Karen Dolby – Bir Nefeste Cinsellik Tarihi (2014)

Ünlü klasik felsefecilerden Ortaçağ papalarına, kral ve kraliçelerden doktorlara, siyasetçilerden sokaktaki insanlara kadar geniş bir yelpazede pek çok insanın hayatının gölgede kalmış “edepsiz” ayrıntıları.

Bu kitap, cinselliğe bakışımızı etkileyen, dönüştüren tarihsel dönüm noktalarını daha iyi kavrayabilmek için bir vesile.

  • Künye: Karen Dolby – Bir Nefeste Cinsellik Tarihi, çeviren: Pınar Üstel, Maya Kitap

 

Mustafa Celâlettin Paşa – Eski ve Modern Türkler (2014)

Türk tarihini, kültürünü, dilini ve Türklerin kökenini konu alan, hem ilginç hem de tuhaf bir çalışma.

Mustafa Celâlettin Paşa’nın buradaki Turo-Aryanizm tezi, 19. yüzyılın Avrupamerkezci ırkçı teorilerinden fazlasıyla etkilenmiş.

Şunu da hatırlatalım: Polonya doğumlu olup daha sonra Osmanlı ordusuna katılan Paşa’nın asıl adı da, Konstanty Borzecki’ydi.

  • Künye: Mustafa Celâlettin Paşa – Eski ve Modern Türkler, çeviren: Güven Beker, Kaynak Yayınları

Murat Bardakçı – Mahmud Şevket Paşa’nın Sadaret Günlüğü (2014)

Bilindiği gibi Sadrazam Mahmud Şevket Paşa, bir suikasta kurban gitmişti.

Paşa’nın elimizdeki bu günlüğü, Osmanlı’nın son dönemine dair çok önemli bilgiler barındırıyor.

Ordunun siyasetin içerisinde yer almasından ve müdahalelerde bulunmasından rahatsızlık duyan, günlük tutan tek sadrazam olan Paşa, bu günlüğünde, Osmanlı’nın görkemli çöküşünün detaylı bir panoramasını çiziyor.

  • Künye: Murat Bardakçı – Mahmud Şevket Paşa’nın Sadaret Günlüğü, İş Kültür Yayınları

Margaret MacMillan – Barışa Son Veren Savaş (2014)

Birinci Dünya Savaşı öncesindeki Avrupa’nın haleti ruhiyesi nasıldı?

Bu kitap, bunu daha yakından görmek için iyi bir fırsat.

Çalışma, 1914’te Avusturya-Macaristan’ın Sırbistan’ı mahvetme konusundaki o çılgın kararlılığının, Almanya’nın bunu sonuna kadar destekleme tutumunun ve Rusya’nın seferberlik konusundaki sabırsızlığının öncesindeki politik dönüşümlere, korkunç bir kıyımın başlamasından hemen önceki o gerilimli döneme odaklanıyor.

  • Künye: Margaret MacMillan – Barışa Son Veren Savaş, çeviren: Belkıs Çorakçı Dişbudak, Alfa Yayınları

Howard M. Sachar – Avrupa’nın Katli (1918-1942): Siyasi Bir Tarih (2017)

Yirminci yüzyılın sarsıcı 11 siyasi suikastı üzerinden Avrupa’nın iki dünya savaşı arasındaki yıllarına uzanan dikkat çekici bir çalışma.

Rosa Luxemburg, Kurt Eisner, Matthias Erzberger ve Walther Rathenau, kitapta izi sürülen suikastlardan bazıları.

Howard M. Sachar’ın çalışmasının en büyük katkısı, yalnızca bu cinayetleri irdelemesi değil, bunların Weimar Cumhuriyeti’nin çöküşüne ve Hitler’in iktidara gelmesine nasıl zemin hazırladığını ve Avrupa’da hümanist değerlerin telafi edilemez şekilde hırpalanmasına nasıl yol açtığını da açıklıkla gözler önüne sermesi.

  • Künye: Howard M. Sachar – Avrupa’nın Katli, 1918-1942 Siyasi Bir Tarih, çeviren: Erdem Gökyaran, Yapı Kredi Yayınları, tarih, 432 sayfa

Simon Arakelyan – Ankara Vukuatı: Menfilik Hatıralarım (2017)

1915 sürecinde, Ankara’nın Hıristiyan Ermeni nüfusunun başına neler geldi?

İşte Ankaralı Katolik Ermeni Simon Arakelyan’ın 1915’te yaşadıklarının bir dökümü olan ‘Ankara Vukuatı’, bu sürece dair bilinmeyenleri aydınlatmasıyla önemli bir tanıklık.

1915 yazında Ankaralı Ortodoks Ermeniler katledilir ve Katolik Ermeniler de sıranın kendilerine geldiğini fark eder.

Sonuçta onlar da, gruplar halinde tutuklanmaya başlanır.

O dönemde Reji idaresinde bir memur olan Arakelyan da tutuklananlar arasındadır ve böylece kötü muamele, saldırılar, açlık ve doğa şartlarıyla mücadele edeceği 122 günlük dehşetli yolculuğu başlamış olur.

Arakelyan’ın yolculuğunda ilk durak Tarsus’tur, rotanın devamı ise, yaşam olasılığının sıfıra yakın olduğu Der Zor çölleridir ve kendisi de buraya gitmekten kurtulmak için kaçmaya karar verir.

Şans, Arakelyan’dan yanadır. Zira zorlu bir mücadelenin ardından kaçmayı, kurtulmayı başarır.

İşte bu kitap, bu zorlu yolculuğun ve kaçışın ayrıntılı bir hikâyesi oluşuyla önemli bir tarihi tanıklık.

  • Künye: Simon Arakelyan – Ankara Vukuatı: Menfilik Hatıralarım, editör: Murat Cankara, Aras Yayıncılık, anı, 352 sayfa

Adil Baktıaya – Osmanlı Suriyesi’nde Arapçılığın Doğuşu: Sosyo-Ekonomik Değişim ve Siyasi Düşünce (2017)

Osmanlı idaresi altındaki Suriye’de Arap milliyetçiliğinin ortaya çıkmasını sağlayan dinamikler nelerdi?

Bu sorunun yanıtını arayan Adil Baktıaya, Suriye’de 19. yüzyıl ortalarında yaşanan ve Nahda olarak adlandırılan toplumsal uyanışı doğuran sosyo-ekonomik etkenleri ve bunların siyasi sonuçlarını kapsamlı bir bakışla irdeliyor.

Çalışmanın ilk kısmı, 19. yüzyılda Suriye’de Batı nüfuzunun artışını ve 19. yüzyılın teknolojik gelişmelerinin Suriye modernleşmesine etkilerini araştırıyor.

Kitabın ikinci kısmı, Suriyelilerin siyasi yönelişlerini belirleyen tarihsel dönüm noktalarını inceliyor.

Burada tespit edilen dönüm noktaları 1860 Lübnan olayları ve Şam katliamı ile 1877-1878 Osmanlı-Rus savaşı.

Üçüncü kısımda, basım, yayın, dil, edebiyat gibi alanlarda yaşanan gelişmeler ele alınıyor ve Nahda içinde beliren siyasi eğilimler tespit ediliyor.

Bugünün Suriye’sini ve genel olarak Ortadoğu’yu daha iyi kavramak için iyi bir eser.

  • Künye: Adil Baktıaya – Osmanlı Suriyesi’nde Arapçılığın Doğuşu: Sosyo-Ekonomik Değişim ve Siyasi Düşünce, İletişim Yayınları, tarih, 408 sayfa

Celâleddîn Suyûtî – Halifeler Tarihi (2014)

Hz. Muhammed’ten sonra, ilk iki yüzyıl boyunca İslam tarihinde önemli yer tutan halifelik kurumu ve halifelerin hayatı konusunda bir başucu eseri.

Klasik devir Arap tarihçiliğinin son temsilcisi olarak kabul edilen Celâleddîn Suyûtî, dört halifeden başlayarak, Emeviler ve Abbasiler dönemindeki büyük dini şahsiyetlerin hayatlarını ele alıyor.

  • Künye: Celâleddîn Suyûtî – Halifeler Tarihi, çeviren: Onur Özatağ, Ötüken Yayınları

Ömer Tarzi – İki Kral, Bir Lider (2014)

Torununun kaleminden, Afgan modernleşmesinde önemli yeri olan Kandahar Serdarı, Serdar Mahmud Terzi Han’ın hayatı.

Afganistan’ın ilk dışişleri bakanı olan Tarzi’nin ailesi, yetiştiği çevre ve siyasi çalışmalarının, Sultan Abdülhamid’ten Atatürk’e uzanan bir zaman diliminde anlatıldığı kitap, Türkiye yakın tarihi açısından da şüphesiz önemli bir kaynak.

  • Künye: Ömer Tarzi – İki Kral, Bir Lider, Paloma Yayınevi

Ahmet Tetik ve Cihan Güneş (haz.) – Halep Sığınma Evi (2014)

Karen Jeppe’nin notları üzerinden, tehcir sürecinde Halep Sığınma Evi’ne sürülen Ermenilerin trajik hayatı.

Bu notlarda, Near East Relief isimli yardım kuruluşu adına çalışan Jeppe, 1922-1927 yılları arasında kuruluşlarının yardım ettiği bin 184 Osmanlı Ermeni’sinin yaşanmış kişisel hikâyelerini sunuyor.

  • Künye: Ahmet Tetik ve Cihan Güneş (haz.) – Halep Sığınma Evi, çeviren: Serdar Y. Demirtaş, Alfa Yayınları