Yalçın Sarıkaya – İran’da Milliyetçilik (2008)

Yalçın Sarıkaya, ‘İran’da Milliyetçilik’ başlıklı bu incelemesinde, İran milleti ile İran milliyetçiliğini tanımlıyor ve yorumluyor; ayrıca bu milliyetçiliğin diğer milliyetçiliklerle ve Şiilik ile İslam’ın İran’daki milliyetçiliklerle ilişkisine odaklanıyor.

Kitapta ilk olarak millet, milliyetçilik, kabile/aşiret, milli devlet gibi kavramlar üzerinde duruluyor ve bu kavramlar İran özelinde yorumlanıyor.

Birinci bölüm, İran tarihini, milletleşme perspektifinden ele alıyor.

Kitabın omurgasını oluşturan ikinci bölümde de, İran’da milliyetçiliğin gelişiminin yanı sıra, ülkedeki farklı milliyetçilik algıları değerlendiriliyor.

Kitabın son bölümü ise bu milliyetçiliklerin bölgesel-politik yansımalarına odaklanıyor.

  • Künye: Yalçın Sarıkaya – İran’da Milliyetçilik, Ötüken Yayınları, inceleme, 448 sayfa

Cahit Kayra – Osmanlı’da Fetvalar ve Günlük Yaşam (2008)

Cahit Kayra, ‘Osmanlı’da Fetvalar ve Günlük Yaşam’ isimli bu çalışmasında, Osmanlı İmparatorluğu’nda zaman içinde verilmiş olan fetvalardan da yararlanarak eski Osmanlı yaşam biçimini anlatıyor.

Kayra’nın, Mevlânâ Ebulfadl Abdullah Efendi El-Üsküdârî’nin ‘Behçet-ül Fetâvî’ isimli eseri başta olmak üzere, birçok tarihi kaynağı inceleyerek oluşturduğu bu kitabı, Osmanlı’daki yaşam ile hukuk arasındaki ilişkiyi göstermesi ve günümüz Türkiye’siyle karşılaştırmalar yapmasıyla ilgi çekiyor.

Çalışma bunun yanı sıra, fetvaların şekillendirdiği bir toplumda kadına verilen değeri, farklı etnik kökenlere sahip olanların hakları ve etnik farklılıklar arasındaki dengeyi de ele alıyor.

  • Künye: Cahit Kayra – Osmanlı’da Fetvalar ve Günlük Yaşam, Boyut Yayınları, tarih, 136 sayfa

İnci Yakut – Sağlık İletişiminde Katılımın İşlevi (2008)

İnci Yakut, ‘Sağlık İletişiminde Katılımın İşlevi’nde, hasta ve hasta yakınlarının, hastane içindeki sağlık iletişimi ortamları ile olan ilişkisini ortaya koymaya çalışıyor.

Doktor ve hemşire gibi sağlık çalışanları ile hastaların ve hasta yakınlarının sağlıklı iletişimi, sağlık kuruluşlarındaki hizmet kalitesini belirleyen olmazsa olmaz koşullardan biri.

Yakut’un anket çalışmasına dayanan kitabı da, sağlık kurumlarındaki iletişim koşullarının, hasta ve hasta yakınlarının katılımına ne derece etkide bulunduğunu inceledikten sonra, bu katılımın mümkün mertebe sağlanabilmesi için sağlık kurumu çalışanlarına düşen sorumlulukları sıralıyor.

  • Künye: İnci Yakut – Sağlık İletişiminde Katılımın İşlevi, Umuttepe Yayınları, sağlık, 122 sayfa

Sema Erder ve Nihal İncioğlu – Türkiye’de Yerel Politikanın Yükselişi (2008)

İki yazarlı ‘Türkiye’de Yerel Politikanın Yükselişi’, İstanbul Büyükşehir Belediyesi’nin 1984-2004 tarihleri arasındaki yirmi yıllık çalışmalarını, yerel politika ekseninde inceliyor.

Yazarlar, 1986-1987’de yapmış oldukları bir alan araştırması üzerinden, o dönem tüm dünyada gözlenen yerelleşme hareketlerini, bu belediye üzerinden izliyor.

Çalışmanın en dikkat çeken yanı, yirmi yıl içinde İstanbul Büyükşehir Belediyesi’nin yerel yönetim ve yerel politika üretme anlamında ne denli değiştiğini gözler önüne sermesidir diyebiliriz.

Kitap, burada görevli kişilerin siyaset ve belediyecilik anlayışlarını da ele alarak, kapsamlı bir perspektif sunuyor.

  • Künye: Sema Erder ve Nihal İncioğlu – Türkiye’de Yerel Politikanın Yükselişi, İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları, siyaset, 179 sayfa

E. Burak Arıkan – Türk Sağının Türk Sorunu: Milliyetçi Hareket Partisi (MHP) (2008)

Burak Arıkan, ‘Türk Sağının Türk Sorunu’ üst başlıklı bu çalışmasında, geçtiğimiz elli yıl boyunca Türkiye siyasetinde kendine yer bulabilmiş MHP’nin 1980’den günümüze geçirdiği dönüşümü, seçimlerdeki tavrını ve ideolojik yapısını inceliyor.

Kitapta,

Türkeş’in ölümünden sonra MHP Genel Başkanlığı’na gelen Devlet Bahçeli’nin partide lider-teşkilat-doktrin üçlemesini nasıl hâkim kıldığı,

Türk-İslam ülkücüsü olarak tanımlanan yapının bu dönemden sonra partiden nasıl ayrıştığı,

MHP’nin ortağı olduğu 57. hükümet dönemindeki icraatları,

Ve partinin 2002 seçimlerindeki yenilgisi ve muhalefetteyken izlediği politikalar gibi konular tartışılıyor.

  • Künye: siyaset, 205 sayfa

Güney Gönenç – Hep Aranızda Olacağım (2008)

Güney Gönenç, ‘Hep Aranızda Olacağım’da, bilim tarihinin önemli bir fizikçisi olmasının yanı sıra, Nazilere karşı direnmiş Frédéric Joliot-Curie’nin yaşam öyküsünü anlatıyor.

Joliot-Curie, radyoaktiflik ve atom reaktörü de dâhil olmak üzere, birçok bilimsel buluşa imza atmış bir bilim insanı.

Kendisi bilim insanı olduğu kadar, toplumsal konulardaki duyarlılığıyla da bilinen özgün isimlerden biri.

Zira Joliot-Curie, Nazi işgali altındaki Fransa’da, Fransız Ulusal Direniş Cephesi’nin başkanlığını yapmış, savaştan sonra da Dünya Barış Konseyi’nin kurucusu ve Genel Başkanı olmuştu.

Gönenç’in çalışması da, bu bilim adamının hayatını ve çalışmalarını, oldukça anlaşılabilir bir üslupla aktarıyor.

  • Künye: Güney Gönenç – Hep Aranızda Olacağım, Yordam Kitap, biyografi, 238 sayfa

Henry James – Bir Başyapıtın Öyküsü (2008)

Henry James’in ‘Bir Başyapıtın Öyküsü’, yazarın dört öyküsünü bir araya getiriyor.

Kitaba adını veren öykü, sanatçı ruhlu karakterlerinin, New York’taki sanat çevrelerine dair izlenimlerini hikâye ediyor.

‘Son Derece Tuhaf Bir Durum’, iç savaşa gitmiş erkekler ile evlerinde kalmış kadınlar arasındaki ilişkileri,

‘Crawford’un Tutarlılığı’, Crawford isimli karakterinin genç ve güzel bir kadına âşık olması ve ardından terk edilmesini,

Ve ‘Uluslararası Bir Olay’ başlıklı son öykü ise New York’a seyahat için gelen iki İngiliz’in züppe, düşüncesiz tavırlarını hikâye ediyor.

  • Künye: Henry James – Bir Başyapıtın Öyküsü, çeviren: Dost Körpe, Can Yayınları, öykü, 226 sayfa

Kolektif – Yaratılış mı Evrim mi? Bilim İnsanları Yaratılışçılığı Tartışıyor (2017)

Evrim gerçeği her bilimsel gelişmede yeniden ve yeniden doğrulandığı için, kuramın karşıtları da “Dünya altı günde yaratıldı” gibi modası geçmiş tezlerden ziyade daha güncel karşı söylemlere başvurmak zorunda kalıyor.

İşte elimizdeki bu harikulade çalışma da, yaratılışçılığın evrim karşıtı güncel argümanlarını yerle bir etmek konusundaki acil ihtiyaca yanıt veriyor.

Kitapta,

  • Darwinizm, yaratılışçılık ve “akıllı tasarım” arasındaki temel farklar,
  • Yeni evrim karşıtlığı olarak “akıllı tasarım” taraftarlarının özellikleri,
  • Yaratılışçılıkla ilgili problemler,
  • Evrim karşıtlığını canlı tutan dini ve ideolojik dinamikler,
  • Yaratılışçılığın hayatın kökenine getirdiği yorumlar,
  • Biyolojik karmaşıklık,
  • Mantık ve matematiğe aldatmaca için başvurulması,
  • Metodolojik doğalcılığın sınırları,
  • Bilimsel metodolojiler ve evrimsel biyoloji,
  • Ve evrimi öğretmenin neden vazgeçilmez olduğu gibi ilgi çekici konular yer alıyor.

Evrim karşıtlığı geri döndü ve artık yeni isimlere sahip. Fakat bu yeni isimler aynı eski argümanlar üzerine yapıştırılmış yeni etiketlerden fazlası değil.

İşte bu kitap da, bunu eksiksiz bir şekilde gözler önüne sermesiyle değerli ve önemli.

  • Künye: Kolektif – Yaratılış mı Evrim mi? Bilim İnsanları Yaratılışçılığı Tartışıyor, derleyen: Andrew J. Petto ve Laurie R. Godfrey, çeviren: Şeyma Eren, Çağatay Tarhan ve Önder Kılıç, Ayrıntı Yayınları, bilim, 448 sayfa

Ataol Behramoğlu – Aziz Nesin’li Anılar (2008)

Ataol Behramoğlu’nun, Aziz Nesin’in 5 Temmuz 1995’teki ölümünden kısa bir süre sonra yazdığı ‘Aziz Nesin’li Anılar’, Türkiye edebiyatının bu büyük ismine dair önemli ayrıntılar barındırıyor.

Behramoğlu, “en çok sevdiğim ve en çok çatıştığım yazar” dediği Aziz Nesin’le, 1984 yılından itibaren başlayan mektuplaşmalarını, okuduğu ilk Nesin kitabını, düşünsel kimliğinin oluşumuna Nesin’in ne gibi katkılarda bulunduğunu ve Nesin’in ölümüne kadar süren ilişkilerini, kendisine gönderilen mektuplardan alıntılarla da harmanlayarak sunuyor.

Behramoğlu’nun anıları, Aziz Nesin’e dair ilginç bazı biyografik ayrıntıları da okurlara sunmasıyla ilgi çekiyor.

  • Künye: Ataol Behramoğlu – Aziz Nesin’li Anılar, Evrensel Yayınları, anı, 104 sayfa

Lisa St Aubin de Teran – Otto (2008)

Lisa St Aubin de Teran, ‘Otto’ isimli bu romanında, Castro’nun danışmanlığını yapan, Salvador Allende’nin yakın arkadaşı Venezuelalı devrimci ve gerilla komutanı Oswaldo Barreto Miliani’nin hayat hikâyesini anlatıyor.

Her ne kadar pek tanınmasa da, kod adı Otto olan Miliani’nin, Güney Amerika tarihinde önemli bir yeri var.

Teran’ın kurgusunu ilgi çekici kılan başlıca yön, Miliani’nin siyasi rolünün yanı sıra, kişisel dünyasından ayrıntılar da sunmasıdır diyebiliriz.

Miliani’nin nasıl önemli bir devrimci figür haline geldiği, İran’daki Kürt ayaklanmalarından birinin öncüsü bir kadınla tanışması ve ardından evliliği, romanda ilgi çeken ayrıntılardan birkaçı.

  • Künye: Lisa St Aubin de Teran – Otto, çeviren: Silya Zengilli, Dharma Yayınları, roman, 574 sayfa