Kategori: Tarih

Ellen Meiksins Wood – Özgürlük ve Mülkiyet (2012)

  • ÖZGÜRLÜK VE MÜLKİYET, Ellen Meiksins Wood, çeviren: Oya Köymen, Yordam Kitap, tarih, 351 sayfa

 

Ellen Meiksins Wood, daha önce yayınlanan ‘Yurttaşlardan Lordlara’ başlıklı çalışmasında, eskiçağdan ortaçağa Batı siyasi düşüncesinin toplumsal tarihini incelemişti. Wood, bu çalışmanın devamı olan elimizdeki kitabında ise, Rönesans’tan Aydınlanma’ya özgürlük ve mülkiyet konusunu araştırıyor. Bu bağlamda, Rönesans kent devleti, reformasyon dönemi, İspanyol İmparatorluğu, Hollanda Cumhuriyeti, Fransız mutlakıyetçiliği, İngiliz devrimi ve Aydınlanma’yı inceleyen yazar, aynı zamanda Machiavelli, Luther, Calvin, Spinoza, Hobbes, Locke ve Rousseau gibi büyük düşünürlerin fikirlerini ve eserlerini de değerlendiriyor. Kitapta ayrıca, çevirmeni Prof. Dr. Oya Köymen’in, Wood’un erken modern Avrupa deneyimini, Osmanlı-Türkiye toplumsal tarihi bağlamında değerlendirdiği nitelikli bir yazısı da yer alıyor.

Abdullah Paşa’nın Balkan Savaşı Hatıratı ve Mahmut Muhtar Paşa’nın Cevabı (2012)

  • ABDULLAH PAŞA’NIN BALKAN SAVAŞI HATIRATI VE MAHMUT MUHTAR PAŞA’NIN CEVABI, çeviri: Hülya Toker, Sema Demirtaş ve Mustafa Toker, Alfa Yayınları, anı, 396 sayfa

 

Elimizdeki çalışma, Balkan Savaşları’nda önemli görevler almış iki ismin, Tevfik Paşa Hükümeti’nin Harbiye Nazırı Korgeneral Abdullah Kölemen ile onun hatıratına yanıt veren 2. Doğu Ordu Komutanı Mahmut Muhtar Paşa’nın anılarından oluşuyor. Hatıratına, Balkan Savaşları öncesinde Osmanlı ordusunun durumu hakkında bilgi vererek başlayan Abdullah Paşa, devamında da, Balkan Savaşları için seferberlik ilan edilişini, askeriyenin yaptığı yığınakları ve yapılan savaşları anlatıyor; bu arada, savaşta 2. Doğu Ordu Komutanı olarak görev yapmış Mahmut Muhtar Paşa’ya da kimi eleştiriler yöneltiyor. Mahmut Muhtar Paşa ise, Balkan Savaşları konusunda kendi anılarını anlatırken, aynı zamanda Abdullah Paşa’nın yaptığı eleştirilere de yanıt veriyor.

Murray Bookchin – Fransız Devrimi’Nden İkinci Enternasyonal’e (2012)

  • FRANSIZ DEVRİMİ’NDEN İKİNCİ ENTERNASYONAL’E, Murray Bookchin, çeviren: Devrim Keskin, Dipnot Yayınları, tarih, 378 sayfa

 

Murray Bookchin’in, devrimci halk hareketleri tarihini ele aldığı çalışmasının ilk cildi, köylü isyanlarından Fransız Devrimi’ne uzanan süreci kapsıyordu. Elimizdeki ikinci cilt ise, Fransız işçi sınıfının 1830 Devrimi, 1848 Devrimi ve 1871 Paris Komünü çizgisindeki 19. yüzyıl ayaklanmalarını konu alıyor. Yazar ayrıca, bu dönemi daha iyi anlamak için, Uluslararası Emekçiler Birliği (IWMA) ile Birinci ve İkinci Enternasyonal’in tarihi ve kökenlerini de ele alıyor. Modern tarihin en fırtınalı halk ayaklanmalarını anlatan çalışma, büyük devrimci hareketlerin ve ideolojilerin aynasından bir 19. yüzyıl Fransa tarihi de sunuyor.

Johannes Pedersen – İslam Dünyasında Kitabın Tarihi (2012)

  • İSLAM DÜNYASINDA KİTABIN TARİHİ, Johannes Pedersen, çeviren: Mustafa Macit Karagözoğlu, Klasik Yayınları, inceleme, 174 sayfa

 

Kur’an’ı Dancaya çevirmiş dinler tarihçisi Johannes Pedersen, neredeyse yetmiş yıl önce kaleme aldığı elimizdeki çalışmasında, İslam dünyasında kitap üretimine odaklanıyor. İslam’dan önce Arap dünyasında yazının durumu, yazı malzemesi, kağıt üretimi, Arapça yazılar ve hattatlar, ciltçilik, varraklık, kitap resimleme, yazarın telif alma imkânları, minyatürler ve kütüphaneler, çalışmanın omurgasını oluşturuyor. Kitabı bir özgünlüğü de, İslam dünyasında bir kitabın yazarın zihninde tasavvur edilmesinden bitmiş halinin bir kitapsever tarafından satın alındığı ana kadar geçen aşamaları ayrıntılı bir şekilde izlemesi.

Ian Morris – Dünyaya Neden Batı Hükmediyor? (2012)

  • DÜNYAYA NEDEN BATI HÜKMEDİYOR?, Ian Morris, çeviren: Gül Çağalı Güven, Alfa Yayınları, tarih, 827 sayfa

 

Ian Morris elimizdeki çalışmasında, Doğu ve Batı’nın son 15 bin yıldır benzer gelişme aşamalarından aynı sırayla geçtiği halde Batı’nın neden dünyaya hükmettiğini, coğrafik anlayışın bölgesel farklılıklara dair analizleri üzerinden açıklamayı amaçlıyor. “Hükmetme” kavramını ve kimin önde veya hakim olduğunu nasıl söyleyebileceğimizi irdeleyen Morris, ardından, Buzul Çağı ertesinde Doğu ve Batı çekirdeklerinin oluşmasından ilk devletlerin doğuşuna, Batı’nın Doğu ile arasındaki gelişme uçurumunu kapatan tarihsel olaylardan Sanayi Devrimi’nin Batı’nın öncülüğünü nasıl bir kural haline getirdiğine kadar birçok konuyu tartışıyor.

Cemal Kutay – Son Cuma (2012)

  • SON CUMA, Cemal Kutay, Acar Bilgi Merkezi Yayınları, tarih, 215 sayfa

 

Tarihte 31 Mart Vakası olarak bilinen olay, otuz üç yıllık padişah Sultan Abdülhamid’i tahtından indirdiği gibi, zor günler yaşayan Osmanlı İmparatorluğu’nu geriye dönülemez biçimde dönüştürmüştü. Birçok araştırmaya konu olan bu olay, Cemal Kutay’ın elimizdeki çalışmasının da merkezinde yer alıyor. Kutay burada, olayı, Sultan Abdülhamid’in en yakınında bulunmuş Mabeyn Katibi Ali Cevat Bey, Mabeyn-i Hümayun Azası Süleyman Tevfik Bey ve Kıdemli Binbaşı Ali Fethi Okyar’ın günü gününe tuttukları özel günlüklerinden, yabancı tarihçilerin çalışmalarından ve kimi anılardan yola çıkarak değerlendiriyor. Kitapta, 31 Mart olayı başta olmak üzere, Millet Meclisi’nde alınan kararların perde arkası, Sultan Abdülhamid’in tahttan indirilmesi ve çalışmaya adını da veren, Sultan’ın katıldığı son cuma selamlığının ayrıntıları ele alınıyor.

Feryal Tansuğ (der.) – İmroz Rumları (2012)

  • İMROZ RUMLARI, derleyen: Feryal Tansuğ, Heyamola Yayınları, tarih, 343 sayfa

 

‘İmroz Rumları’, 1923’te Türkiye Cumhuriyeti yönetimine geçtikten sonra büyük dönüşümlere tanık olan İmroz adasını farklı yönlerden değerlendiriyor, böylece Türkiye yakın tarihinden acılı bir süreci kayıt altına alıyor. Kitapta bir araya getirilen makalelerde, İmroz’un Osmanlı öncesi dönemi, İmroz’da dini hayat ve kiliseler, İmroz’un Osmanlı idaresindeki dönemleri, İmroz’un eğitim serüveni, Lozan sonrasında İmroz Rumları, Türk hükumetinin etnik bakımdan Rum olan İmroz ve Bozcaada’ya yönelik 1923’ten sonraki tutumu ve İmroz Rumlarının Yunanistan ile Türkiye arasında pazarlık haline gelişi gibi konular ele alınıyor.

Taner Timur – Marx-Engels ve Osmanlı Toplumu (2012)

  • MARX-ENGELS VE OSMANLI TOPLUMU, Taner Timur, Yordam Kitap, tarih, 207 sayfa

 

Taner Timur elimizdeki kitabında, Marx ve Engels’in Osmanlı toplumuna dair tezlerini aydınlatıyor, devamında ise, Osmanlı’nın modernleşme çabalarını değerlendiriyor. Çalışmasının ilk bölümünde, Marx ve Engels’in Osmanlı’ya dair analizlerini irdeleyen Timur, iki ismin, Türklerin gerçek yurtları olan Anadolu’ya döneceklerine dair öngörülerini, Midhat Paşa ile onun demokratik devrimci programını desteklemelerini ve Rus Savaşı’na yol açan koşullarda Paşa’nın pasif kalışına dair eleştirilerini özetliyor. Yazar kitabının devamında da, Osmanlı toplumunda iç ve dış göçler, Osmanlı’da uluslaşma çabaları konularına odaklanıyor.

Yves Ternon – Bir Soykırım Tarihi (2012)

  • BİR SOYKIRIM TARİHİ, Yves Ternon, çeviren: Emirhan Oğuz, baskıya hazırlayan: Ragıp Zarakolu, Belge Yayınları, tarih, 568 sayfa

 

Yves Ternon’un elimizdeki kitabı, Türkçede ilk kez 1993’te yayınlandığında, yayıncısı Ayşe Zarakolu ve Ragıp Zarakolu’nun baskı ve yargılamalarla boğuşmalarını da beraberinde getirmişti. Ragıp Zarakolu’nun kitabın yayınlanma, yargılanma sürecini ve dönemin Türkiye’sini değerlendirdiği bir giriş yazısıyla yeniden basılan kitap, Ermeni soykırımını ve bunun günümüzdeki yansımalarını ele alıyor. Türk ulusal kimliğinin oluşumunda Ermeni soykırımının ve bunun yol açtığı tabunun derin izleri olduğunu belirten Ternon, Osmanlı döneminde Ermeni devrimci hareketini, İttihat ve Terakki’nin uygulamaya koyduğu soykırımı adım adım izliyor.

André Clot – Fatih Sultan Mehmed (2012)

  • FATİH SULTAN MEHMED, André Clot, çeviren: Necla Işık, Doğan Kitap, biyografi, 283 sayfa

 

André Clot elimizdeki çalışmasında, gerek Eski Kıta’nın ve gerek Ortadoğu’nun, beş yüzyıl önce yaşamış en güçlü simalarından birinin yaşamını ve gerçekleştirdiği işleri anlatıyor. Fatih Sultan Mehmed’in, on iki yaşında genç bir veliaht olarak tahta çıkışıyla başlayan kitap, padişahın İstanbul’un fethinden Mora’da kazandığı zafere, son Bizans topraklarının, Bosna’nın, iki kıtanın ve iki denizin fethine uzanan fetih ve hakimiyet dönemini kapsamlı bir bakışla ele alıyor. Kitap, sultanı, yalnızca bir siyaset adamı olarak değil, şairliği ve sanatçılarla ilişkileri üzerinden değerlendirmesiyle de önemli bir boşluğu dolduruyor.