dipnotski

Mesude Eğilmez – Gelenekten Geleceğe Halk Oyunları (2006)

GELENEKTEN GELECEĞE HALK OYUNLARI, Mesude Eğilmez, Ütopya Yayınları, folklor, 171 sayfa

Mesude Eğilmez, ‘Gelenekten Geleceğe Halk Oyunları’nın önsözünde,”Türkiye Halk Oyunlarını, yalnızca tek bir kültüre mal edip, Türk Halk Oyunları şeklinde genelleme ve bunu illere göre adlandırma çabası, ulusal kültürleri homojenmiş gibi görmekten kaynaklanan siyasi bir yaklaşımdır.” diyor. Dolayısıyla Eğilmez’in çalışması, daha çok bu “ulusal kültür” olarak tanımlanan kültürün içinde birbirinden farklı dokulara odaklanıyor. Yazara göre her biri adı olan bir kültürü yansıtan oyun formlarının il oyunlarıyla kavramıyla anılması, oyunun ait olduğu kültürü yok saymakla eşdeğer. Eğilmez, geleneksel oyunların geleceğe nasıl taşınabileceği konusunda da önerilerde bulunuyor.

Bülent Gökay – Emperyalizm ile Bolşevizm Arasındaki Türkiye (2006)

EMPERYALİZM İLE BOLŞEVİZM ARASINDAKİ TÜRKİYE, Bülent Gökay, çeviren: Sermet Yalçın, Agora Kitaplığı, tarih, 295 sayfa

Savaş ve devrim 1914-1918 aralığındaki dünya tarihinin en önemli özelliği. İtilaf güçlerinin müdahalesi ve Rusya’daki iç savaş, yabancı işgali ve Anadolu’daki Türk-Yunan savaşı bu dönemin başlıca önemli olaylarından. Bülent Gökay’ın bu yakın dönem tarih çalışması ise, İngiltere ve Sovyetler Birliği gibi iki büyük gücün, bölgede birbirlerine karşı sergiledikleri güç ve nüfuz mücadelesine dair belgesel bir kaynak olmayı amaçlıyor. Gökay’ın çalışması, 1918 ve 1923 yılları arasındaki altı yıl gibi kısa, fakat Trakya’dan Kafkaslar’a kadar uzanan toprakların tarihinde hayati önem taşıyan bir zaman dilimine odaklanmayı amaçlıyor.

Muhammed Muhammedali – Gizli Rol (2006)

GİZLİ ROL, Muhammed Muhammedali, çeviren: Haşim Hüsrevşahi, Kapı Yayınları, roman, 185 sayfa

İranlı yazar Muhammed Muhammedali’nin ‘Gizli Rol’ romanı, 1991 yılında yayımlandıysa da ilgi çekmemişti ve yazarın 2001 yılında yaptığı ufak birkaç değişiklikten sonra olumlu bir karşılık aldı. Muhammedali’nin romanının asıl teması kesinliğin olmayışıdır diyebiliriz. Burada öykü, Tahran’ın sıradan insanlarının yaşadığı sıradan bir sokağında işlenen bir cinayetle başlar. Maktülün oğlu olan ve katilin idam edilmesi için mücadele eden romanın anlatıcısı, gerçekle düş arasında gittikçe belirsizleşen bir sınırda kendi geçmişine yaptığı yolculuğu ve bu yolculukta keşfettiği, hem babasının sevgilisi hem de katilin eski karısı olan bir kadının öyküsünü de anlatır.

Francisco Vergara – Liberalizmin Felsefi Temelleri (2006)

LİBERALİZMİN FELSEFİ TEMELLERİ, Francisco Vergara, Bülent Arıbaş, İletişim Yayınları, siyaset, 216 sayfa

Francisco Vargara ‘Liberalizmin Felsefi Temelleri’nde, akıma öncülük etmiş isimlere odaklanıyor; liberalizm ve etik ilişkisini irdeliyor. Klasik liberalizmin felsefi temellerini oluşturanlar denince Condorcet, Adam Smith, John Stuart Mill, John Locke, Jeremy Bentham ve nihayet David Hume, akla ilk gelen isimler. Günümüzde, insan haklarının, özgürlüğün savunulmasında bir referans olarak varlığını koruyan klasik liberalizm ile insanın vahşi ve dizginlenemez hırslarının meşrulaştırıcısı olarak kullanılan bir liberalizmden bahsedilebilir. Vergara’nın kitabı, bu iki farklı liberalizm ailesini ayıran derin farkları açıklamayı amaçlıyor.

Gérard Monnier – Mimarlık Tarihi (2006)

MİMARLIK TARİHİ, Gérard Monnier, çeviren: İsmail Yerguz, Dost Kitabevi, mimari, 160 sayfa

‘Mimarlık Tarihi’, insanlığın barınma gereksiniminden, yüksek sanatsal forma doğru evrilen mimarlığın öyküsünü anlatıyor. Kitabın yazarı Gérard Monnier, mimarlığın, sanat ve tüketim gibi iki kutup arasında, gerekli ve farklı bir ürün olduğunu savunuyor. İlkel mimarlık ve geleneksel mimarlık; klasik antikite mimarlıkları; ortaçağ mimarlıkları; modern çağ mimarlıkları; 1750-1890 arasında etkili olan Neoklasisizm, Eklektizme ve Rasyonalizm gibi akımlar ve çağdaş mimarlıklar, kitabın odaklandığı başlıca konular.

Hermann Kinder ve Werner Hilgemann – Dünya Tarihi Atlası (2006)

DÜNYA TARİHİ ATLASI, Hermann Kinder ve Werner Hilgemann, çeviren: Leyla Uslu, ODTÜ Yayıncılık, tarih, 287 sayfa

‘Dünya Tarihi Atlası’, başlangıcından itibaren bütün dünya tarihine ilişkin kronolojik bilgileri, tamamı renkli harita ve tablolarla birlikte vermeyi amaçlayan bir serinin ilk kitabı. Bu kitapta, Herald Bukor ve Ruth Bukor tarafından hazırlanan 128 adet renkli tablo da yer alıyor. Harita ve tablolarla, bunların karşısında yer alan medeniyetler, devletler, olaylar, insanlar gibi pek çok konuda verilen kısa bilgiler birbirini tamamlayan özellikte. Ayrıca kitapta adı geçen coğrafik bölgeler ile tarihi dönemleri gösteren bir dizin de yer alıyor.

Michael Tobias – Öfke (2006)

ÖFKE, Michael Tobias, çeviren: Algan Sezgintüredi, Versus Kitap, roman, 335 sayfa

Michael Tobias’ın ‘Öfke’si, insan öfkesinin hayvan katliamına giden yıkıcılığını konu ediyor. Fakat, hayvana yönelen bu şiddet, yazarın da çok iyi gösterdiği gibi, çok kolay bir şekilde, çocuklara, savunmasızlara, güçsüzlere ve siyahlara yönelebiliyor. Tobias, bir yazar olarak, elbette tavrını hayvan haklarından yana koyar. İnsanın cinai halinin hayvanı da kapsayan yoğunluğu karşısında, Tobias da, bir kişisel anlatı olarak düşünülebilecek romanında, bu şiddeti uygulayanlara karşı öfke duyar. “Acıyı hissetmek için kurban olmak gerekmez…” cümlesiyle başlayan roman, insanlarla, şiddet uyguladıkları hayvanlar arasında bir empati kurmayı amaçlıyor.

Ayşe Düzkan – Erkekliğin Kitabında Yazmaz Bu (2006)

ERKEKLİĞİN KİTABINDA YAZMAZ BU, Ayşe Düzkan, Versus Kitap, anlatı, 161 sayfa

‘Erkekliğin Kitabında Yazmaz Bu’, Ayşe Düzkan’ın, belli bir üne sahip erkekler ile genel olarak “erkeklik kültürü” üzerine kaleme aldığı yazılarından oluşuyor. Kenan Evren’in meslektaşlarına göre neden şanslı olduğu; Ahmet Kaya ve Attila İlhan’ın şimdi ne üzerine sohbet ettikleri; eski solculuğun kimlerin cv’sinde parlak bir yere sahip olduğu; İbrahim Tatlıses’in İstanbul’a neden Diyarbakır’dan daha fazla ihtiyacı olduğu ve Orhan Pamuk’un hangi romanına vefasızlık ettiği, Düzkan’ın yazılarında karşımıza çıkan konulardan birkaçı. Yine kitapta, sünnet düğünleri, asker eğlenceleri ve halı saha maçları gibi, erkeklikle ilgili çok sayıda konu da irdeleniyor.

Mehmet Zeki İşcan – Selefilik (2006)

SELEFİLİK, Mehmet Zeki İşcan, Kitap Yayınevi, tarih, 312 sayfa

‘Selefilik’in alt başlığı ‘İslami Köktenciliğin Tarihi Temelleri”. Atatürk Üniversitesi İlahiyat Fakültesi’nde öğretim üyesi olan Doç. Dr. Mehmet Zeki İşcan, bu kitabında, İslam’ın “pişmiş ve kotarılmış” bir sistem, alelade bir formüller serisi, bir kimlik bildirim formu olarak ruhsuz bir makine haline getirilişine etki eden dinsel söylemlerden birinin, yani Selefiliğin tarihsel kökenlerini araştırıyor ve günümüzde “radikal İslam” olarak bilinen anlayışların hangi zeminlerden kaynaklandığını aydınlatmayı amaçlıyor. Kitap, ‘Ekolleşme Öncesi Dönem’, ‘Ekolleşme Dönemi’ ve ‘Selefe İttiba Söylemi ve Ashabu’l-Hadis’in Din Anlayışında Belli Başlı Esaslar’ başlıklı üç bölümden oluşuyor.

E. P. Thompson – Avam ve Görenek (2006)

AVAM VE GÖRENEK, E. P. Thompson, çeviren: Uygur Kocabaşoğlu, Birikim Yayınları, sosyoloji, 642 sayfa

‘Avam ve Görenek’in alt başlığı ‘İngiltere’de Geleneksel Popüler Kültür Üzerine Araştırmalar’. Tarihçi E. P. Thompson’ın çalışması temel olarak, İngiltere’de 18. yüzyılda ve 19. yüzyılın bir kısmında, çalışan insanların kültürü içinde ifadesini bulan görenek temasına odaklanıyor. Thompson, görenek bilincinin ve teamülün 18. yüzyılda özellikle güçlü olduğunu belirtiyor. Yazar bu tezden hareketle, görenek ve kültürü; 18. yüzyılda İngiliz halkının ahlaki ekonomisini; iş disiplinini; sanayi kapitalizmi dönemlerini ve avam kesimin bir üretimi olarak hoyrat müziği inceliyor.