Dana Arnold – Sanat Tarihi (2019)

Bu kısa ama zengin inceleme, sanatı, sanatın üretiliş sürecini, sanat eserini yorumlayıp anlamlandırmanın ne anlama geldiğini ve sanat tarihini, özlü ve çarpıcı bir üslupla anlatıyor.

Dana Arnold’un eseri, basitçe bir sanat tarihi çalışması değil.

Kitap, sanatın bize ne söylediğini; bir esere bakarken onu yaratan sanatçının, konunun, malzemenin, zamanın ve mekânın bize nasıl ipuçları verebileceğini; sanata bakmanın ve sanatı öğrenmenin bize ne gibi katkılarının olabileceğini; sanatın bireysel ve toplumsal hayatımızı nasıl etkileyebileceğini ve bunun gibi önemli konuları irdeliyor.

Arnold bunu yaparken de, bizi Monet, da Vinci, da Fabriano, Velazquez, Raphael, Rodin, Picasso, Reynolds, Pollock, Warhol ve Man Ray’e gibi pek çok sanatçının eserlerini, bunun yanı sıra, Venedik Okulu’ndan Terakota Ordusu heykellerine kadar farklı birçok üslup ve anlayışı izliyor.

Kitabın bir diğer önemli katkısı da, sadece Batı’nın değil Doğu’nun sanatsal üretimini de dikkate alması.

  • Künye: Dana Arnold – Sanat Tarihi: Çok Kısa Bir Başlangıç, çeviren: Tuncay Birkan, İstanbul Kültür Üniversitesi Yayınları, sanat tarihi, 168 sayfa, 2019

Adnan Turani – Dünya Sanat Tarihi (2010)

Adnan Turani, on dördüncü basımı yapılan ‘Dünya Sanat Tarihi’nde, insanoğlunun binlerce yıl öncesinden bugüne değin gelişimini, yarattığı eserler üzerinden inceliyor.

Yazar böylece, İ. Ö. 10 bin yıllarına doğru Buzul Çağ’ından dünyanın ısınması ile sıcak bir döneme nasıl girildiğinden başlayarak 1960 sonrası postmodern mimarlığa kadar birçok konuyu kapsamlı bir bakışla okurlarına sunuyor.

Mısır, Mezopotamya, Pers, Hitit, Step, Grek, Helenistik, Roma, Bizans, Göçler Çağı, İslam, Gotik, Türk-Selçuklu, Japon, Hint, Rus ve Osmanlı sanatları, Turani’nin anlatımında karşımıza çıkan konulardan birkaçı.

Kitapta ayrıca, 20. yüzyıl mimarisi ve heykeli; Modern çağın sanat görüşü; Cumhuriyet döneminde plastik sanatlar; savaş sonrası ABD’deki sanat olayları; Soyut-Expresyonizm; Pop Art; kavramsal sanat; elektronik sanat ve 1980 sonrası sanat gibi konularda da yararlı bilgiler yer alıyor.

  • Künye: Adnan Turani – Dünya Sanat Tarihi, Remzi Kitabevi, sanat tarihi, 815 sayfa

Stephen Farthing – Sanatın Tüm Öyküsü (2013)

  • SANATIN TÜM ÖYKÜSÜ, editör: Stephen Farthing, çeviren: Gizem Aldoğan ve Firdevs Candil Çulcu, Hayalperest Kitap, sanat, 576 sayfa

 SANATIN

Kapsamı, görsel zenginliği ve rahat anlaşılabilir üslubuyla öne çıkan elimizdeki çalışma, sanatı tarih öncesinden günümüze kadar takip ediyor. Kitapta, ilkel kaya ve mağara resimlerinden Mezopotamya sanatına, Roma sanatından erken dönem İslam sanatına, Rönesans sanatından erken modern dönem Afrika sanatına, Maniyerizm’den Barok’a, Rokoko’dan Neoklasizm’e ve Romantizm’e, Kuzey Amerika yerli sanatından Empresyonizm çağına, Primitivizm’den Art Nouveau’ya, fotoğraf sanatından Bauhaus’a, modern heykel sanatından Pop Art’a, Minimalizm’e ve video sanatına kadar, sanat tarihini baştan sona kat eden pek çok konu ele alınıyor.

Geraldine A. Johnson – Rönesans Sanatı (2013)

 

Oxford Üniversitesi’nde sanat tarihi dersleri veren Geraldine A. Johnson, Rönesans sanatı ve Barok sanat üzerine yaptığı çalışmalarla biliniyor.

Johnson, bu alandan edindiği tecrübeleriyle kaleme aldığı elimizdeki kitabında, Rönesans sanatını önemli isimleri ve karakteristik özellikleriyle, ayrıca dönemin bir panoramasını da çizerek okurlarına tanıtıyor.

Johnson, bir yandan Leonardo da Vinci, Albrecht Dürer, Hans Holbein ve Michelangelo gibi dönemin önemli sanatçılarının eserlerini kapsamlı bir yoruma tabi tutarken, öte yandan o dönemin dünyasında bu yapıtların nasıl algılandığı ve kabul gördüğüyle ilgili özgün analizler de sunuyor.

Rönesans sanatına tarihsel, toplumsal, ekonomik ve kültürel arkaplanından hareketle bakan yazar, dönemin ünlü isim ve eserleri kadar Avrupa’nın farklı bölgelerinden daha az bilinen örnekleri de masaya yatırıyor, bunları birbirleriyle karşılaştırıyor.

Dönemin eser, sanatçı, teknik veya üslup gibi yönlerinin yanı sıra Rönesans sanatının “gözden kaçan” yönlerini de dikkate alarak o zamanın gündelik nesnelerine neden ve nasıl sorularıyla yaklaşıyor.

Konu hakkında kaçırılmaması gereken bir yapıt.

  • Künye: Geraldine A. Johnson – Rönesans Sanatı, çeviren: Füsun Demir, Dost Kitabevi, sanat tarihi, 174 sayfa

Werner Müller – Mimarlık Atlası, Cilt 1 – 2 (2012)

  • MİMARLIK ATLASI, Werner Müller, çizelgeler: Gunther Vogel, çizimler: Inge Szász-Jacobi ve István Szász, çeviren: Doğan Tuna, Yapı Endüstri Merkezi (YEM) Yayınları, mimari, 2 cilt, 572 sayfa

 

Kapsamı ve görsel zenginliğiyle dikkat çeken ‘Mimarlık Atlası’, mimarlık tarihini Mezopotamya’nın tapınak mimarisinden günümüzün modern mimarisine uzanarak ele alıyor. Çalışmanın ilk cildi, Avrupa ve Önasya bölgesinin yapı-mimarlık tarihini, Mezopotamya’nın yüksek uygarlıklarından başlayarak Erken Hıristiyanlık mimarisine kadar izliyor. Kitabın ikinci cildi ise, Romanesk’ten günümüze kadar olan yapı-mimarlık tarihini kapsıyor. Ele aldığı dönemleri coğrafi haritalar, zaman çizelgeleri ve çizimlerden oluşan materyaller eşliğinde irdeleyen çalışma, sanat ve mimarlık tarihinde derinleşmek isteyen okur için iyi bir fırsat.

Hubert Damisch – Bulut Kuramı (2012)

  • BULUT KURAMI, Hubert Damisch, çeviren: E. Burak Şarman, Metis Yayınları, sanat tarihi, 306 sayfa

 

Sanat tarihçisi Hubert Damish, sanat tarihinin yanı sıra felsefe ve göstergebilim gibi alanları da kapsayan ‘Bulut Kuramı’nda, Batı resminde bulut kullanımlarını tarihsel bir çerçeveden irdeliyor. Sanatta anlamın oluşumunu, bulut faktörünün resim diline ne gibi katkılar sunduğunu araştırarak ortaya koymayı amaçlayan Damisch’in kitabı, sanat göstergebilimi alanında yapılmış ilk çalışma. Yazar, bulut kuramını inşa ederken de, Corregio’nun Parma’da yaptığı kubbe fresklerini, Leonardo da Vinci’nin kimi eserlerini, El Greco ve Turner’ın eserlerinde bulut yöntemini kullanış biçimini, hatta klasik Çin resmini inceliyor.

Ernst Fischer – Sanatın Gerekliliği (2012)

  • SANATIN GEREKLİLİĞİ, Ernst Fischer, çeviren: Cevat Çapan, Sözcükler Yayınları, sanat, 261 sayfa

 

Ernst Fischer’in, yeni bir baskıyla yayınlanan, alana dair klasikleşmiş yapıtı ‘Sanatın Gerekliliği’, sanatın evrimini başlangıcından günümüze izliyor ve sanat ile sanatçıların gelecekte dünyayı nasıl etkileyebileceği üzerine düşünüyor. Marksist eleştiri yaklaşımıyla, sanatın gelişimini irdeleyen Fischer, sanatın ne gibi görevleri olduğunu, sanatın tarihin hangi döneminde başladığını, sanat ve kapitalizm arasında nasıl bir etkileşim olduğunu, öz ve biçim ayrılığını ve sanatta gerçekliğin yitirilişini anlatıyor. Sanat ve insan ilişkisine dair nitelikli bir eser olan kitap, John Berger’in önsözüyle okurlara sunuluyor.

Michael Ann Holly – Panofsky ve Sanat Tarihinin Kökleri (2012)

  • PANOFSKY VE SANAT TARİHİNİN KÖKLERİ, Michael Ann Holly, çeviren: Orhan Düze, Dedalus Kitap, sanat tarihi, 291 sayfa

 

Sanat tarihi alanındaki en önemli isimlerden olan Erwin Panofsky,  görsel sanat eserlerinin anlaşılması için ikonografi yöntemini geliştiren kişi olarak biliniyor. Michael Ann Holly de elimizdeki ilgi çekici çalışmasında, Panofsky’nin tarih teorisini geç on dokuzuncu yüzyıla ve erken yirminci yüzyıla ait hümanist araştırmanın geniş bağlamı içinde yorumlamaya koyuluyor. Holly bunun yanı sıra, Hegel, Kant, Dilthey ve Cassier gibi filozofların ve Wölfflin, Riegl ve Warburg gibi sanat tarihçilerinin çalışmaları bağlamında, Panofsky’nin sanat tarihinin diğer entelektüel hareketlerin tarihsel bir ürünü olarak nasıl geliştiğini ortaya koyuyor.

Neil McWilliam – Mutluluk Hayalleri: Sosyal Sanat ve Fransız Solu (2011)

  • MUTLULUK HAYALLERİ: SOSYAL SANAT VE FRANSIZ SOLU, Neil McWilliam, çeviren: Esin Soğancılar, İletişim Yayınları, sanat, 571 sayfa

 

Sanat ve sanat tarihi profesörü Neil McWilliam ‘Mutluluk Hayelleri’nde, radikal çevrelerde ön plana çıkışı 1830’lara denk gelen sosyal sanat kavramını, Fransız sol hareketinin belli başlı akımları üzerinden inceliyor. McWilliam, sosyal sanatın 19. yüzyılda, edebiyat ve görsel sanatlardaki radikal girişimleri kışkırtan hayati bir unsur haline geldiğini belirterek, bu dönemde ortaya çıkan görsel sanatların eleştirel analizini siyaset kuramı ve sanat eleştirisine başvurarak yapıyor. Yazar böylece sosyal sanatı, Saint-Simon ile izleyicileri, Fourieristler ve cumhuriyetçiler gibi çeşitli politik grupların stratejileri bağlamında inceliyor.

Stephen Farthing ve Erkan Doğanay (ed.) – Ölmeden Önce Görmeniz Gereken 1001 Resim (2011)

  • ÖLMEDEN ÖNCE GÖRMENİZ GEREKEN 1001 RESİM, editör: Stephen Farthing ve Erkan Doğanay, Caretta Yayınları, resim, 960 sayfa

‘Ölmeden Önce Görmeniz Gereken 1001 Resim’, okurlarını sanat tarihinde keyifli ve bilgilendirici bir yolculuğa çıkarıyor. M. Ö. 1420-1375 yıllarında yapılmış “Havuzlu Bahçe” isimli duvar resmiyle başlayan kitap, sanat tarihinde ortaya konmuş en iyi resimlerin izini sürdükten sonra, 2010 yılında Mary Heilmann tarafından yapılan “Günbatımı Rüyası” isimli eserle son buluyor. Kitabın sayfalarında Leonardo da Vinci’den Michelangelo’ya, Caravaggio’dan Goya’ya, Picasso’dan Van Gogh’a pek çok sanatçının en önemli eserlerine yer verilmiş. Dünyanın farklı ülkelerinden 83 sanat eleştirmeninin, yazılarıyla kitaba katkıda bulunduğunu da belirtelim.