

Otto Hersing – Çanakkale Denizaltı Savaşı (2015)

Çanakkale Savaşlarının ve 1. Dünya Savaşı’nın sualtı cephesi konusunda önemli bir kitap.

Bu kitabın yazarı Otto Hersing, Çanakkale Savaşlarında İngilizlere ait Triumph ve Majestic zırhlılarını batıran Alman denizaltısı U21’in kaptanıydı.

İşte Hersing’in anılarını sunan elimizdeki kitap, o döneme dair bilinmeyenleri aydınlatma konusunda altın değerinde bir kaynak.

  • Künye: Otto Hersing – Çanakkale Denizaltı Savaşı, çeviren: Bülent Erdemoğlu, İş Kültür Yayınları

Haluk Oral – Arıburnu 1915 (2015)

Başta Mustafa Kemal Atatürk olmak üzere, Çanakkale Savaşlarında önemli roller üstlenmiş aktörlere dair önemli bilgiler veren, savaşa dair bir belgesel.

Görsel zenginliğiyle öne çıkan çalışma, hem pek çok yeni belge sunuyor hem de Türk askerlerinin yanı sıra bu büyük savaşın diğer tarafı olan Anzak askerlerinin ilgiyle okunacak öykülerine de yer veriyor.

  • Künye: Haluk Oral – Arıburnu 1915, İş Kültür Yayınları

Kolektif – Rezan Has Müzesi Konferansları III: Allianoi (2009)

Rezan Has Müzesi Konferansları’nın üçüncüsü, ‘Allianoi: Dünü, Bugünü, Yarını’ başlığını taşıyordu.

Bu konferansta, 1800 yıllık tarihe sahip, en sağlam Roma ılıcası olan Allianoi antik kentinin geçmişi ve geleceği tartışılmıştı.

Allianoi Kazısı Bilimsel Heyet Başkanı Ahmet Yaraş başta olmak üzere, konunun uzmanları, arkeologlar ve hukukçuların katılımıyla gerçekleşen konferans, barajların göl alanları altında kalma riskiyle karşı karşıya olan Allianoi için düzgün bir koruma programının nasıl geliştirelebileceğini de irdeliyor.

  • Künye: Kolektif – Rezan Has Müzesi Konferansları III: Allianoi: Dünü, Bugünü, Yarını, editör: Zeynep Çulha, Rezan Has Müzesi Yayınları, konferans, 211 sayfa

Salih Özbaran – Tarihçilik Zor Zanaat (2015)

Son zamanlarda iktidarın ve onun bekçiliğini üstlenmiş medyanın istismar etmeye doyamadığı tarihçilik konusunda, tarihsel derinlik arayanları uyaran bir inceleme.

Salih Özbaran, tarih konusundaki söz konusu sorunları ayrıntılı bir şekilde gündeme taşıdığı gibi, iktidarın dayanak aradığı biçimlere sokularak tutsak edilmiş tarih ders kitapları sorununu da tartışıyor.

  • Künye: Salih Özbaran – Tarihçilik Zor Zanaat, Tarihçi Kitabevi