dipnotski

Thomas Paine – Akıl Çağı (2012)

Aydınlanma döneminin önde gelen düşünürlerinden Thomas Paine, ‘Akıl Çağı’ adlı bu devrimci kitabında, Tevrat ve İncil’i kıyasıya bir eleştiriye tabi tutuyor.

Paine, 1874’te yayımlanan kitabında, Tanrı’ya inandığının özellikle altını çiziyor ve söz konusu kutsal addedilen kitapların Tanrı yapısı değil, insan yapısı olduğunu savunuyor.

Buna örnek olarak da İncil’de yer almış açık saçık öyküleri, işkenceleri ve acımasızlıkları gösteren Paine, bu kitapların Tanrı’nın sözü değil, bizzat İblis’in sözü olduğunu belirtiyor.

Yayımlandığı dönemde tepkiyle karşılanan kitabın, günümüzde de önemini koruduğunu söyleyebiliriz.

Künye: Thomas Paine – Akıl Çağı, çeviren: Ali İhsan Dalgıç, İş Kültür Yayınları, din, 175 sayfa

Lucia Puenzo – Balık Çocuk (2012)

BALIK ÇOCUK, Lucia Puenzo, çeviren: Seda Ersavcı, Doğan Kitap, roman, 149 sayfa

Lucia Puenzo’nun burjuva yaşamı hedef tahtasına koyduğu ilk romanı ‘Balık Çocuk’, bir adaletsizlik hikâyesi olarak da okunabilir. Roman, zengin bir ailenin genç kızı Lala ile on yedi yaşındaki Paraguaylı hizmetçileri Guayi’nin aşkını hikâye ediyor. Romanın anlatıcısı da, zeki bir köpek olan Serafim’dir. Serafim, iki genç kız arasında yaşanan aşkın ve âşıkların evdeki eşyaları satarak biriktirdikleri parayla Paraguay’a gidip, içinde bir balık çocuğun yaşadığı göl kıyısında bir ev yaptırma planlarından haberdardır. Fakat Serafim’in de tanık olacağı gibi iki âşık, büyük adaletsizliklerle trajik bir şekilde yüzleşecektir.

Saul Bellow – Humboldt’un Armağanı (2012)

HUMBOLDT’UN ARMAĞANI, Saul Bellow, çeviren: Osman Yener, İletişim Yayınları, roman, 528 sayfa

Saul Bellow, ilkin 1975’te yayımlanan ve bir sene sonra kendisine Pulitzer Ödülü’nü kazandıran romanı ‘Humboldt’un Armağanı’nda, farklı kuşaklardan iki yazar üzerinden, Amerikan toplumunda değişen ilişkileri ve başarı hırsını anlatıyor. Romanın merkezinde, geçmiş günlere özlem duyan usta yazar Von Humboldt Fleisher ile yazdığı oyunlar ile ödül ve ün kazanmış orta yaşlı yazar Charlie Citrine yer alıyor. Amerikan şairi Delmore Schwartz’la arkadaşlığından ilhamla bu hikâyeyi yazan Bellow, iki karakterinin farklı değerlerini izleyerek, paranın ve başarı hırsının sanatı ve sanatçıyı nasıl dönüştürdüğünü konu ediniyor.

Bekir Onur – Çağdaş Müze, Eğitim ve Gelişim (2012)

ÇAĞDAŞ MÜZE, EĞİTİM VE GELİŞİM, Bekir Onur, İmge Yayınları, inceleme, 438 sayfa

Türkiye’de müzecilik faaliyetlerine getirilen eleştirilerden biri, bu kurumların günlük yaşamın ve eğitimin vazgeçilmez birer parçası olamaması. Bekir Onur da elimizdeki çalışmasında, dünya çapında müzecilik alanında yaşanan dönüşümler ekseninde, “Nasıl bir müze?” sorusunun yanıtını arıyor. Müzenin kısa tarihini vererek kitabına başlayan Onur, müzecilikte yeni yönelimleri, müze ziyaretçi profillerine dair araştırmaları ve müzenin toplumsal işlevlerini ele alıyor. Çocuk ve üniversite müzelerini de inceleyen Onur’un kitabını dikkat çekici kılan bir husus da, müzelerdeki eğitim, öğrenme ve çocuk gelişimi etkinliklerini incelemesi.

Sedat Yurtdaş – Kefaret (2012)

KEFARET, Sedat Yurtdaş, Weşanên Lîs, öykü, 96 sayfa

Siyasetçi ve yazar Sedat Yurtdaş’ın Kürtçe kaleme aldığı ikinci kitabı olan ‘Kefaret’, yazarın üç öyküsünü bir araya getiriyor. Kürt halkının politik ve toplumsal yaşamından olayları öykülerine konu edinen Yurtdaş, gündelik dilin imkânlarından da olabildiğince yararlanarak dolambaçsız, sahici bir anlatımla okurun karşısına çıkıyor. Yazar, kitaba adını veren öyküsünde de, isimsiz anlatıcısının, Kürt coğrafyasının boğuştuğu yakıcı sorunlarla yüzleşmesini hikâye ediyor. Yaşadığı açmazların kişiliğini parçaladığı anlatıcı, ceza çeker gibi sürdürdüğü bu hayattan kurtulmayı, kendini yeni baştan yaratmayı istemektedir.

Domenico Losurdo – Köktendincilik Nedir? (2012)

KÖKTENDİNCİLİK NEDİR?, Domenico Losurdo, çeviren: Selin Dingiloğlu, Yordam Kitap, sosyoloji, 95 sayfa

Domenico Losurdo ‘Köktendincilik Nedir?’de, ilk başta akla hemen Yakındoğu ve İslam’ı getiren köktendinciliğin tarihine odaklanıyor. Losurdo, bu kavramın ilk olarak 1. Dünya Savaşı ertesinde ortaya çıkan ve kendini genellikle “köktendinciler” (fundamentalistler) olarak tanımlayan bir hareket için, Amerikan Protestan çevrelerinde kullanıldığını söylüyor. Çalışmasında, yalnızca İslami değil, Yahudi ve Hıristiyan köktendinciliğinin tarihsel, sosyolojik ve siyasal kaynaklarını tartışan Losurdo, ayrıca, köktendinciliğin kapitalist modernleşme ve bağımsızlık hareketleri gibi olgularla ilişkisini de masaya yatırıyor.

Michael Herzfeld – Antropoloji (2012)

ANTROPOLOJİ, Michael Herzfeld, çeviren: Bülent Toksöz, Say Yayınları, antropoloji, 480 sayfa

Ünlü antropolog Michael Herzfeld’in, alanlarında uzman birçok isimle yaptığı işbirliğiyle ortaya çıkan ‘Antropoloji’, sosyal ve kültürel antropolojinin ana hatlarını ortaya koyuyor. Akademik çevrelerde çalışanlar ile öğrenciler için olduğu kadar, çağdaş konulara ilgi duyan her okura da hitap edebilecek çalışma, antropolojiye bakıştaki teorik ve pratik, hümanist ve bilimsel, sembolik ve materyalist gibi farklı yaklaşımlar arasında orta yol bulmaya çalışmasıyla öne çıkıyor. UNESCO’nun desteğiyle hazırlanan kitabın, gittikçe küreselleşen bir dünyada, antropolojinin önemini yeniden gözler önüne serdiğini söyleyebiliriz.

Henrik Berggren – Olof Palme (2012)

OLOF PALME, Henrik Berggren, çeviren: Turhan Kayaoğlu, İş Kültür Yayınları, biyografi, 624 sayfa

Henrik Bergen bu çalışmasında, 1986’da faili meçhul bir cinayete kurban giden İsveçli siyasetçi ve devlet adamı Olof Palme’nin hayatına odaklanıyor. Kitapta, Palme’nin aristokrat bir ailede doğup büyümesi, eğitim hayatı, Sosyal Demokrat İşçi Partisi içinde siyasete atılışı ve ardından gerçekleştirdiği çalışmalar kapsamlı bir şekilde ele alınıyor. Kitap vesilesiyle, Palme’nin adil kişiliğine, kararlılıkla izlediği aktif tarafsızlık politikasına; ülkesindeki gelir farklılıklarını azaltma ve kadınları iş hayatına katma çabalarına ve ezilen halkların bağımsızlık mücadelesine verdiği desteğe yeniden tanık oluyoruz.

Yvette Veyret ve Severin Husson – Gezegenimiz Dünya (2012)

GEZEGENİMİZ DÜNYA, Yvette Veyret ve Severin Husson, çeviren: İsmail Yerguz, Remzi Kitabevi, rehber, 173 sayfa

Barındırdığı çok sayıda görsel malzeme ve kaliteli baskısıyla dikkat çeken ‘Gezegenimiz Dünya’, dünyanın macerasını, on beş milyar yıl öncesinden başlayan Büyük Patlama’dan bugüne uzanarak veriyor. Dünyanın oluşumu, yaşamın başlaması, dinozorlar çağı ve insanın dünyaya yerleşmesi konularıyla açılan kitapta, kıtalar, dünyanın yeraltı ve yerüstü zenginlikleri, iklimleri ve günümüzde önemli bir sorun haline gelen küresel ısınma konuları anlatılıyor. İnsanın, dünya çapında yarattığı çok çeşitli yaşam şekillerinin de ele alındığı kitapta, dünyayı keşfetmek konusunda aydınlatıcı bilgiler ve hikâyeler de anlatılıyor.

Durmuş Akbulut (haz.) – Korku Sineması (2012)

KORKU SİNEMASI, hazırlayan: Durmuş Akbulut, Etik Yayınları, sinema, 143 sayfa

Durmuş Akbulut’un sinema üzerine hazırladığı altı kitaplık seriden ‘Korku Sineması’, türün ortaya çıkışı ve gelişimini 1896-1940 zaman aralığında inceliyor. Korku sinemasının ilk yılları, zamanla ortaya çıkan yeni korku figürleri, erotik korku ve korku filmlerindeki başat temalar, Akbulut’un bu bağlamda ele aldığı bazı konular. Kitapta ayrıca, Frankenstein, vampir, kurt adam, zombi, mumya ve dişi vampirler gibi, korku sinemasının önemli figürleri irdelenirken, bu alandan filmlere imza atmış James Whale, Friedrich Wilhelm Murnau, Boris Karloff, Bela Lugosi ve Jean Rollin gibi yönetmenler de değerlendiriliyor.