Marksist emek-değer teorisi ile dış ticaret arasındaki “rahatsız” ilişki açısından literatüre önemli katkı sunan bir analiz.
Nail Satlıgan, Ricardo’nun karşılaştırmalı üstünlük teoremini hangi teorik temeller üzerinde türettiğini araştırdığı gibi, Marx’ta, üzerinde dış ticaret teorisi kurmaya elverişli bir zeminin ipuçlarını da tartışıyor.
Bu kitap, Cumhuriyet’in Atatürklü yıllarında kalkınma anlamında kayda değer gelişmeler olmadığı eleştirisine, 1923-1939 dönemi kalkınma çalışmalarından örnekler sunarak yanıt veriyor.
Nazmi Kal, 10 yılda 200 kilometre yol yaptım diye övünenlerin olduğunu, buna karşılık 1930’larda sadece kol gücü ve kazma kürekle yılda 200 kilometrelik yol yapıldığını belirtiyor ve bunun gibi pek çok örnekle kitabını zenginleştiriyor.
Dünyada 4. Sanayi Devrimi’nin başladığı söyleniyor.
Peki, biz niye hâlâ birincisini beceremedik.
Güngör Uras’tan, Osmanlı’dan başlayarak Cumhuriyet döneminde ekonomide olan biteni, bilhassa sanayileşme çabalarını merkeze alarak irdeleyen bir rehber.
Kitap, Uras’ın gazete yazılarında yıllardır karşımıza çıkan hayali karakteri Ayşe Teyze’nin soruları ekseninde ilerliyor.
Uras, yalnızca don gömlek, su borusu, hela taşı üretimine dayalı bir üretim yapısına mahkûm olmamamız, dünya pazarında talebi olan mallar üretmemiz gerektiğini söylüyor.
Kitapta,
Çalışma, var olan sorunları saptadığı gibi, bunların aşılması için hangi yollara başvurulması gerektiği konusunda kimi öneriler de sunuyor.
Belki daha fazlası bozar, bilemiyoruz. Ama mutlu olmanın bilhassa temel ihtiyaçlar düşünüldüğünde para ile birebir, sarsılmaz bir ilişkisi var.
İşte bu kitap, para ve mutluluk bağını sosyolojik veya psikolojik yönlerden ziyade, doğrudan kamu ekonomisi bağlamında masaya yatırıyor.
Yani konu, tamamıyla iktisat literatürünün çerçevesi içinde ele alınmış.
Kitapta şu sorular yanıtlanıyor:
Mutluluk ile ekonomik büyüme, milli gelir, istihdam, enflasyonla ve bireysel gelir arasında nasıl bir ilişki var?
Kamu harcamaları, kamu gelirleri, vergilendirme, sosyal güvenlik, sosyal politikalar ve gelir dağılımı mutluluğumuza ne gibi etkilerde bulunuyor?
Mutluluğun nüfus, sosyal sermaye, din ve inançtan ne şekilde etkilendiğini irdelemesi de, kitabın diğer bir katkısı.
Owen E. Hughes, 1980’lerden beri büyük değişiklikler geçiren kamu sektörünün gelişimini ayrıntılı bir bakışla ele alıyor.
Hughes’un burada irdelediği belli başlı konular şöyle:
Kamu işletmeciliğinin toplumdaki ve ekonomideki yeri,
Kamu sektörü çalışmalarına ilişkin farklı yaklaşımlar,
Kamu işletmeciliği, kamu siyasası ve yönetişimi,
Kamu sektöründe içsel olan hesap-verebilirlik meselesi,
Gelişmekte olan ülkelerde, kamu işletmeciliğinin güncel sorunları.
Kamu hizmeti reformunun görünmeyen yüzünü de aydınlatan çalışma, dünyada uygulanmakta olan kamu yönetimindeki değişimi vurgulayan ilke ve teorileri değerlendirmesiyle, alana dair sağlam bir kaynak.
Finans sektörünün gündelik yaşama etkilerini zengin örnekler eşliğinde ortaya koyan bir kitap.
Finansal uygulamalar, anlatılar, ideolojiler ve kimliklerin sosyal dokunun her yerinde iç içe geçtiğini belirten Max Havien’e göre, finans sektörünün artan ekonomik ve maddi gücü, kültür dünyasındaki artan etkisiyle yakından bağlantılı.
Mikrokredi, ellerindeki tek varlıkları emekleri olan yoksul kesimlere verilecek küçük bir imkânla, bu kesimlerin küçük çaplı işler kurmaları esasına dayanıyor. Diyarbakır’daki “Türkiye Grameen Mikrokredi Projesi” ile İstanbul’daki Kadın Emeğini Değerlendirme Vakfı tarafından kurulan “Maya Projesi”, mikrokrediye Türkiye’den en iyi iki örnek. Bu kitap, Türkiye’nin söz konusu iki örneğini ele alıyor. Bu iki şehirde, aldıkları krediyle kendi işlerinin sahibi olan kadınların değişen ve dönüşen hayatı, çalışmanın başlıca konusunu oluşturuyor.
Stephen Leeb’e göre, Amerikan ekonomisi şu an tarihinin en büyük krizini yaşamak üzere. Leeb’e bu yorumu yaptıran neden de, Çin ve Hindistan gibi ülkelerin gün geçtikçe büyüyen ekonomileri. Bu ekonomilerin büyümesiyle petrole olan talep inanılmaz ölçüde artıyor, ancak petrol üretimi ve rezervleri de bu talebi karşılamaktan uzak kalıyor. Lebb bu durumda Amerika’nın 1970’tekinden çok daha büyük bir ekonomik darboğazla karşı karşıya kalacağını ve hemen sonrasında da ülke ekonomisinin çöküşe geçeceğini savunuyor.
Caner Bakır’ın ‘Merkezdeki Banka’sı, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nı, ulusal ve uluslararası dinamikleri esas alarak inceliyor. Bunun yanında, Banka’nın yeniden tanımlanan görev, amaç, hedef ve araçları ile bağımsızlık, hesap verebilirlik, saydamlık ve enflasyon hedeflemesi gibi güncel kavramlar da, uluslararası karşılaştırmalar yapılarak irdeleniyor. Bakır’ın bu karşılaştırmayı yaparken, yerel ve uluslararası boyuta sahip formel ve enformel kurumsal düzenlemeleri, uluslararası konjonktürü, ulus ötesi yönetişim ağlarını, ideolojik tercihleri ve siyasal, ekonomik ve bürokratik çıkarları ihmal etmemesinin de çalışmanın en büyük katkısı olduğunu söyleyebiliriz.
Türkiye’de Kapalıçarşı odaklı mücevher tasarımını ustalar, kalfalar, üretim şartları ve ekonomik yapısı bağlamında irdeleyen bir antropolojik çalışma. Sarıgül, bu ustaların, sermaye odaklı üretim yapan mücevher üreticileri karşısında fiyat rekabetine giremediğini, yetersiz sermayeleri yüzünden ürünlerini uluslararası arenada duyuramadıklarını belirtiyor.
Dipnotski 