Hannah Arendt’in, totalitarizmin kaynaklarını irdelediği çalışmanın üçüncü cildi.
Ağırlıklı olarak Nazi dönemi Almanya’sı ile Stalin Rusya’sını incelemesinin merkezine alan Arendt, totalitarist düşüncenin kökenlerini, örgütlenme ve propaganda taktiklerini ve totalitarizmin iktidardaki kurum ve yöntemlerini detaylıca irdeliyor.
Marksist emek-değer teorisi ile dış ticaret arasındaki “rahatsız” ilişki açısından literatüre önemli katkı sunan bir analiz.
Nail Satlıgan, Ricardo’nun karşılaştırmalı üstünlük teoremini hangi teorik temeller üzerinde türettiğini araştırdığı gibi, Marx’ta, üzerinde dış ticaret teorisi kurmaya elverişli bir zeminin ipuçlarını da tartışıyor.
Her şehrin, merkezinde veya çeperlerinde “kirli” bir dünya vardır.
Ötekilerin dünyasıdır bu.
Anaakım terbiyeye ve kurallara uymayanların dünyası…
Luc Sante de bu kitabında, Paris’in gizli saklı kalmış bambaşka bir portresini sunuyor.
Bütün güzel şehirler gibi, Paris de hayallerimizi süsler.
Fakat Paris de yine bütün şehirler gibi, “genel umuma aykırı” olanları içinde barındırır, onları gizler.
Bu kitap ise, çıplak gözle göremeyeceğimiz ötekileri gün yüzüne çıkardığı için dikkat çekiyor.
Alternatif bir Paris okuması arayanlara şiddetle önerilir.
Tüm siyasi, sosyolojik ve toplumsal etkileri bir yana, göç olgusu bireyin psikolojisini nasıl etkiler?
Meral Gezici Yalçın bu önemli çalışmasında, göçle birlikte insan benliğinin ve kimliğinin uğradığı değişimleri irdeliyor.
Ait olma, yurt, aile ve etnik grup kavramlarının insan psikolojisindeki yerini irdeleyerek çalışmasına başlayan Yalçın, göç sürecini,
Kitap bunun yanı sıra, göçün insan psikolojisi üzerinde yarattığı tahribata karşı bireysel ve kolektif çözüm stratejilerinin neler olabileceğini de tartışıyor.
En insana özgü eylemlerden biri olan gülmeyle, hiçbir iktidar başa çıkamaz.
Gülmek devrimci bir eylemdir.
Anca Parvulescu da bu kitabında, gülmenin psikolojik, kültürel, tarihsel, estetik ve politik yönlerini masaya yatırıyor.
Gülmeyi, bir şeye gösterilen tepkiden ziyade başlı başına bir tutku olarak ele alan Parvulescu, gülmeyi toplumsal duygunun bir belirtisi olarak ele alırken görgü kuralları kitaplarını, edebi metinleri ve görsel kültür ürünlerini adım adım kat ediyor.
Kitap, kimi zaman edepsiz sayılan abartılı, tutkulu ve kendini koy veren gülmenin isyankâr potansiyelinin, baskıcı ciddiyete nasıl güçlü bir yanıt verebileceğini bir kez daha görmek için iyi bir fırsat.
Sertellerin 1935-1945 arasında yayımladığı Tan gazetesi, ülke basın tarihinde sol yayıncılığın en etkili, önemli yayın organı olarak tarihteki yerini almış durumda.
Hatırlanacağı gibi gazete, muhalif tavrı nedeniyle siyasi ve ekonomik baskılarla karşılaşmış, bunun yanı sıra 4 Aralık 1945’te faşist bir linçe maruz kalmıştı.
Hülya Öztekin’in uzun çabalarının meyvesi olan elimizdeki kitap da, bu gazetenin kuruluşundan kapanışına uzanan süreci, dönemin sağlam bir siyasi ve toplumsal panoraması eşliğinde izliyor.
Kitapta,
Öztekin’in çalışması, yalnızca Tan gazetesine dair bir bellek tazeleme girişimi olarak değil, aynı zamanda Türkiye’de basın özgürlüğü ve demokrasi mücadelesinin öyküsü olarak okunmalı.
İki yazarlı bu kitap, Nazi rejiminin gizli polis kurumu olan ve zamanında uygunsuz fıkra anlatanlar hakkında takibat yapacak denli korkunç bir ağ haline gelmiş Gestapo için arşivlik bir eser.
Bilindiği gibi, Nazilerin Almanya ve Avrupa’daki tahakküm ve terörlerinin adı olan Gestapo, Nazi devletinin merkezi yürütme organı olarak geniş kapsamlı yetkilerle donatılmıştı.
Bu kapsamlı kitapta,
İnanılması güç dinamizmiyle göze çarpan, birkaç yıl içerisinde personel sayısını kat kat arttıran, SS ile yakın bağlantısı olan ve halkın ihbarlarıyla muazzam destek sağladığı Gestapo’nun örgütlenmesi, personeli ve faaliyetleri hakkında önemli bir kitap.
Felsefe, sosyoloji ve edebiyat kuramına önemli katkılarda bulunmuş M. Bahtin hakkında, Türkiye’de telif eser eksikliği mevcut.
Bu boşluğu dolduran elimizdeki kitap, Bahtin’in düşüncelerine giriş niteliğinde bir eser.
Fırat İlim kitabında, Bahtin’in,
Kitabın, kimilerinin Marksist, kimilerinin de liberal olarak tanımladığı, günümüzün en çok tartışılan entelektüellerinden birinin düşünce dünyasına inmek için yetkin bir kılavuz olduğunu söylemeliyiz.
İskoç romancı ve oyun yazarı James Matthew Barrie, ilk kez 1902’de yayımlanan ve günümüze kadar eksilmeyen bir ilgiyle takip edilen ‘Peter Pan’ın yaratıcısı olarak dünya çapında büyük bir üne sahip.
Fakat Barrie’nin ününü borçlu olduğu ‘Peter Pan’, zaman zaman yazarın diğer eserlerinin göz ardı edilmesine de sebep oldu.
Örneğin elimizdeki ‘Sevgili Brütüs’ de, yıllar boyunca farklı ülkelerde sahnelenen iyi bir oyun olmasına rağmen, Barrie’nin bundan nasibini alan eserlerindendir.
‘Peter Pan’ gibi başka bir boyuta geçmeyi hikâye eden oyun, bir yaz günü, karakterlerinin sihirli bir ormana girmeleri ve kendilerini hayal ettikleri her şeye ulaştıkları bir dünyada bulmaları üzerinden ilerler.
Karakterler, bu eğlenceli ve düşündürücü deneyimleri vesilesiyle, geçmiş ve şimdiki hayatları üzerine bir muhasebe yapacaklardır.
‘Sevgili Brütüs’ün Türkçede ilk kez yayımlandığını da, önemli bir bilgi olarak belirtelim.
Hindistan’ın önde gelen Pan-İslamcı düşünürlerinden Ş. Müşir Hüseyin Kidvai’den, İslam’ın sosyalist imkânları üzerine bir tartışma.
İslam’da sosyalizm fikrinin en az on üç yüz yıldır var olduğunu ve Avrupa etkisine indirgenemeyeceğini belirten Kidvai, sosyalizmin ilkelerinin Hz. Muhammed’in kendi zamanındaki Müslüman toplumuna tamamen yabancı olmadığını ve bu ilkelerin o zaman, pek çok yönden, sonrasında Avrupa’da olduğundan çok daha fazla uygulanabilir hale getirildiğini savunuyor.
Böylesi iddialı bir tezden yola çıkan kitapta,
Künye: S. Müşir Hüseyin Kidvai – İslam ve Sosyalizm, çeviren: Semih Çelik, Ayrıntı Yayınları, siyaset, 128 sayfa
Dipnotski 