Etiket: 2017

Helen Czerski – Fincandaki Fırtına: Gündelik Hayattan Fizik Dersleri (2017)

Fincanda karıştırılan çay ile kasırga arasında çok benzer örüntüler vardır.

Bunun anlamı şudur:

Kimilerine çok zorlu ve anlaşılmaz gelse de, fizik bilimi ile gündelik hayatta yaşanan gelişmeler arasında muazzam benzerlikler bulunuyor.

İşte bu kitapta, fizikçi ve belgesel yapımcısı Helen Czerski, bu benzerliklerin izini sürüyor.

Kitabın her bölümünde gündelik hayattaki ufak, hep karşılaştığımız fakat üzerinde kafa yormadığımız bir ayrıntıdan yola çıkılarak, çağımızın bilim ve teknolojisinin en önemli kavramlarından bazıları açıklanıyor.

Yazar, patlamış mısırlar, kahve lekeleri ve buzdolabı mıknatısları gibi örnekler üzerinden gaz yasaları, kütleçekim, yüzey gerilimi, viskozite, denge noktası ve elektromanyetizma gibi kimi fizik kavramlarını açıklıyor.

Çalışma, dışarıdan bakıldığında tekdüze gibi görünen gündelik hayatın, her adımda nasıl büyük mucizeler barındırdığını gözler önüne sermesiyle önemli.

  • Künye: Helen Czerski – Fincandaki Fırtına: Gündelik Hayattan Fizik Dersleri, çeviren: Cem Duran, Domingo Kitap, bilim, 304 sayfa

Niki Walker – İnsanlar Neden Savaşır? (2017)

“Düşman, hikâyesini duymadığımız kişidir.”

Çocukları çatışma ve savaş hali konusunda aydınlatan elimizdeki kitap, Amerikalı barış aktivisti ve yazar Gene Knudsen Hoffman’ın bu sözüyle açılıyor.

Kitapta, şu soruların yanıtları aranıyor:

  • Çatışma nedir?
  • Çatışmalar neden çıkar?
  • Çatışmalar nasıl ve neden savaşlara dönüşür?
  • Çatışmalara, savaşlara karşı barış nasıl inşa edilir?

Çatışmaların, anlaşmazlıkların çıkış nedenleri ve nasıl aşılabileceği konularında çocuklarla genç okurları ziyadesiyle tatmin edecek bir kitap.

  • Künye: Niki Walker – İnsanlar Neden Savaşır?, çeviren: Şahika Tokel, Yapı Kredi Yayınları, çocuk, 80 sayfa

M. Esra Yıldırım – Yeni Bir Hayat Kurmak: Kadınlar Anlatıyor (2017)

“Kendi paramı kazanıyorum, kendim yiyorum, kendim içiyorum, kimseye verilecek hesabım yok. Ben bu topluma saygı duydum, bu toplum da bana saygı duymak zorunda.”

Bu ifadeler, babalığın ve erkekliğin baskısı altında, yürütemediği bir evliliği sürdürmektense tüm engellemelere rağmen boşanmayı tercih etmiş, bu kitap için görüşülen bir kadına ait.

Esra Yıldırım imzalı elimizdeki nitelikli çalışma, Türkiye’nin farklı illerinden kadınlarla yapılan görüşmelerle kotarılmış ve bu görüşmeler yoluyla boşanma deneyimlerinin kadınlar üzerindeki etkilerini ortaya koyuyor.

Kitapta,

  • Patriyarkanın kurumsallaştığı ve kendini yeniden ürettiği bir yer olarak “Yuva”,
  • Babalığın dokunulmazlığı,
  • Zoraki evlilik,
  • Bir kaçış planı olarak evlilik ve ihtiyaçtan evlilik,
  • İşsiz aile reisinin evdeki konumu,
  • Aile içi şiddet,
  • Babayla yüzleşme ve bir başarı öyküsü olarak boşanma,
  • Eşi boşanmaya ikna etmek ve çocukların desteğini almak gibi, Türkiyeli kadınların evlilik ve boşanma sürecinde yaşadıkları pek çok durum, kayıt altına alınıyor.

Künye: M. Esra Yıldırım – Yeni Bir Hayat Kurmak: Kadınlar Anlatıyor (Babalık, Evlilik ve Boşanma), İletişim Yayınları, sosyoloji, 159 sayfa

 

Nicola Chalton ve Meredith MacArdle – Bir Nefeste Büyük Bilim İnsanları (2017)

Evreni kavrayışımızı kökten dönüştürmüş bazı önemli bilim insanlarını okura tanıtan güzel bir çalışma.

Gökbilim ve evrenbilim, matematik, fizik, kimya, biyoloji, tıp, jeoloji ve meteoroloji gibi alanlarda büyük atılımlara imza atmış önemli isimlerin nitelikli bir dökümü olarak okunabilecek çalışma, bilimin 2 bin 500 yıllık tarihindeki belli başlı dönüm noktalarını kayda alıyor.

Çinli gökbilimci Gan De’den Aristo’ya, matematikçi Batlamyus’tan Arap gökbilimci Battani’ye, modern gökbilimin kurucusu Nicolas Kopernik’ten yapay zekâ alanında çığır açıcı çalışmalara imza atmış Alan Turing’e, internet sunucuları ağını icat eden Tim Berners-Lee’den da Vinci, Marie Curie ve Stephen Hawking’e pek çok bilim insanı bu kitapta karşımıza çıkıyor.

Bilime meraklı okurların kaçırmaması gereken bir özet.

  • Künye: Nicola Chalton ve Meredith MacArdle – Bir Nefeste Büyük Bilim İnsanları, çeviren: Melda Uytun, Maya Kitap, bilim, 215 sayfa

 

Dominique Sourdel – Arapların Tarihi (2017)

Profesör Dominique Sourdel, bizde 2008’de yayımlanan ‘İslam’ adlı bir rehber kitabın da yazarı.

Sourdel söz konusu çalışmasında, konuya, Kuran’ın ve İslam yasasının kurucu prensiplerinden İslam dünyasında entelektüel ve sanatsal faaliyetlere uzanan geniş bir pencereden bakmıştı.

Yazar şimdi de, başlangıcından bugüne Arap tarihini irdelediği elimizdeki kitabıyla karşımızda.

Sourdel burada, Araplar hakkında daha önce yayımlanmış kimi çalışmalarda sıklıkla ortaya konan sınırlara ve kalıplara bakmadan, bu kadim ve ilginç coğrafyayı bütünlüklü bir bakışla bir uçtan diğer uca kat ediyor.

Yazar, birinci binyıldan Arap Rönesansı’na ve ardından bugünkü verili duruma uzanarak, bölgede yaşananların kapsamlı bir dökümünü sunuyor.

  • Künye: Dominique Sourdel – Arapların Tarihi, çeviren: Işık Ergüden, Dost Kitabevi, tarih, 129 sayfa

Hüseyin Perviz Pur – Çınarın Gölgesinde Arnavutlar (2017)

Arnavutlar 1362 yılından itibaren devşirilerek Osmanlı’nın Yeniçeri ordusuna dâhil oldular.

Bu tarihten sonra Arnavutlar, 623 yıl padişah saraylarını ve hazineyi korudular. Yeniçeri olan Arnavutlar; Rumeli’ye yerleşen Bektaşi Şeyhleri ve dergâhlarında Müslümanlık eğitimi almalarının neticesinde bu bölgede Bektaşiliğin bir nevi Yeniçeri mezhebi olarak genişlemesine vesile oldular.

Hüseyin Perviz Pur’un elimizdeki önemli çalışması da, Balkan tarihinde yaşanan gelişmelerin paralelinde, Arnavutların Osmanlı’daki yerini kapsamlı bir şekilde ortaya koyuyor.

Osman Gazi döneminden başlayarak Osmanlı tarihinin dönüm noktalarını ortaya koyan Pur, ayrıca,

  • Balkan Türkleri,
  • Osmanlı İmparatorluğu’nda Arnavutlar’ın toplumsal ve siyasi konumu,
  • Arnavut sadrazamlar,
  • Ve Osmanlı Devleti’nde önemli görevlere getirilmiş bazı Arnavutlar hakkında önemli bilgiler sunuyor.

Kitapta ayrıca, Osmanlı’da Bektaşilik ve Bektaşiliğin kabul ayini gibi ilgi çekici konular da ele alınıyor.

  • Künye: Hüseyin Perviz Pur – Çınarın Gölgesinde Arnavutlar, Tarihçi Kitabevi, tarih, 248 sayfa

Richard Palmer Blackmur – Avrupa Romanı Üzerine On Bir Makale (2017)

Richard Palmer Blackmur’un 1964 yılında yayımlanan ‘Avrupa Romanı Üzerine On Bir Makale’, Yeni Eleştiri akımının seçkin örneklerinden.

Kitap, ağırlıklı olarak Rus romanını merkeze alarak Avrupa edebiyatına yön vermiş kimi büyük yapıtlara dair analizlerden oluşuyor.

Blackmur bu makalelerinde, Avrupa romanının görenekleri, mitleri ve dinlerin gizemini hangi yollarla çözmeye çalıştığı; insanlığın hakikatinin Avrupa romanında kendine nasıl yer bulduğu ve Avrupa romanının hayat ve sanat ilişkisini nasıl çözümlediği gibi soruların yanıtlarını arıyor.

Yazarın ele aldığı romanlar ise şöyle:

  • Lev Tolstoy’un ‘Anna Karenina’sı,
  • James Joyce’un ‘Ulysses’i,
  • Gustave Flaubert’in ‘Madame Bovary’si,
  • Thomas Mann’in’Büyülü Dağ’ı ve ‘Doktor Faustus’u,

Kitabın ikinci bölümünün ise, tümüyle Fyodor Dostoyevski’nin romanlarını merkeze aldığını, burada, yazarın ‘Suç ve Ceza’, ‘Budala’, ‘Cinler’ ve ‘Karamazov Kardeşler’ine dair kapsamlı incelemeler yapıldığını da ayrıca belirtelim.

Kitapta, Barış Özkul’un Yeni Eleştiri akımını ve Blackmur’u irdelediği, aydınlatıcı bir sunuş yazısı da yer alıyor.

  • Künye: Richard Palmer Blackmur – Avrupa Romanı Üzerine On Bir Makale, çeviren: Müge Günay, İletişim Yayınları, edebiyat inceleme, 319 sayfa

F. Scott Fitzgerald – Cennetin Bu Yakası (2017)

Birinci Dünya Savaşı sırasında yetişen “kayıp kuşak” neslinden F. Scott Fitzgerald’ın henüz yirmili yaşlarında yazdığı, yoğun otobiyografik detaylar barındıran ilk romanı.

Roman, toy ve fazlasıyla hayalperest üniversite öğrencisi Amory Blaine’in arayış ve büyümeyle örülü hikâyesini sunuyor.

Birinci Dünya Savaşı’nın yarattığı büyük karmaşaya doğan kuşaktan gelen Blaine, bu sıkıntılı dönemde adeta düşe kalka yönünü bulmaya çalışmaktadır.

Kahramanımız âşık olacak, yenilecek, kaybedecek; fakat bu travmaların tümü, onun kendisini keşfetmesini, başka bir deyişle büyümesini sağlayacaktır.

Dünya savaşlarından ilkinden sonra doğan bireylerin hassas dünyasına daha yakından bakmak isteyenlere…

  • Künye: F. Scott Fitzgerald – Cennetin Bu Yakası, çeviren: Ayşegül Pomakoğlu, Maya Kitap, roman, 311 sayfa

Joan W. Scott – Eleştirel Tarih Kuramı: Kimlikler, Deneyimler, Politikalar (2017)

Joan W. Scott, Fransız düşünce tarihi ve feminizm alanlarında yaptığı önemli çalışmalarla biliniyor.

Yazar psikanaliz, post-kolonyal araştırmalar, cinsiyet ve cinsellik kavramlarından yola çıkarak kurduğu elimizdeki kitabında da, Marksist tarihçilerin analizlerini tartışarak kimliklerin ve bireyliklerin oluşumunu geniş bir çerçevede irdeliyor.

Sınıf, cinsiyet ve ırk kimliklerinin inşasında hangi faktörlerin etkili olduğu sorusunun yanıtın arayan Scott, bilhassa Foucault ve Derrida’nın ortaya koydukları yaklaşımlar ekseninde, tarih, kimlik, deneyim ve politika alanında eleştirel bir tarih okumasına koyuluyor.

  • Künye: Joan W. Scott – Eleştirel Tarih Kuramı: Kimlikler, Deneyimler, Politikalar, çeviren: Zerrin Yaya, Dost Kitabevi, 107 sayfa

Benedict Anderson – Sınırları Aşarak Yaşamak: Bir Sosyal Bilimcinin Yaşamından Anılar (2017)

‘Hayali Cemaatler’ ve ‘Üç Bayrak Altında’ isimli kitaplarıyla Türkiyeli okurun da yakından bildiği Benedict Anderson, şimdi de bir birey ve bir sosyal bilimci olarak deneyimledikleriyle karşımızda.

Anderson burada, bir bilim insanı olarak ne gibi toplumsal, siyasal, kültürel ve dönemsel bağlamlarda doğduğunu, nasıl eğitim gördüğünü ve olgunlaşma sürecinde yaşadıklarını bizimle paylaşıyor.

Dünyanın farklı yerlerinde çalışmalar yürütmesinin yanı sıra, ABD’de Cornell Üniversitesi’nde Güneydoğu Asya çalışmalarını da başarıyla yürütmüş Anderson, burada yalnızca mesleki kariyerindeki gelişmeleri anlatmakla kalmıyor, aynı zamanda 2. Dünya Savaşı’ndan itibaren üniversite kurumunun geçirdiği büyük dönüşüme, Yeni Sol’un sosyal bilim üzerindeki etkilerine ve Avrupa eğitimi ile ABD eğitimi arasındaki bariz farklara dair bizi aydınlatıyor.

Her siyaset ve sosyal bilimci adayının muhakkak okuması gereken, altın değerinde deneyimler sunan bir kitap.

  • Künye: Benedict Anderson – Sınırları Aşarak Yaşamak: Bir Sosyal Bilimcinin Yaşamından Anılar, çeviren: Ayet Aram Tekin, Metis Yayınları, anı, 176 sayfa