Jacques Le Goff – Ortaçağ Tüccarları ve Bankerleri (2018)

Jacques Le Goff, zihniyetler tarihi, tarihsel antropoloji, maddi uygarlık ve halk kültürü alanında Ortaçağ dönemine ilişkin yaptığı muazzam çalışmalarıyla Annales Okulu’nun dünya çapındaki sınırlarını genişletmiş isimlerdendir.

Bu kitap ise, kendisinin uzun dönemli çalışmalarının şüphesiz en iyi ürünlerinden biridir.

Le Goff burada, 11. ve 13. yüzyıllar arasında, Avrupa Ortaçağ tarihinde sıra dışı ticari bir devrime imza atmış büyük tüccar ve bankacıları anlatıyor.

Hem dönemin tüccar ve bankerlerini hem de bu aktörlerin ortaya koyduğu ticari potansiyelin Floransa, Rouen, Brugge, Cenova ve Amiens’te yarattığı dönüşümü kapsamlı bir bakışla ortaya koyan Le Goff, yalnızca dönemin ticari gelişimini değil, aynı zamanda bu ticaretin toplumların zihinsel ve kültürel algılarının dönüşümünü nasıl etkilediğini de gözler önüne seriyor.

Dönemin öne çıkmış kişi ve hanedanlarının hikâyeleriyle de zenginleşen kitap, bilhassa Avrupa’da erken kapitalizm gelişimine daha yakından bakmak isteyenler için altın değerinde bir kaynak.

  • Künye: Jacques Le Goff – Ortaçağ Tüccarları ve Bankerleri, çeviren: Oğuz Adanır, Doğu Batı Yayınları, tarih, 152 sayfa, 2018

Kolektif – Homofobi Sözlüğü (2018)

Her ayrımcılık bir şiddettir.

Kimliğinden dolayı bir eve sahip olamamak ya da bir işe alınmamak gerçek şiddettir.

Homofobi davranışların içine işlediğinde ve bir refleks, basit ve acımasız bir “oyun”, bazı medya

organlarında dahi “gündelik dilin” bir parçası gibi işlediğinde sembolik şiddettir.

İşte bu yoğun eser de homofobiyle ilgili önemli meseleleri dile getirerek tartışmayı aydınlatması ve ilerleme sağlaması bakımından oldukça değerli.

Dinden sinemaya, siyasetten gündelik hayata birçok alanda eşcinsellere yönelik ayrımcılığı irdeleyip ifşa eden sözlük, homofobinin daha sağlıklı anlaşılmasına büyük katkıda bulunuyor.

Doyurucu ve geniş kapsamlı yanıtlanmış, konuyla ilgili tüm kavramları açıklayan sözlük, homofobiyle mücadelenin aynı zamanda kültürel, pedagojik, hatta felsefi bir mücadele olduğunu bir kez daha gösteriyor.

  • Künye:  Kolektif – Homofobi Sözlüğü, derleyen: Louis-Georges Tin, çeviren: Melis Tezkan ve Okan Urun, Sel Yayıncılık, sözlük, 444 sayfa, 2018

Cangül Örnek – Türkiye’nin Soğuk Savaş Düşünce Hayatı (2015)

Türkiye’nin Soğuk Savaş koşullarındaki entelektüel iklimini kapsamlı bir şekilde inceleyen bir çalışma.

Cangül Örnek’in bu özenli çalışması, o dönemin fikir çevrelerine ve ideolojiler alanına nasıl yansıdığını, ABD’nin bu süreçte Türkiye’deki yönetici ve aydın kesimle ilişkilenme biçimlerini, Amerikan propagandasının ülkedeki antikomünizmin gelişimine etkilerini ve bütün bunların üniversitelere, özellikle de sosyal bilimlere nasıl yön verdiğinin dört dörtlük bir analizini sunuyor.

Örnek’in bu nitelikli çalışmasıyla, Halit Çelenk Hukuk Ödülü kazandığını da belirtelim.

  • Künye: Cangül Örnek – Türkiye’nin Soğuk Savaş Düşünce Hayatı, Can Yayınları

Robert Graves – Ben, Claudius (2015)

Roma İmparatoru Claudius’un hayatını merkeze alarak imparatorluğun Sezar’ın öldürüldüğü yıldan Caligula’nın öldürüldüğü döneme kadarki seyrini izleyen bir klasik.

Kekemeliği, topallığı ve utangaçlığı nedeniyle ailesi tarafından sosyal hayattan uzak tutulmuş, bunun aksine oldukça zeki ve donanımlı bir karakter olan ve bunun ödülü ve bir yönüyle de cezası olarak Roma imparatoru olmuş Claudius’un dünyasına yakından bakalım.

Robert Graves’in kaleminden şahane bir tarihsel hikâye.

  • Künye: Robert Graves – Ben, Claudius, çeviren: Dost Körpe, İş Kültür Yayınları

Özkan Eroğlu – Türkiye’de Resim Sanatı (2015)

Türkiye’de resim sanatının gelişimini dönemler ve öncü ressamlar üzerinden izleyen kapsamlı bir inceleme.

Batılılaşma öncesi Türkiye resim sanatı, 18. ve 19. yüzyıl Batı resim kalıplarına duyulan ilgi, resim sanatında ulusallık-yerellik arayışları, modern Türkiye resim sanatında bireysel çoğulculuğun ortaya çıkışı ve daha fazlası, burada.

  • Künye: Özkan Eroğlu – Türkiye’de Resim Sanatı, Tekhne Yayınları

Jan Van Dijk – Ağ Toplumu (2018)

Çağdaş toplumda yeni medyalar nasıl işlemekte ve gelecekte bu işleyişin dönüşme ihtimalleri nelerdir?

Jan Van Dijk’ın nitelikli çalışması ‘Ağ Toplumu’, tam da bu soruya doyurucu yanıtlar vererek sosyal medyanın uzun tarihçesini, gelişimini ve hali hazırdaki durumunu ayrıntılı bir şekilde saptıyor.

Bilhassa, yeni medya ağların hali hazırda gidişatını belirlediği yeni enformasyon ve iletişim teknolojilerinin gelişimi nedeniyle, toplumda hangi temel değerlerin risk altında olduğunu ortaya koymasıyla dikkat çeken kitap,

Yeni medya kullanımıyla ortaya çıkan gençlik kültürünü,

Microsoft, Google, Apple ve Facebook arasındaki zorlu mücadeleyi,

Medya ağlarıyla finansal kriz arasındaki ilişkiyi,

İnternetle ilgili bilinmeyen gerçekleri ve bu konuya yaklaşan belli başlı kuramlar ile eğilimler arasındaki farklılıkları

Ve bunun gibi pek çok ilgi çekici konuyu irdeliyor.

“Belirli kategorideki insanlar diğerlerine kıyasla enformasyon toplumu içerisinde daha fazla yer alabildiği için burada toplumsal eşitlik risk altındadır.” diyen Van Dijk’ın çalışması, yeni ağların temellerini geniş kapsamlı, teorik ve pratik yönleriyle irdelemesiyle, alan için ansiklopedik nitelikte bir eser.

  • Künye: Jan Van Dijk – Ağ Toplumu, çeviren: Özlem Sakin, Kafka Kitap, medya, 454 sayfa, 2018

Jean-Claude Cheynet – Bizans Dünyası, Cilt 2 (2018)

Cécile Morrisson, daha önce yayınlanan ‘Bizans Dünyası’nda, Doğu Roma İmparatorluğu’nun 330-641 yılları arasındaki tarihini zengin veriler eşliğinde anlatmıştı.

Jean-Claude Cheynet imzalı ‘Bizans Dünyası’nın elimizdeki ikinci kitabı ise, ilk kitabın kaldığı yerden devam ederek Bizans İmparatorluğu’nun 641-1204 yılları arasındaki tarihini sunuyor.

Bu ciltte ele alınan kimi konular şöyle:

  • Ortaçağ’da Bizans İmparatorluğu’nun oluşumu ve gelişimi,
  • Müslümanların ilerleyişi,
  • İsaurialıların güçlenmesi,
  • Makedonya hanedanı döneminde Bizans genişlemesi,
  • Makedonya hanedanın kuruluşu,
  • Bulgarlarla çatışmanın tekrar başlaması,
  • Müslümanlara karşı başarılar,
  • Konstantinos’un olaylara müdahalesi,
  • Batı’da genişleme ve Doğu’nun kurtarılması,
  • Türkler ve Haçlılar arasında Bizans,
  • Angelos yönetiminde hızlı zayıflama,
  • İmparatorluk kurumları,
  • İmparator ve ailesi,
  • İmparatorluk törenleri,
  • Büyük Saray,
  • İmparatorluk unvanları,
  • Saray ahalisi,
  • Bizans Kilisesi’nin kurumları,
  • Ruhban organizasyonu,
  • Ortodoks olmayan azınlıklar,
  • İmparatorluk yönetiminde vergi sistemi, hukuk, merkezi yönetim, başlıca devlet daireleri ve taşra yönetimi,
  • Bizans’ta ordu ve donanma,
  • Ordunun finansmanı ve askerlerin maaş ödemeleri,
  • İmparatorluğun yönetici sınıfları,
  • Bizans medeniyetinin temelleri,
  • Nüfus ve demografi,
  • Köy ekonomisi ve toplumu,
  • Tarımsal üretimin koşulları,
  • Konstantinopolis ve şehir ekonomisi,
  • Şehir peyzaj ve alanının organizasyonu,
  • Eğitim ve yazılı kültür,
  • Bizans sanatı…

Künye: Jean-Claude Cheynet – Bizans Dünyası, Cilt 2: Bizans İmparatorluğu (641-1204), çeviren: Aslı Bilge, Ayrıntı Yayınları, tarih, 576 sayfa, 2018

Kolektif – Ahlakın Dışındakiler: Psikopati ve Ahlaki Yetilerden Yoksunluk (2018)

Psikopati, psikiyatrik bir sorun olmasının yanı sıra, ahlaki felsefe bağlamında da birçok filozofun üzerine yoğun olarak düşündüğü bir sorun.

Bu kitapta bir araya getirilen makaleler de, psikopatinin ne olup ne olmadığından, psikopatların sahip olduğu belirli ahlaki bozukluklar ve eksikliklere, bilhassa psikopati ve ahlaki yetilerden yoksun olma ilişkisini etraflıca irdeliyor.

İnsanların ahlaki yargılara varabilmek için hangi yetilere ihtiyaçları olduğunu enine boyuna tartışmasıyla önem arz eden ve psikopatinin, kimi filozofların iddia ettiği gibi tek bir eksiklikten değil, bir dizi yetinin yokluğundan kaynaklandığı varsayımıyla hareket eden çalışma,

  • Psikopati ve ahlaki rasyonellik,
  • Empati, dil bozuklukları ve psikopati arasındaki ilişki,
  • Sosyopatlar ve başkalarının ıstırabını umursamamak,
  • Ahlak psikolojisiyle ilgili verili sorunlar,
  • Psikopatik içerleme,
  • Ahlaklı/ahlakdışı bir kişi olmak ve ahlakı umursamak,
  • Psikopati, sorumluluk ve ahlaki/uzlaşımsal ayrımı,
  • Psikopatik kabahatlerin önemi,
  • Ve sosyolojinin, Tehlikeli ve Ağır Kişilik Bozukluğuna (ATKB) yaklaşımı gibi konular irdeleniyor.

Kitaba katkıda bulunan isimler ise şöyle: Thomas Schramme, Henning Sass, Alan R. Felthous, Eric Matthews, Heidi L. Maibom, Gwen Adshead, Kerrin A. Jacobs, Piers Benn, Walter Sinnott-Armstrong, John Deigh, David W. Shoemaker, Matthew Talbert ve Susie Scott.

  • Künye: Kolektif – Ahlakın Dışındakiler: Psikopati ve Ahlaki Yetilerden Yoksunluk, derleyen: Thomas Schramme, çeviren: Ebru Kılıç, Koç Üniversitesi Yayınları, psikoloji, 352 sayfa, 2018

Turgay Tuna – Taksim’den Tünel’e Adım Adım Beyoğlu (2015)

Tarihi yarımadanın karşı kıyısı Pera’nın başından sonuna uzanan keyifli bir yolculuk.

Kristal Gazinosu’ndan Dingo’nun Ahırı’na, Emek sinemasından Aya Triada Rum Ortodoks Kilisesi’ne, Abdullah Efendi Lokantası’ndan Afrika Han’a, Naum Paşa Apartmanı’ndan Atlas Sineması’na, kadim semtin tarihinde iz bırakmış mekânlar Turgay Tuna’nın uzun emeklerinin ürünü olan bu kitabın uğrak yerleri.

  • Künye: Turgay Tuna – Taksim’den Tünel’e Adım Adım Beyoğlu, E Yayınları

Haluk Yurtsever – Neyi, Nasıl Okumalı? (2015)

1960’lardan bu yana Marksist klasikleri okuyan Yurtsever, kendi okuma deneyiminden çıkardığı kimi dersleri bizimle paylaşıyor.

Gazetelere yazılmış tanıtım/eleştiri metinlerini bir araya getiren kitap, Marksist tarih, kapitalizm, Marksizm ve sosyalizm, din ve laiklik, Ortadoğu konularında aydınlanmak yahut bilgilerini tazelemek isteyen okurlara önerilir.

  • Künye: Haluk Yurtsever – Neyi, Nasıl Okumalı?, Yordam Kitap