Tarih – Sayfa 260

Amit Bein – Osmanlı Uleması ve Türkiye Cumhuriyeti (2013)

OSMANLI ULEMASI VE TÜRKİYE CUMHURİYETİ, Amit Bein, çeviren: Bülent Üçpunar, Kitap Yayınevi, tarih, 246 sayfa

Amit Bein, bu nitelikli çalışmasında, son dönem Osmanlı ulemasının mirasını, Osmanlı İmparatorluğu’nun son dönemi ile Cumhuriyet’in ilk yılları arasındaki sürece odaklanarak irdeliyor. Bein o devirde, ilmiye sınıfı içindeki entelektüel tartışmaları ve siyasi hareketleri çalışmasının merkezine koyarak, Osmanlı ulemasının ortak birçok kaygılarına rağmen genel anlamda devletin geleceği, özel anlamda devlet içindeki İslami kurumların rolleri ve işlevleriyle ilgili temel meselelerde nasıl bölündüğünü gözler önüne seriyor. Yazar, ulemanın dönüşümünü, modern Türkiye’nin oluşumunun ayrılmaz bir parçası olarak inceliyor.

Ahmet Demirel – Tek Partinin İktidarı (2013)

TEK PARTİNİN İKTİDARI, Ahmet Demirel, İletişim Yayınları, tarih, 493 sayfa

Ahmet Demirel ‘Tek Partinin İktidarı’nda, 1923 seçimlerinden 1946 seçimlerine kadar olan dönem boyunca yapılan altı genel seçim ile yerel seçimleri irdeliyor, her seçimden sonra oluşan meclislerde yer almış milletvekillerinin özelliklerini kimi kriterlere göre inceliyor. Bu yönüyle, Cumhuriyeti kuran elitin kapsamlı bir analizini yapan, ayrıca ele aldığı dönemleri Türkiye’nin içinde bulunduğu kültürel ve siyasi koşulları gözeterek değerlendiren çalışma, ilk meclislerde görev alan milletvekillerinin kimler olduğu, hangi toplumsal-ekonomik kökenden geldikleri ve kaç kez seçildikleri hakkında iyi bir başvuru kaynağı.

Zeki Arıkan – Haydarpaşa’dan İzmir’e Tarih Söyleşileri (2013)

HAYDARPAŞA’DAN İZMİR’E TARİH SÖYLEŞİLERİ, Zeki Arıkan, Tarihçi Kitabevi, tarih, 311 sayfa

Elimizdeki kitap, Zeki Arıkan’ın tarihi ve güncel konuları kapsayan yazılarından oluşuyor. Kitapta, Haydarpaşa garının neden Türkiye’nin tarihi, ekonomisi ve sosyal dokusuyla bütünleşen bir yapı olduğu; 18. ve 19. yüzyıların İzmir’inde toplumsal hayat; Atatürk’ün Çanakkale Savaşı’ndaki rolü ve Fatih Sultan Mehmed’in bilimsel ve kültürel alanlara ilgisi gibi tarihi konular ele alınıyor. Arıkan yazılarında ayrıca, Türkiye’de 1940 ve sonrası dönemde yetişmiş Doğan Kuban, Orhan Burian, Vedat Günyol, Şerafettin Turan, Fuat Köprülü, Mustafa Akdağ ve Halil İnalcık gibi isimleri yetiştiren siyasi/kültürel atmosfere de odaklanıyor.

Emel Akal – Moskova-Ankara-Londra Üçgeninde İştirakiyuncular, Komünistler ve Paşa Hazretleri (2013)

MOSKOVA-ANKARA-LONDRA ÜÇGENİNDE İŞTİRAKİYUNCULAR, KOMÜNİSTLER VE PAŞA HAZRETLERİ, Emel Akal, İletişim Yayınları, inceleme, 559 sayfa

Emel Akal, elimizdeki nitelikli çalışmasında, Nisan 1920’den Mart 1921’e kadar, Ankara’daki TBMM Hükümeti’nin, Moskova ve Londra’dan gelen etkilerle iç politikaya nasıl şekil verdiğini irdeliyor. Kitapta, TBMM Hükümeti ile milli mücadelede öne çıkan kadroların kendi aralarındaki ilişki ve çelişkiler; Bakü’de Mustafa Suphi’nin liderliğindeki Türkiye Komünist Partisi’ni, Türkiye Halk İştirakiyun Fırkası’nı ve Yeşil Ordu Cemiyeti’ni oluşturan siyasi iklim; Ankara, Moskova ve Londra’daki iktidar odaklarının tutumu ve bu ilişkilerin Türkiye iç politika dinamiklerini nasıl etkilediği gibi, ilgi çekici konular irdeleniyor.

Salih Özbaran – Osmanlı ve Portekiz (2013)

OSMANLI VE PORTEKİZ, Salih Özbaran, Tarihçi Kitabevi, tarih, 328 sayfa

Salih Özbaran ‘Osmanlı ve Portekiz’de, Osmanlı İmparatorluğu’nun Hint okyanusundaki varlığına, Osmanlı’nın dönemin önemli sömürgeci güçlerinden Portekizlilerle karşılaşmalarını merkeze alarak bakıyor. Korsan ve denizci Selman Reis’in 1525 tarihli raporu, Portekiz kaynaklarında Osmanlı imgesi, Avrupa’nın okyanuslarda yayılma süreci, bir deniz gücü olarak Portekiz İmparatorluğu, Osmanlı’nın Umman’a açılması, Hint okyanusunda Osmanlı varlığı, 1552 Hürmüz Kuşatması, Osmanlı’nın 1559 yılında Bahreyn adasına yaptığı askeri çıkarmanın sonuçları ve denizlerdeki baharat ticaretinin serüveni, kitapta ele alınan konulardan bazıları.

Seccat Aydınlu – Firdevsi’nin Şehnâmesi’nde Kürtler (2013)

FİRDEVSİ’NİN ŞEHNÂME’SİNDE KÜRTLER, Seccat Aydınlu, çeviren: Erkan Çardakçı, Avesta Yayınları, inceleme, 208 sayfa

Gazneliler döneminde yaşayan şair Firdevsi’nin ünlü eseri ‘Şehnâme’, en eski zamanlardan başlayarak Sasani İmparatorluğu sonuna kadar tüm İran krallarını inceler, pek çok İran destanı anlatır. Daha sonra, Doğu edebiyatında şehnâme yazma geleneğini başlatacak olan eser, günümüz araştırmacıları için de güncel bir kaynak olmayı sürdürüyor. Seccat Aydınlu da elimizdeki nitelikli çalışmasında, ‘Şehnâme’ ile Kürt kültürü arasındaki ilişkiye odaklanıyor. Yazar, ayrıntılı bir bakışla, Firdevsi’nin destanlarıyla Kürt destanları arasındaki benzerlikleri ve ‘Şehnâme’nin Kürt kültür dünyasında ne gibi etkiler yarattığını analiz ediyor.

Yüzbaşı Naci Efendi – Balkan Savaşı’nda Edirne Kuşatması’na Ait Harp Ceridesi (2012)

BALKAN SAVAŞI’NDA EDİRNE KUŞATMASI’NA AİT HARP CERİDESİ, Yüzbaşı Naci Efendi, çeviri: Hülya Toker, Alfa Yayınları, tarih, 173 sayfa

Balkan Savaşları’nın 100. yılı anısına yayınlanan elimizdeki kitap, savaşın en önemli duraklarından olan Edirne kuşatması konusunda detaylar sunuyor. Kitabın yazıldığı sırada Edirne Askerî İdadi Mektebi’nde öğrenci olan Yüzbaşı Naci Efendi, 1. Balkan Savaşı sürerken, Bulgaristan ordusunca gerçekleştirilen ve 1912 Ekim ortalarından başlayarak 26 Mart 1913’e kadar süren kuşatmayı gün gün not ediyor. Naci Efendi ayrıca, Edirne etrafındaki tabyaları, cephelerdeki savunma kuvvetlerini, piyade alaylarının ileri hatlarını, kuşatma zamanında piyadedeki erzak fiyatlarını ve kuşatmada bulunmuş Edirne Askerî Lise öğrencilerini de anlatıyor.

Emine Fetvacı – Sarayın İmgeleri (2012)

SARAYIN İMGELERİ, Emine Fetvacı, çeviren: Nurettin Elhüseyni, Yapı Kredi Yayınları, tarih, 383 sayfa

Emine Fetvacı, ilgi çekici çalışması ‘Sarayın İmgeleri’nde, resimli tarih kitaplarının 16. yüzyılda Osmanlı sarayında kimlik oluşumundaki merkezi rolünü irdeliyor. Bu dönemde resmedilen Osmanlı anlatılarının hepsinin, ideal padişah ve onun sarayla ve devletle ilişkisi konusunda ayrı bakışlar sunduğunu söyleyen Fetvacı, bu resimli tarih kitapların hedef kitlesi ve dolaşımını; Osmanlı sarayında kitapların hazırlanış sürecini; Osmanlı’nın farklı devlet adamlarının resimli tarihlerin gelişimine katkılarını ve resimli tarih kitaplarının Osmanlı hayal gücü üzerinde bıraktığı etkileri zengin görsel materyaller eşliğinde araştırıyor.

Laure Murat – Cinsiyet Yasası (2012)

CİNSİYET YASASI, Laure Murat, çeviren: İsmet Birkan, Dost Kitabevi, kültür tarihi, 300 sayfa

Daha çok 19. ve 20. yüzyıl edebiyatı, kültür tarihi ve cinsiyet araştırmalarıyla ilgilenen Laure Murat elimizdeki kitabında, üçüncü cinsin kültür tarihindeki yerini, zengin bir arşiv taraması eşliğinde saptıyor. Murat, Theophile Gautier’nin erkek kılığına giren bir kadını anlattığı ‘Mademosielle de Maupin’ romanından Balzac’ın bir romanında “üçüncü cins”le özdeşleşen bir figürüne, Paris’te polis teşkilatı arşivlerinde üçüncü cinse dair tutanaklardan 20. yüzyılda başlayan cinsiyet değiştirmeye yönelik cerrahi operasyonlara ve belli başlı edebi yapıtlarda üçüncü cinsin ele alınışına kadar pek çok detayı değerlendiriyor.

Nina Ergin (der.) – Anadolu Medeniyetlerinde Hamam Kültürü (2012)

ANADOLU MEDENİYETLERİNDE HAMAM KÜLTÜRÜ, kolektif, derleyen: Nina Ergin, çeviren: Ayşe Özbay Erozan, Koç Üniversitesi Yayınları, tarih, 414 sayfa

Aynı adlı bir sempozyuma sunulan bildirilerden derlenen elimizdeki çalışma, Anadolu tarihi ve mimarisiyle popüler ve sanatsal imgeleminde geniş yer tutan hamamları, mimari, kültürel, sosyal ve ekonomik yönleriyle ele alıyor. Selçuklu, Osmanlı, Safevi ve Babür dönemlerine ait hamamların incelendiği kitapta, Emevi Suriyesi’nde hamam kompleksleri, Anadolu Selçuklu kervansaraylarında hamamlar, Osmanlı İstanbulu’nda hamam işletmeciliği, Balkanlar’da az bilinen birkaç hamam, Yunanistan’daki Osmanlı hamamları, Osmanlı İmparatorluğu’nun Arap eyaletlerindeki hamamları ve ressamların gözüyle Türk hamamı gibi ilgi çekici konular yer alıyor.