George Levine – Darwin Sizi Seviyor (2009)

George Levine ‘Darwin Sizi Seviyor’da, okuyucuya derinlikli ve çok yönlü bir Darwin yorumu sunuyor.

Fakat buradaki yorumun, evrim teorisinden çok, Darwin’i kişisel yönleriyle ele alıyor olması, kitabı ilgi çekici kılan başlıca unsur.

Levine, Darwin hakkındaki kilit nitelikteki toplumsal tartışmalardan bazılarını tanıtarak, Darwin’e yöneltilen ana suçlamaları ortaya seriyor.

Levine’in bu tartışma ve suçlamalardan yola çıkarak ulaştığı nokta; yaşadığı zamanın önyargılarından muaf olmayan ama bilimsel zihniyeti ve açık fikirliliğiyle bunları aşabilen doğa bilgini bir Darwin’dir. Yazar, hayatıyla biliminin iç içe olduğu, müşfik bir doğa âşığının portresini sunuyor.

  • Künye: George Levine – Darwin Sizi Seviyor: Doğal Seçilim ve Dünyanın Yeniden Büyülenmesi, çeviren: Erkal Ünal, Metis Yayınları, bilim, 328 sayfa

Kolektif – Dünü ve Bugünüyle Evrim Teorisi (2009)

Bilindiği gibi 2009 yılı, modern biyolojik evrim kuramının kurucusu İngiliz doğa bilgini Charles Darwin’in doğumunun 200., Darwin’in evrim kuramını anlattığı ‘Türlerin Kökeni’nin yayımlanmasının ise 150. yıldönümü.

Bütün dünyada “Darwin Yılı” olarak kutlanan 2009’da yayımlanan ‘Dünü ve Bugünüyle Evrim Teorisi’ başlıklı bu kapsamlı çalışma, evrime, evrim tartışmalarına ve Yaratılışçılık’a odaklanan yazıları bir araya getiriyor.

Dünü ve bugünüyle evrim kuramı, yaşamın oluşumu, maymundan insana geçişte emeğin rolü, teori ve ideoloji olarak evrim, adaptasyoncu program, evrensel Darwinizm, evrimci psikoloji, Yeni Yaratılışçılık ve Türkiye’de evrim, eğitim ve Yaratılışçılık, yazıların odaklandığı konulardan birkaçı.

Kitap, neo muhafazakârlığın iktidarda olduğu bugün, Darwin’i ve kuramını dogmalardan arındırarak, eksiksiz bir biçimde savunuyor.

  • Künye: Kolektif – Dünü ve Bugünüyle Evrim Teorisi, editör: Kenan Ateş, Evrensel Basım Yayın, bilim, 336 sayfa

Ian Tattersall – Gezegenin Efendileri (2018)

Evrimsel gelişme, 7 milyon yılı buldu.

Evrimsel düşüncenin ise, iki yüzyıllık tarihi var.

Ian Tattersall’in bu kapsamlı rehberi de, evrimsel gelişmeyle evrim düşüncesinin uzun tarihindeki dönüm noktalarını kayıt altına alıyor.

Homo erectus, ateşi kullanabiliyordu.

Homo habilis, alet yapabiliyordu.

Neandertaller, ise bugünkü insanın atası olan Homo sapiensten çok, çok daha güçlüydü.

Peki, ne oldu da, Homo sapiens bu dişli rakiplerini alt ederek gezegenin efendisi oldu?

Bilhassa fosil kayıtlarına dayanmasıyla büyük önem arz eden Tattersall’in çalışması, tam da insanı diğer türlerden farklı kılan yönlerin neler olduğunu açık bir biçimde ortaya koymasıyla, alan için rehber nitelikte bir kaynak.

İnsan evriminin kökenlerini merak edenlerin severek ve aydınlanarak okuyacağı bir kitap.

  • Künye: Ian Tattersall – Gezegenin Efendileri: İnsan Kökenlerinin Hikâyesi, çeviren: Gökçe Metin, Redingot Kitap, bilim, 328 sayfa, 2018

Stephen Jay Gould – Yaşamın Tüm Çeşitliliği (2009)

Zoolog, jeolog ve Darwin yorumcularından Stephen Jay Gould ‘Yaşamın Tüm Çeşitliliği’nde, insan evrimi konusu üzerinden ilerleme mitosunu irdeliyor.

İnsanın ne yaratılışın tacı, ne de evrimin doruğu olduğunu söyleyen Gould’a göre insan, “evrimin devasa soykütük ağacındaki önemsiz küçücük bir dal”dan başka bir şey değildir.

Bilim adamına göre çokhücreli yaşam biçimleri, balıklar, kuşlar, memeliler ve hatta insan, karmaşık olgular olmalarına rağmen, bir tesadüfün sonucunda oluşmuşlardır.

Yazar buradan hareketle, insanın, evrimin kaçınılmaz bir sonucu olmadığını; karmaşıklığın artışı ile ilerlemenin de, evrimin temel karakteristikleri olmadığını savunuyor.

  • Künye: Stephen Jay Gould – Yaşamın Tüm Çeşitliliği, çeviren: Rahmi G. Öğdül, Versus Kitap, bilim, 315 sayfa

Martin Brasier – Darwin’in Kayıp Dünyası (2018)

Kambriyen patlaması öncesi hayvan yaşamı hakkındaki kanıtları ortaya koyamaması, Darwin’in evrim teorisini geliştirirken karşı karşıya kaldığı en büyük çıkmazdı.

Literatüre “Darwin’in İkilemi” olarak geçen bu durumun, bir nevi evrim teorisinin “kutsal kase”si haline geldiğini söylersek abartmış olmayız.

İşte Martin Brasier da, tamı tamına Kambriyen patlaması öncesinde yaşamış canlı türlerine ait fosilleri aramasıyla bu konuda çok önemli bir çalışmaya imza atmış.

Karayip’ten Sibirya’ya uzanan bu yolculuğunun hikâyesini ve bu yolculuğunun sonuçlarını bizimle paylaşan Braiser, hayvan yaşamı evriminin kayıp halkasının izini sürüyor.

Braiser “Darwin’in İkilemi”ne dair bulduğu çözümü, bugünün canlı çeşitliliğinin karmaşık yapısı ve bu canlı yaşamın kökenleri konusundaki aydınlatıcı bilgiler eşliğinde bize sunuyor.

  • Künye: Martin Brasier – Darwin’in Kayıp Dünyası, çeviren: Cansın Kap, Kolektif Kitap, bilim, 272 sayfa, 2018

Çağrı Mert Bakırcı – Evrim Kuramı ve Mekanizmaları (2014)

Çağrı Mert Bakırcı’nın yayımlandıktan kısa bir süre sonra ikinci baskıya ulaşan bu çalışması, Türkiye’de evrim kuramını popüler bilim yaklaşımıyla ele alıyor.

Kitap, Darwin’in ilk olarak 1859 yılında basılan ‘Türlerin Kökeni’nde işlediği ve bilimde devrim niteliğinde sonuçlara yol açan evrim kuramını ve kuramın temel mekanizmalarını kapsamlı bir biçimde ele alıyor.

Çalışmasında, bilimde hipotez-teori-kanun üçlemesini açıklığa kavuşturan Bakırcı, gezegenimizde gördüğümüz muazzam canlı çeşitliliğini yaratan genetik mekanizmaları, Darwin’in evrim kuramını geliştirirken izlediği adımları ve Doğal Seçilim Yasası’nı nasıl keşfettiğini anlatıyor.

  • Künye: Çağrı Mert Bakırcı – Evrim Kuramı ve Mekanizmaları, Evrensel Yayınları, bilim, 295 sayfa

Caner Taslaman – Bir Müslüman Evrimci Olabilir mi? (2017)

  • BİR MÜSLÜMAN EVRİMCİ OLABİLİR Mİ?, Caner Taslaman, Destek Yayınları

bir-musluman-evrimci-olabilir-mi

Bilim-felsefe-din ilişkisi alanında en çok tartışılan konu olan evrim teorisinin İslam dini açısından sorun teşkil edip etmediğini tartışan önemli bir kitap. Nuh tufanının küresel mi yerel mi olduğu, çamurdan yaratılma efsanesindeki kimi çelişkiler, insanın hayvanlarla olan soy ortaklığı ve maymun meselesi, kitapta irdelenen kimi ilgi çekici konular.

Marc Giraud – Darwin ve Evrim Teorisi (2012)

  • DARWIN VE EVRİM TEORİSİ, Marc Giraud, çeviren: Özgü Berksoy, Alfa Yayınları, bilim, 303 sayfa

 darwin ve evrim teorisi

Marc Giraud ‘Darwin ve Evrim Teorisi’nde, Charles Darwin’in bir hayvanbilimci, bir etolog ve bir çevreci olarak portresini sunuyor. Darwin’in çevresinde her zaman köpeklerin, atların ve çocukların bulunduğunu söyleyen Giraud, çalışmasına, Darwin’in yaşamındaki dönüm noktalarını adım adım izleyerek başlıyor. Darwin’in gözlemlerinden hareketle hayvanların evrimi, güvercinlerde yapay seçilim, organların evrimi, atın ve balinanın ataları, ornitorenk bilmecesi, timsahların cinsiyeti, hayvanlarda cinsel seçilim, aile seçilimi, komik memeliler ve hayvanlarda davranışların evrimi, kitapta yer alan ilgi çekici konulardan birkaçı.