Karl Marx – Sayfa 9

Karl Marx ve Friedrich Engels – Alman İdeolojisi (2013)

ALMAN İDEOLOJİSİ, Karl Marx ve Friedrich Engels, çeviren: Tonguç Ok ve Olcay Geridönmez, Evrensel Yayınları, felsefe, 598 sayfa

Karl Marx ve Friedrich Engels’in ‘Alman İdeolojisi’nin tam metni, elimizdeki çeviriyle ilk kez Türkçeye kazandırılıyor. Doğa ve toplumun gelişim yasalarını incelemesi; insanın toplumsal varoluşunun onun toplumsal bilincini belirlediği tezini ortaya koyması; üretici güçlerin ve üretim ilişkilerinin nesnel gelişim yasalarını karakterize etmesi; devletin rolünü, ekonomik egemenliğe sahip sınıfın iktidar aracı olarak saptaması; kent ile köy, zihinsel ile bedensel emek arasındaki karşıtlığın doğuşu ve gelişimini incelemesi, bilimsel komünizmin doğuş dönemine ait ‘Alman İdeolojisi’ni ilgi çekici kılan hususlardan bazıları.

Nilgün Toker Kılınç – Politika ve Sorumluluk (2012)

POLİTİKA VE SORUMLULUK, Nilgün Toker Kılınç, Birikim Yayınları, felsefe, 327 sayfa

Politika ve sorumluluk kavramları arasında, dünyayı anlama tarzı temelinde özel bir ilişki olduğunu söyleyen Nilgün Toker Kılınç elimizdeki çalışmasında, politikayı, bir tahakküm, yönetme sanatı, teknik bir uzmanlık olarak değil, insanların bir arada yaşama etkinliğinin kendisi olarak yorumlayan yazılarını sunuyor. Toker burada, politika, hukuk, adalet, demokrasi, anti-militarizm, milliyetçilik, entelektüelin duruşu ve Türkiye’de siyasetin hallerini irdelerken, felsefe tarihinin kılavuzluğunda, özellikle de Aristoteles, Kant, Marx, Arendt ve Habermas gibi isimlerin düşüncelerine başvurarak ortaya nitelikli bir çalışma koyuyor.

Bertell Ollman – Yabancılaşma (2012)

YABANCILAŞMA, Bertell Ollman, çeviren: Ayşegül Kars, Yordam Kitap, inceleme, 430 sayfa

Bertell Ollman elimizdeki çalışmasında, Marx’ın yabancılaşma kuramına dair kapsamlı bir analiz sunuyor. Olmann, kitabına, Marx’ın genel felsefesini değerlendirerek başlıyor. Çalışmanın devamında ise, Marksizmin felsefi temelleri ve Marx’ın gerçekliğin bütününü nasıl gördüğü, Marx’ın insan doğası anlayışı, yabancılaşma kuramı ve yabancılaşmanın kapitalizmde nasıl bir şekle büründüğü gibi konular yer alıyor. Marx okumalarında sıklıkla karşılaşılan dil meselesine eğilmesiyle de önemli bir boşluğu dolduran Ollman, Marx’ın dili kullanımının gösterdiği yolun, bizi doğrudan bu dili oluşturan gerçeklik düşüncesine götürdüğünü söylüyor.

Sungur Savran, E. Ahmet Tonak ve Nail Satlıgan – Kapital’in İzinde (2012)

KAPİTAL’İN İZİNDE, Sungur Savran, E. Ahmet Tonak ve Nail Satlıgan, Yordam Kitap, iktisat, 480 sayfa

Sungur Savran, E. Ahmet Tonak ve Nail Satlıgan’ın yazılarını bir araya getiren ‘Kapital’in İzinde’, Karl Marx’ın kapitalizmi anlama ve onu dönüştürme çabasının doruk noktalarından olan ‘Kapital’i ayrıntılı bir gözle yorumluyor ve Marx’ın düşüncesine, günümüzün neoliberal dünyasını anlamlandırmada bir kılavuz olarak başvuruyor. ‘Kapital’in içeriğine, planına ve yöntemine odaklanan yazılarla başlayan kitapta, emek-değer teorisinin incelikleri kapitalizmin farklı alanlarına uygulanıyor. Günümüz kapitalizminin zayıf halkası olan sermaye spekülasyonu, ABD ve Türkiye’de artık değer oranının ölçümü, refah devleti ve sosyal ücret kandırmacası, Marksist teorinin yenilenmesi konusundaki tartışmalar ve Ricardo ile Sraffa’nın iktisat anlayışlarının Marksist analizi, kitapta ele alınan konulardan bazıları.

Taner Timur – Marx-Engels ve Osmanlı Toplumu (2012)

MARX-ENGELS VE OSMANLI TOPLUMU, Taner Timur, Yordam Kitap, tarih, 207 sayfa

Taner Timur elimizdeki kitabında, Marx ve Engels’in Osmanlı toplumuna dair tezlerini aydınlatıyor, devamında ise, Osmanlı’nın modernleşme çabalarını değerlendiriyor. Çalışmasının ilk bölümünde, Marx ve Engels’in Osmanlı’ya dair analizlerini irdeleyen Timur, iki ismin, Türklerin gerçek yurtları olan Anadolu’ya döneceklerine dair öngörülerini, Midhat Paşa ile onun demokratik devrimci programını desteklemelerini ve Rus Savaşı’na yol açan koşullarda Paşa’nın pasif kalışına dair eleştirilerini özetliyor. Yazar kitabının devamında da, Osmanlı toplumunda iç ve dış göçler, Osmanlı’da uluslaşma çabaları konularına odaklanıyor.

Sevinç Orhan, Serhat Koloğlugil ve Altuğ Yalçıntaş (der.) – İktisatta Bir Hayalet: Karl Marx (2012)

İKTİSATTA BİR HAYALET: KARL MARX, derleyen: Sevinç Orhan, Serhat Koloğlugil ve Altuğ Yalçıntaş, İletişim Yayınları, iktisat, 360 sayfa

Elimizdeki kitapta yer alan makaleler, Marx ve Engels’in ‘Komünist Manifesto’da kullanarak meşhur hale getirdiği “hayalet” metaforundan hareketle, Karl Marx’a ve iktisada farklı açılardan bakıyor. Marx’ın güncelliği, Marksist ideoloji kavramı, genç Marx’ın Hegel eleştirisinin düşündürdükleri, neoliberal iktisadın Marksist analizi, Marx ve Engels’in politik iktisat metinleri, Marksist ve liberal geleneklerde yakınsama ve yapıçözüm, Marx ve Yahudi sorunu gibi konuların ele alındığı kitap, yalnızca iktisatçılara ve Marksist düşünceyle ilgilenen sosyal bilimcilere değil, genel okuyucu kitlesine de hitap edecek nitelikte.

August H. Nimtz – Demokrasi Savaşçıları Olarak Marx ve Engels (2012)

DEMOKRASİ SAVAŞÇILARI OLARAK MARX VE ENGELS, August H. Nimtz, çeviren: Can Saday, Yordam Kitap, siyaset, 446 sayfa

August H. Nimtz elimizdeki kitabında, 20. yüzyılın sonunda dile getirilen, Karl Marx ve Friedrich Engels’in gelecek tasarımları ile siyasî demokrasinin bağdaşmadığı varsayımına cepheden meydan okuyor. Marx ve Engels’in, insanlığın kadim demokrasi mücadelesinde sıçrama dönemi olan 19. yüzyılda demokratik hareketin başkahramanları olduğunu savunan Nimtz, iki ismin, sırf “düşünür” değil, her şeyden önce siyasî eylemci olduğunu ve devrimci bir ortaklık kurduklarını belirtiyor. Nimtz, Marx ve Engels’in 1848-1849 devrimci ayaklanmalarına aktif şekilde katılmalarının, onların demokrasi kavgasına katkıda bulunduğunu da söylüyor.

Karl Marx – Basın Özgürlüğü Üzerine (2012)

BASIN ÖZGÜRLÜĞÜ ÜZERİNE, Karl Marx, çeviren: Önder Kulak ve Kurtul Gülenç, Dipnot Kitabevi, siyaset, 114 sayfa

Gazetecilik yönü de bulunan Karl Marx’ın, kendine has hümanizması ve diyalektik akıl yürütmesiyle yazdığı ‘Basın Özgürlüğü Üzerine’, sözünü sakınmayan üslubuyla gerçek bir polemikçi metin. Marx, özgürlük, basın özgürlüğü ve sansür gibi Türkiye’de bilhassa son dönemlerde yakıcı bir hal almış konuları, bize yüz elli yıl önceden seslenerek tartışmaya açıyor. Marx’ın tanımına göre basın, bireylerin kendi tinsel varlıklarını gözler önüne sermeleri için en genel biçimdir. Zira sadece özgür bir basın, halk tininin sahici bir ifadesi olabilir. Kitabın Türkçe çevirisi, Haluk Gerger ve Theodor Ozierman’ın yazılarıyla sunuluyor.

Roman Rosdolski – Marx’ın Kapital’inin Oluşumu (2012)

MARX’IN KAPİTAL’İNİN OLUŞUMU, Roman Rosdolski, çeviren: Cumhur Atay ve Münevver Çelik, Otonom Yayıncılık, inceleme, 604 sayfa

Roman Rosdolski ‘Marx’ın Kapital’nin Oluşumu’nda, Karl Marx’ın ünlü eseri ‘Kapital’deki politik ekonomi teorisinin ve yönteminin nasıl şekillendiğini araştırıyor. Rosdolski, ‘Kapital’de yer alan kavramları da, Marx’ın ‘Alman İdeolojisi’, ‘Ekonomi Politiğin Eleştirisine Katkı’, ‘Artı-Değer Teorileri’, ‘Felsefenin Sefaleti’ ve ‘Grundrisse’ kitaplarından hareketle açıklıyor. Rosdolski, değer, artı-değer, sermaye, emek, ücretli emek, meta, değişim değeri, kullanım değeri, kriz, üretim, dolaşım, yeniden üretim gibi kavramların, Marx’ın eserlerinin hangisinde, nasıl ve hangi bağlamlar içinde ele alındığını da araştırıyor.

David Harvey – Marx’ın Kapital’i İçin Kılavuz (2012)

David Harvey kırk yıldır, Marx’ın ‘Kapital’ine dair dersler vermekte.

Harvey, derslerin verdiği deneyim ve öğrencilerin kendisine yönelttiği sorulardan hareketle ‘Kapital’ için bu kılavuzu hazırlamış.

Kitabı nitelikli kılan hususların başında, Harvey’in ‘Kapital’i, Marx’ın çizdiği çerçeve içinde, onun şartlarıyla okutması ve böylece okuru, kitapla kişisel düzeyde ilişki kurmaya teşvik etmesi.

Harvey bu okumalarında ayrıca, sayfalarında sayısız siyasal iktisatçının, filozofun, antropoloğun, gazetecinin ve siyaset teorisyeninin düşüncelerini barındıran ‘Kapital’in, barındırdığı muazzam kaynak çeşitliliğini ortaya koyuyor.

Künye: David Harvey – Marx’ın Kapital’i İçin Kılavuz, çeviren: Bülent O. Doğan, Metis Yayınları, iktisat, 371 sayfa