Kategori: Biyografi

Edna O’Brien – James Joyce (2020)

Dünya edebiyatının en sıra dışı isimlerinden olan James Joyce hakkında, tam da onu en iyi anlayabilecek İrlandalı yazar Edna O’Brian tarafından yazılmış şahane bir biyografi.

Edna O’Brien’ın çalışmasını benzer biyografi eserlerinden ayıran asıl husus, kendine has hikâye anlatma tarzı ve samimiyeti.

O’Brien, Joyce’un çocukluğunu, yetiştiği çevreyi, sıra dışı yaşamını, uğruna ailesini, sağlığını, dostlarını ve hatta görme yetisini feda ettiği sanatına olan tutkusunu, sürgün yaşamını ve eserlerini yazma sürecini ayrıntılı bir şekilde izliyor.

Joyce’un dünyasına ve yazarlık serüvenine yakından bakmak için çok iyi bir fırsat.

  • Künye: Edna O’Brien – James Joyce, çeviren: Zeynep Çiftçi, Alfa Yayınları, biyografi, 232 sayfa, 2020

Ali A. Allawi – I. Faysal (2016)

Osmanlı’nın Arabistan ve Suriye’de yenilgiye uğramasında büyük payı olan, Irak’ın ilk kralı I. Faysal’ın, bölgenin tarihini tayin eden hayatının hikâyesi.

Kitap, bu tarihi figürün emperyalizmin bölgesel vizyonunun kurumsallaşmasındaki rolünü ve Ortadoğu’yu bugüne getiren süreci daha yakından görmek için iyi bir fırsat.

  • Künye: Ali A. Allawi – I. Faysal, çeviren: Hakan Abacı, İş Kültür Yayınları

Kate Evans – Kızıl Rosa (2016)

 

Radikal karikatürist, yazar ve anne Kate Evans’tan, devrim tarihinin parlayan kadın yıldızı Rosa Luxemburg’un resimli yaşamöyküsü.

Metinde Luxemburg’un yazılarından yapılan doğrudan alıntılar yer aldığı gibi, karakterler arasındaki diyalogların çoğu da, Luxemburg’un kendi sözleri kullanılarak yeniden yazılmış.

Dünya tarihinde iz bırakmış sıra dışı bir kadın devrimcinin dünyasına daha yakından bakmak için birebir.

  • Künye: Kate Evans – Kızıl Rosa, çeviren: Devrim Kılıçer, Epos Yayınları

Manning Marable – Malcolm X (2014)

Amerikan siyahi hareketin efsane isminin Pulitzer ödüllü biyografisi.

Tarihçi Manning Marable kitabı için bir dedektif gibi iz sürmüş, çok sayıda belgeye ulaşmış.

Malcolm X’in arayışını ve politik mücadelesini, dönemin Amerikası’ndaki toplumsal ve siyasi dokuya dair nitelikli bir analizle eşliğinde okumak isteyenlere şiddetle önerilir.

  • Künye: Manning Marable – Malcolm X, çeviren: Orhan Düz, İthaki Yayınları

Philippe Auclair – Cantona: Kral Olacak Asi (2020)

Çoğu insan, yazık ki Eric Cantona’yı daha çok uçan tekmesiyle hatırlar.

Fakat Cantona, kariyerini gölgeleyen bu eylemden çok daha büyük bir isimdir.

İşte bu kitap, futbol dünyasının bu efsane isminin karmaşık dünyasını mercek altına alan usta işi bir biyografi.

Gazeteci Philippe Auclair, Cantona’nın çocukluğundan bugününe uzanarak O’nun nasıl bir çocukluk yaşadığını, ailesini, yetiştiği çevreyi, gençlik yıllarını, karmaşık futbol kariyerini ve bugününü başından sonuna izliyor.

Cantona’nın hayatında yer etmiş pek çok isimle yapılan görüşmelerle zenginleşmiş kitap, futbol tarihinin en önemli figürlerinden birinin samimi bir portresini çizmesiyle önemli.

  • Künye: Philippe Auclair – Cantona: Kral Olacak Asi, çeviren: Egemen Özkan, İthaki Yayınları, biyografi, 560 sayfa, 2020

Sibel Öz Arslan – Oyuncu (2020)

Adile Naşit neden bu kadar seviliyor?

İyi bir oyuncu olduğu için mi?

Halktan biri olduğu için mi?

Yeşilçam’ın bildik karakter oyuncularından farklı bir anti-yıldız olduğu için mi?

Adile Naşit, bunların tümü bir arada hesaba katılmadan anlaşılamayacak oyunculardandır.

Sibel Öz Arslan da, yaklaşık dört yılı bulan bu şahane çalışmasında, Naşit’in kendine has dünyasından pek çok bilinmeyeni aydınlatıyor.

Adile Naşit ve ailesinin yaşamıyla kitabına başlayan Arslan, burada, geleneksel tuluattan modern döneme uzanan ülkemiz tiyatrosunun tarihsel gelişim sürecinde çok önemli yere sahip olan Naşit Ailesi’nin hikâyesini, tiyatronun bir döneminin tarihini de içeren bu aile hikâyesinde Adile Naşit’in nerede durduğunu, özellikle sinemacı kimliğini ön plana alarak anlatıyor.

Naşit’in babası tiyatronun efsane isimlerinden tuluatçı “Komik-i Şehir” Naşit Bey, annesi kantocu Amelya Hanım, büyükannesi kantocu “Küçük Verjin”,  dedesi kemani Yorgi efendi, dayıları tuluatçı-düettocu Niko ve kemani Andre ve kardeşi tiyatro-sinema oyuncusu Selim Naşit, burada karşımıza çıkan birkaç isim.

Kitabın, bildik biyografi çalışmalarından farklı olduğunu özellikle belirtelim.

Arslan, bağlamdan kopuk bir biyografi yaklaşımından ziyade, Adile Naşit’i özellikle sanatçı kimliğinin olgunlaştığı bağlam içinde ele alıyor

Onun 1940’lı yıllardan başlayan tiyatro ve sinema oyunculuğuna eşlik eden, kimi dönem Adile Naşit’i etkileyen, hatta belirleyen koşulları arka planda vermeye çalışması, 1950, 1960 ve 1970’li yılları detaylarıyla işlemesi de kitabın diğer artıları.

Bu yönüyle kitap, Adil Naşit, Türkiye sineması, yakın tarihi ve toplumu üzerine bir sosyolojik çalışma niyetine okunabilir.

  • Künye: Sibel Öz Arslan – Oyuncu, Yeşilçam Yıldız Sisteminde Bir Anti-Yıldız: Adile Naşit, İletişim Yayınları, biyografi, 256 sayfa, 2020

Ernle Bradford – Padişahın Amiralı Barbaros Hayreddin (2010)

‘Akdeniz: Bir Denizin Portresi’, ‘Turgut Reis’ ve ‘Son Sefer’, Ernle Bradford’un daha önce Türkçede yayımlanmış eserleri.

Bradford’un yetkin tarzına iyi örneklerden birini teşkil eden elimizdeki kitap ise, amiral, korsan ve savaşçı Barbaros Hayreddin Paşa’nın hikâyesini sunuyor.

Kitap, asıl adı Hızır olan Barbaros Hayreddin’in kardeşi Oruç’la yaptığı deniz savaşlarını, Osmanlı donanmasının kaptanıderyası oluşunu, Kanuni Sultan Süleyman’ın onu danışmanı olarak atamasını, Osmanlı donanmasını yeniden düzenleyerek deniz savaşlarında büyük başarılar kazanarak Osmanlı İmparatorluğu’nun genişlemesine katkıda bulunuşunu anlatıyor.

Kitapta işlenen konulardan biri de, Preveze Deniz Savaşı.

Yazar, Barbaros Hayreddin Paşa’nın, kalabalık Haçlı donanmasını yenerek Osmanlı’nın Akdeniz’deki egemenliğini pekiştirmesini ayrıntılarıyla anlatıyor.

  • Künye: Ernle Bradford – Padişahın Amiralı Barbaros Hayreddin, çeviren: Ahmet Fethi, Doğan Kitap, biyografi, 190 sayfa

Mevlüt Çelebi – Dünyanın En Uzun Yaşayan Adamı Zaro Ağa (2010)

Yaşadığı dönemde dünyanın en yaşlı adamı olarak ün salan Zaro Ağa, resmi kayıtlara göre 1777-1934 yılları arasında yaşadı.

Elimizdeki çalışmayı kaleme alan Mevlüt Çelebi, haklı olarak, Zaro Ağa’nın yakın tarihin ilk medya starı olduğunu söylüyor.

Özellikle yaşadığı son on yılda yakından takip edilen Zaro Ağa’nın, uzun yaşamının sırrı ve kadınlara ilgisine kadar hemen her şeyi merak edilmiş, bu ilgi dünya çapında yayılmış ve Zaro Ağa Avrupa ve Amerika seyatlerine dahi çıkarılmıştı.

1920 ve 1930’larda basında yer alan haberlerin derlemesinden ve bazı yabancı gazetelerde çıkan yazılardan oluşturulan çalışma, Zaro Ağa’yı yeniden ve doğru bir şekilde tanıtıyor.

  • Künye: Mevlüt Çelebi – Dünyanın En Uzun Yaşayan Adamı Zaro Ağa, Libra Kitap, biyografi, 338 sayfa

Ulises Estrada – Tanya Che Guevara’yla Bolivya’da Gizli Görevde (2010)

Ulises Estrada ‘Tanya’da, tam adı Haydee Tamara Bunke olan Tanya’nın hayatına odaklanıyor.

Tanya, La Paz’da iki yılın üzerindeki gizli faaliyet ve Ernesto Che Guevara’nın kurduğu Bolivya Ulusal Kurtuluş Ordusu (ELN) saflarındaki beş ayının ardından, 31 Ağustos 1967’de Rio Grande nehri kıyısındaki Puerto Mauricio’da Bolivya ordusunun pususunda öldürülmüştü.

Kitabın yazarı Estrada, Tanya’nın casusluk yöntem ve teknikleri eğitiminden sorumlu olmanın yanında, onun sevgilisiydi.

Kitap, Tanya’nın, Ernesto Che Guevara tarafından kendisine verilen Güney Amerika devrimci görevini kabul etmesinden öldürülüşüne uzanan süreci anlatıyor.

  • Künye: Ulises Estrada – Tanya Che Guevara’yla Bolivya’da Gizli Görevde, çeviren: Derya Kömürcü, Agora Kitaplığı, biyografi, 284 sayfa

John Lloyd ve John Mitchinson – Nasıl Bilirdiniz? (2018)

John Lloyd ve John Mitchinson isimlerine, ‘Cahillikler Kitabı’yla aşinayız.

Yazarlar, ‘Nasıl Bilirdiniz?’de ise, tarihsel şahsiyetlerin sıra dışı özelliklerini anlatıyor.

Altmış sekiz ünlü ismi bir araya getiren kitapta, hayata kötü başlayan, gamsız, doyumsuz, hırs küpü, uçkuruna düşkün, bahtsızlığı sineye çeken, maymun besleyen, başka kimliklere bürünen ve öldükten sonra hayat bulan altmış sekiz bilinen ismin hikâyesi yer alıyor.

Kitap, Leonarda da Vinci, Nikola Tesla, Sigmund Freud, Karl Marx, Frida Kahlo, Epikür ve Giacomo Casanova gibi çok sayıda ismin başından geçen ilginç olayları, onların pek bilinmeyen öykülerini okurlarına sunuyor.

  • Künye: John Lloyd ve John Mitchinson – Nasıl Bilirdiniz?: Tarihsel Şahsiyetlerin Sıra Dışı Özellikleri, çeviren: Nurettin Elhüseyni, Alfa Yayınları, portre, 400 sayfa, 2018