dipnotski

Türkay Demir – Canavar ve Kurbanı (2006)

CANAVAR VE KURBANI, Türkay Demir, Okuyanus Yayınlar, psikoloji, 116 sayfa

Psikiyatrist Türkay Demir imzalı ‘Canavar ve Kurbanı’, çocuk psikolojisine odaklanan bir çalışma. Çocukların çok ihmal edildiği bir dünyada Demir’in çalışması, bu ihmalin bir nebze de olsa önüne geçmeyi amaçlıyor. Demir, çocuğun, genel eğilimin aksine, basit ve kaygısız bir dünyaya sahip olmadığını, onun mutlu olabilmesinin tek imkanının aileler olduğunu belirtiyor. Yani çocuğun mutlu olabilmesi, ailelerin dikkatli, özenli eğitimlerinden geçiyor. Dünya genelindeki şiddet eğiliminin çok kolay bir biçimde, bir mikro alan olarak aile içi şiddet olarak karşımıza çıkışı, çocuk eğitimi konusunda daha dikkatli olmamızı gerektiyor. Demir, kitabına aldığı örnek olaylar ve “çocuk hikâyeleri”yle çocuk ve ergen psikolojisi hakkında bilinmeyenleri anlatıyor.

Ali Kaya – Alevilik’te Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi (2006)

ALEVİLİK’TE DİN KÜLTÜRÜ VE AHLAK BİLGİSİ, Ali Kaya, Can Yayınevi, din, 394 sayfa

Alevilik, kuşkusuz Türkiye’nin en hassas konularından biri. Din eğitimi müfredatında Alevilere yer verilmemesi, uzun zamandır tartışma konusu olan sıkıntılardan. Bu eleştiriye, Anadolu’nun inanç zenginliği düşünüldüğünde katılmamak elde değil. Zira okullardaki zorunlu din eğitimi dersi, İslamiyet’in Sünni-Hanefi özelliklerine daha çok yer veriyor; bunun dışında kalan inançları kapsamıyor. Ali Kaya’nın elimizdeki kitabıysa, zorunlu din eğitiminde dışlanan unsurlardan olan Alevi inancını da kapsayacak şekilde düzenlenmiş. Kitap, eğitim sisteminde verilecek ‘Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi Dersleri’nin, Alevi inancını da kapsayarak, ülkedeki inançları birleştirme çabasına katkıda bulunacağını gözler önüne seriyor.

Kolektif – Küçük Dev Adam (2006)

‘Küçük Dev Adam’, Türkiye edebiyatında, çocuk ve gençlik yazınında önemli bir isim olan Muzaffer İzgü için hazırlanan sempozyumun bildirilerinden oluşuyor.

Söz konusu sempozyum, Eskişehir Üniversitesi Osmangazi Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Karşılaştırmalı Edebiyat Bölümü ile Türk Dili ve Edebiyatı Bölümünün ortaklaşa hazırladığı, “Ulusal Çocuk ve Gençlik Edebiyatı Yazarları Sempozyum Dizisi”nin ikincisini oluşturuyor.

İzgü, öykü, roman, sinema, radyo tiyatrosu ve çocuk edebiyatı gibi edebiyatın çok farklı dallarında eserler vermiş ve Türkiye’nin en çok okunan isimlerinden biri.

Bu kitap, sempozyuma sunulmuş ve İzgü edebiyatına odaklanan otuz sekiz bildiriyi bir araya getiriyor.

Künye: Kolektif – Küçük Dev Adam, editör: Ali Gültekin, Bilgi Yayınevi, sempozyum, 470 sayfa

José Saramago – Yitik Adanın Öyküsü (2006)

YİTİK ADANIN ÖYKÜSÜ, José Saramago, çeviren: Dost Körpe, Merkez Kitaplar, roman, 352 sayfa

1998 Nobel Edebiyat Ödüllü Jose Saramago ‘Yitik Adanın Öyküsü’nde, Fransa’da oluşan bir çatlakla Avrupa’dan ayrılan İber Yarımadası’nın hikâyesini anlatıyor. Yarımada bu kopuşun ardından yolculuğuna başlarken, beş kişi bir araya gelecektir. Bunlar, toprağa karaağaç dalıyla bir çizgi çizen Joana Carda, yerin sarsıldığını hisseden Pedro Orce, bir sığırcık sürüsü tarafından takip edilen José Orce, ağır bir taşı denize fırlatmaya çalışan Joaquim Sassa ve nihayet, tavan arasında bulduğu bir çorabı sökmeye başlayan Maria Guavaira’dır. Karakterlerden her biri, Yarımada’nın anakaradan kopuşunun, kendi davranışlarının bir sonucu olduğuna inanır. Yazar bu durumdan hareketle, insan doğasının farklı yönlerini irdeliyor.

Murat Utkucu – Kur’an Okumaları (2006)

KUR’AN OKUMALARI, Murat Utkucu, Epos Yayınları, din, 207 sayfa

‘Vahiy Bilgisinin Eleştirisi’ alt başlığını taşıyan ‘Kur’an Okumaları’, Kur’an ayetlerindeki mantığın değişik alanlarındaki tezahürlerini, eleştirel düşüncenin süzgecinden geçirmeyi amaçlıyor. Murat Utkucu, Ayetlerde geçen coğrafya, kozmoloji, biyoloji, günlük hayat, kadın-erkek ilişkileri kapsamındaki bilgi ve yorumların bilim tarafından kanıtlandığı iddialarının ideolojik propaganda aracı olduğunu savunuyor. Utkucu’nun temel tezi, Kur’an’nın dilinin 6. yüzyılın Arabistan yaşantısı üzerine inşa edildiğini ve bu dilin 21. yüzyıl biliminin diliyle uyumlu olmasının mümkün olamayacağıdır. Utkucu’nun bu tezden hareketle, güncel din yorumuna getirdiği eleştirel yaklaşım ilgiye değer.

Yılmaz Onay, Tonguç Ok, Aynur Toraman vd. (haz.) – Müzik Üzerine Tartışmalar (2006)

MÜZİK ÜZERİNE TARTIŞMALAR, Kolektif, hazırlayan: Yılmaz Onay, Tonguç Ok, Aynur Toraman, Zübeyde Aydemir, Mehmet Erdal, Olcay Geridönmez ve Taylan Şahbaz, Evrensel Basım-Yayın, müzik, 224 sayfa

‘Müzik Üzerine Tartışmalar’ın barındırdığı metinler 1940’lı yılların müziğine odaklanan makaleler ya da söyleşilerden oluşuyor. Kitapta bu anlamda yer almış isimler, Romain Rolland, Hanns Eisler, Bertolt Brecht, Walter Felsenstein, Ruthland Boughton, Antonin Sychra, Norman Cazden, Dmitri Kabalevski, Dmitri Şostakoviç ve Viktor Gorodinski. Derleme, ‘Müzik Üzerine Tartışmalar’ ve ‘Taraflı Müzik Eleştirisi’ başlıklı iki bölümden oluşuyor. Derlemedeki makale ve söyleşilere bakıldığında, bu metinlerin, sadece müzik disiplinine ait olmadığı, genel olarak sanat anlayışına da dahil olabilecekleri görülür. Zira metinler, sanatın postmodern duruma varan seyrinde, bu seyrin tarihi dönüşümlerine, sanatın 1940’lı yıllardan bugüne geçirdiği evrelere dair bir fikir de veriyor.

Kolektif – Estetik ve Politika (2006)

ESTETİK VE POLİTİKA, Kolektif, çeviren: Ünsal Oskay, Alkım Yayınları, felsefe, 455 sayfa

‘Estetik ve Politika’ isimli bu derleme, Moskova’da Almanca olarak yayımlanan ve sürgündeki anti-faşist yazarların organı olan Das Worth dergisinde 1938 yılında patlak veren dışavurumculuk tartışmasına ilişkin Bloch, Lukács, Brecht, Benjamin ve Adorno imzalı ünlü metinleri bir araya getiriyor ve sorunu tarihsel bir perspektiften görebilmeyi amaçlıyor. Kitapta, Fredric Jameson’un bu yazılar hakkında kaleme aldığı kapsamlı bir sunumun yanı sıra, Theodor Adorno’nun iki, Ernst Bloch, György Lukacs, Bertolt Brecht ve Walter Benjamin’in de birer yazısı bulunuyor. Kitapta ayrıca, Ahmet Oktay’ın, makalelerin odaklandığı konularla ilgili kaleme aldığı bir yazı da yer alıyor.

Carl-Johan Vallgren – Bir Garip Aşk Öyküsü (2006)

BİR GARİP AŞK ÖYKÜSÜ, Carl-Johan Vallgren, çeviren: Ali Arda, Metis Yayınları, roman, 309 sayfa

‘Bir Garip Aşk Öyküsü’nün yazarı Carl-Johan Vallgren, şu ana kadar çıkardığı beş albümle, müzik alanında da adını duyurmuş bir isim. İlk kitabıysa 1987 yılında yayımlanan ‘Nomederna’ydı. Vallgren’in yeni yayımlanan romanı, on dokuzuncu yüzyılın başında Königsber’de geçer. Filozof Kant’ın da doğum yeri olan bu yerdeki bir genelevde bir hilkat garibesi doğar. Doğarken annesinin ölümüne neden olan bu canavarımsı yaratık sağır, dilsiz ve ürkütücü bir çirkinliktedir. Ne var ki, Herkül adı verilen bebek, gizli yeteneklere de sahiptir: İnsanların zihnini okur, kalplerinin derinlerinde olup biteni bilir. Herkül’ün sahip olduğu tek şeyse, aynı genelevde aynı gün dünyaya gelen Henriette Vogel’dir. Fakat çok geçmeden, içinde yaşadıkları dünya, ikisini de birbirinden ayırır. Romanın polisiyeye yakın olay örgüsü, bu ayrılık üzerinden gelişen bir nefret üzerinden ilerler.

Charles Taylor – Modern Toplumsal Tahayyüller (2006)

Charles Taylor, ‘Modern Toplumsal Tahayyüller’de, felsefedeki klasik idealizm-materyalizm tartışmalarının ötesine geçmeyi amaçlayarak bir kavram geliştirmeyi amaçlıyor: her insan topluluğunun toplumsal hayatı kolektif olarak inşa ederken başvurduğu ve bu inşa çabalarına yön ve anlam veren “toplumsal tahayyüller”.

Taylor kitabında, Batı modernliğinin tarihini, toplumsal tahayyülündeki değişimler üzerinden anlatmaya çalışıyor.

Eşit katılımcıların karşılıklı menfaatlerine dayalı bir ahlak düzeni fikriyle hayat bulmuş Batılı toplumsal tahayyülde, Taylor’a göre, ekonomi, kamusal alan ve halkın kendi kendini yönetmesi gibi üç kültürel biçim bulunuyor.

Künye: Charles Taylor – Modern Toplumsal Tahayyüller, çeviren: Hamide Koyukan, Metis Yayınları, felsefe, 189 sayfa

Kıymet Coşkun ve Turgay Fişekçi (haz.) – Fotoğraflarla Nâzım Hikmet (2006)

FOTOĞRAFLARLA NÂZIM HİKMET, Yayına hazırlayan: Kıymet Coşkun, Turgay Fişekçi, Nazım Hikmet Kültür ve Sanat Vakfı Yayınları, fotoğraf, 214 sayfa

‘Fotoğraflarla Nâzım Hikmet’, şairin yaşamının çeşitli dönemlerinden yansımalar getiren 311 fotoğrafından oluşuyor. Nâzım Hikmet Kültür ve Sanat Vakfı’nın uzun çalışmalar sonucu bir araya getirdiği fotoğraflar, şairin sevenlerinin yanı sıra araştırmacılar açısından da önemli bir kaynak. Albümde, Nâzım Hikmet’in bebekliğinden yaşlılığına kadar süren hayatının izini sürmek mümkün. Bunun dışında, Nâzım Hikmet’in babası Hikmet Bey, annesi Celile Hanım, kızkardeşi Samiye, Piraye Hanım, Mahmut Yesari ve Muammer Karaca gibi isimlerle, şairin tutuklu bulunduğu ya da hüküm giydiği cezaevlerinin fotoğrafları da yer alıyor.