Felsefe – Sayfa 144

Gerald Raunig – Bin Makine (2013)

BİN MAKİNE, Gerald Raunig, çeviren: Münevver Çelik, Otonom Yayıncılık, felsefe, 109 sayfa

Felsefeci ve sanat kuramcısı Gerald Raunig, ilgi çekici incelemesi ‘Bin Makine’de, makine kavramını bir toplumsal ilişki biçimi olarak ele alıyor ve makine kavramının hem kapitalizmin sürdürülmesini nasıl sağladığını hem de ne gibi direniş olanaklarını yarattığını irdeliyor. Çalışmanın omurgasını, Deleuze ve Guattari’nin formüle ettiği makine kavramını, Marksist geleneğin sağladığı arka planla yeniden dolaşıma sokmak oluşturuyor. Yazar incelemesinde, birbirinden oldukça farklı çağlarda gelişip serpilen bu iki teori arasında olası örtüşmeler ve sürekliliklere işaret ettiği gibi, ikisi arasındaki süreksizlikleri de vurguluyor.

Fernando Pessoa – Felsefi Denemeler (2013)

FELSEFİ DENEMELER, Fernando Pessoa, editör: Nuno Riberio, çeviren: Ümit Şenesen, Aylak Adam Yayınları, felsefe, 223 sayfa

Portekiz edebiyatının ünlü ismi Fernando Pessoa’nın şiirler ve kurmaca eserlerin yanı sıra, siyaset, felsefe, iktisat, mistisizm ve astroloji de dahil çok farklı alanlarda araştırmaları olduğu biliniyor. Bunlardan felsefe yazıları, editör Nuno Riberio’nun özenli çalışmasıyla ortaya çıktı ve nihayet Türkçeye de kazandırılan bu kitapta bir araya getirildi. Pessoa çoğu yayınlanmamış bu yazılarında, akılcılığın doğası, özgür irade, sorumluluk fikri, yanılgı ve bilimin sınırları gibi felsefi sorunları irdelemesinin yanı sıra, felsefe tarihinde iz bırakmış Herakleitos, Aquinolu Thomas ve Pascal gibi düşünürlere de odaklanıyor.

Alain de Libéra – Ortaçağ Felsefesi (2013)

ORTAÇAĞ FELSEFESİ, Alain de Libéra, çeviren: Işık Ergüden, Dost Yayınevi, felsefe, 127

Ortaçağ felsefesi ve Hıristiyan teolojisi konularında uzman isimlerden olan profesör Alain de Libéra elimizdeki çalışmasında, Ortaçağ felsefe literatürünü baştan sona kat ederek, dönemin düşünsel atmosferine dair nitelikli bir rehber sunuyor. Libéra, Ortaçağ felsefesinin ana metinleri ile bu dönemde yapılmış Yunan, Arap, Yahudi felsefe çeviri ve derlemelerini; dönemin temel bilgi biçimlerini; Ortaçağ mantığının yeniliklerini; doğa felsefesinin bir bölümü olan Ortaçağ fiziğinin özgünlüğünü; dönem düşünürlerinin metafizik sorunlara yaklaşımını ve Ortaçağ’da psikoloji ile etik konularında yapılmış çalışmaları irdeliyor.

Eugene Holland – Deleuze ve Guattari’nin Anti-Oedipus’u (2013)

DELEUZE VE GUATTARI’NIN ANTI-OEDIPUS’U, Eugene Holland, çeviren: Ali Utku ve Mukadder Erkan, Otonom Yayıncılık, felsefe, 242 sayfa

Filozof Gilles Deleuze ile psikanalist Félix Guattari’nin ilk ortak çalışmaları olan ‘Anti-Oedipus: Kapitalizm ve Şizofreni’, psikanaliz öğretilerine, bilhassa onun Oedipus karmaşası yaklaşımına cepheden bir saldırı niteliği taşıyordu ve bu yönüyle düşün dünyasında önemli etkiler uyandırmıştı. Eugene Holland, bu karmaşık çalışmaya kapsamlı ve anlaşılır bir giriş niteliği taşıyan kitabında, Deleuze ve Guattari düşüncesinin gelişimini, bu gelişimde Marx, Freud, Nietzsche ve Kant’ın yaptığı karmaşık etkiyi irdeliyor. Holland ayrıca, ikiliye ait şizoanalizin modern psikiyatrideki rolünü ve arkasında yatan teoriyi de açıklıyor.

Aristoteles – Politika (2013)

POLİTİKA, Aristoteles, çeviren: Furkan Akderin, Say Yayınları, felsefe, 272 sayfa

Aristoteles, siyaset teorisinde önemli bir yer tutan ‘Politika’da, Yunan kent devletinin doğası ve farklı yönetim tarzları üzerine düşünüyor. Sekiz kitaptan oluşan eserde Aristoteles, kent devletinin ne olduğunu; başta Platon olmak üzere, Khalkedonlu Phales, Miletoslu Hippodamus gibi düşünürlerin ideal devlet görüşlerinin eksikliklerini; siyasi güçün ne şekilde dağıtılması gerektiğini; anayasa, demokrasi, oligarşi ve monarşi türlerini; anayasal değişimlerin, devrimler ve isyanların nedenlerini; ideal devlet ve ideal vatandaşın ne olduğunu ve ideal bir devlette çocukların eğitiminin nasıl olması gerektiğini irdeliyor.

Aristoteles – Atinalıların Devleti (2013)

ATİNALILARIN DEVLETİ, Aristoteles, çeviren: Ari Çokona, İş Kültür Yayınları, felsefe, 93 sayfa

Atina demokrasisi ve kurumları hakkında bizi aydınlatan ‘Atinalıların Devleti’, Aristoteles’in ünlü eseri ‘Politeia’nın ilk bölümü. Düşünür, iki bölümden oluşan eserinin ilk bölümünde monarşi, oligarşi, tiranlık, demokrasi gibi farklı yönetim biçimlerinin gelişimi ve birbiriyle giriştikleri tarihsel çekişmeler üzerinden Atina devletinin bir tarihini sunuyor. Düşünür kitabının ikinci bölümünde de, ilk bölümde tarihini anlattığı Atina devletinin yapısına ve işlevine odaklanıyor. Yurttaşlık, halk meclislerinin yetkileri, mahkemeler ve memurların devleti yönetmeleri, Aristoteles’in bu bağlamda irdelediği kimi konular.

Ahmet Cevizci – Uygulamalı Etik (2013)

UYGULAMALI ETİK, Ahmet Cevizci, Say Yayıncılık, felsefe, 384 sayfa

Ahmet Cevizci ‘Uygulamalı Etik’te, etik konusunda etkili olmuş büyük düşünürlerin fikirlerini analiz ettiği gibi, ötenazi, kürtaj, çevre etiği, hayvan hakları, sivil itaatsizlik gibi, uygulamalı etiğin odaklandığı belli başlı alanları ele alıyor. Cevizci çalışmasına, uygulamalı etiğin mahiyeti, bunu ortaya çıkaran art alan, uygulamalı etiğin çalışma alanı ve uygulamalı etikte başvurulan teoriler gibi konuları anlatarak başlıyor. Yazar, ardından gelen bölümlerde ise, tıp etiği, biyoetik, çevre etiği, siyaset etiği, eğitim etiği, cinsellik etiği ve medya etiği gibi, uygulamalı etiğin güncel alanlarını adım adım açıklıyor.

Geoff Boucher – Yeni Bir Bakışla Adorno (2013)

YENİ BİR BAKIŞLA ADORNO, Geoff Boucher, çeviren: Yetkin Başkavak, Kolektif Kitap, felsefe, 144 sayfa

Geoff Boucher elimizdeki nitelikli çalışmasında, çağdaş düşünürler arasında en kışkırtıcı ve önemli, ama en az anlaşılmış olanlarından Theodor W. Adorno’nun düşünce dünyasını, modern sanatın dönüm noktalarını fon alarak yorumluyor. Çalışmanın ilgi çekiciliği, Adorno düşüncesini iki dünya savaşı arasındaki dönemde Ekspresyonizmi, savaş sonrası dönemde de Soyut Ekspresyonizmi doğuran bağlam içine yerleştiriyor olması. Boucher bu bağlamda, Adorno’nun toplumsal ve kültürel kuramını, Frankfurt Okulu’na katkılarını, müzikte sanat tarihini yeniden inşa edişini, estetik kuramını ve postmodern kültür bağlamındaki önemini irdeliyor.

Quentin Skinner (der.) – Çağdaş Temel Kuramlar (2013)

ÇAĞDAŞ TEMEL KURAMLAR, derleyen: Quentin Skinner, çeviren: Ahmet Demirhan, İletişim Yayınları, felsefe, 278 sayfa

Siyaset bilimi profesörü Quentin Skinner ‘Çağdaş Temel Kavramlar’da, 20. yüzyılın ikinci yarısından itibaren toplum bilim alanının adeta kaderini belirlemiş kişiler ve kurumların bir derlemesini sunuyor. Kitapta Hans-Georg Gadamer, Jacques Derrida, Michel Foucault, Thomas Kuhn, John Rawls, Jürgen Habermas, Louis Althusser, Claude Levi-Straus ve Annales Tarih Okulu, her biri alanında uzman isimler tarafından değerlendiriliyor. Bunu yaparken, toplum bilimlerinin hareketli bir dönemine dair tartışmaları da bir araya getiren çalışma, ele alınan isimlerin kuramsal kişilikleri ve yarattıkları etkiler konusunda iyi bir rehber.

Martin Heidegger – Olmaya Bırakılmışlık (2013)

OLMAYA BIRAKILMIŞLIK, Martin Heidegger, çeviren: Mesut Keskin, Avesta Yayınları, felsefe, 79 sayfa

‘Olmaya Bırakılmışlık’, Martin Heidegger’in besteci Conradin Kreutzer’in bir doğum günü merasiminde yaptığı konuşma ile üç kişi arasında tartışmayla ördüğü bir diğer metnini bir araya getiriyor. Heidegger konuşmasında, Kreutzer’in yapıtlarından yola çıkarak yaratıcılık, müziğin sözsüz konuşması, merasim kültürü ve düşünce ve tefekkür gibi konulara odaklanıyor. Heidegger kitabın tartışma bölümünde de, bir araştırmacı, bilgin ve öğretmen arasındaki diyalogdan hareketle, insanın özünü, kendini olmaya bırakmayı, istemeyi, düşünmenin tuzaklarını, insanın hakikati arayışının altındaki nedenleri ve iradeyi tartışıyor.