Mitoloji – Sayfa 9

Özhan Öztürk – Dünya Mitolojisi (2016)

Alfabetik biçimde hazırlanmış, dünya mitolojisi hakkında kapsamlı bir kaynak.

Özhan Öztürk kitabında Türk, İskandinav, Kelt, Yunan ve Roma mitolojileri ile pek bilinmeyen Amerika, Asya, Afrika ve Okyanusya mitolojilerine dair bilgiler de yer alıyor.

Ansiklopedik mitoloji sözlüğü olarak tanımlanabilecek kitap, farklı ülke ve kültürlerdeki mitolojilerde tanrı, dünyanın yaratılışı, doğaüstü varlıklar, mitolojik kahramanlar hakkında aydınlatıcı bilgiler barındırmakta.

Çalışma, okurunu mitolojiler hakkında bilgilendirirken, mitolojilerin geçtiği ortaya çıktığı toplumlara dair önemli folklorik ayrıntılar da sunuyor.

Künye: Özhan Öztürk – Dünya Mitolojisi, Nika Yayınevi, mitoloji, 1264 sayfa

Behçet Necatigil – Mitologya (2017)

Behçet Necatigil’in bu nitelikli eseri, hem Yunan ve Latin tanrılarının temel özelliklerini hem de farklı mitologyaların benzerlik ve farklılıklarını karşılaştırmasıyla bir rehber niteliğinde.

Kitabı benzer çalışmalardan ayıran yön, düz bir anlatım yerine sorulara verilen yanıtlarla yol alması.

Kitapta yanıtı verilen bazı sorular ise şöyle:

“Yunan ve Latin mitologyasını bilmek niçin gerekli?”
‘İlk Türk mitoslarına hangi eserlerde rastlıyoruz?”
“İlk Türk destanları nelerdir?”
“Türk mitoslarını, eski destanlarımızın hiç değilse özetlerini toplu
halde nerelerde bulabiliriz?”
“Yunan ve Latin mitologyası ilk defa kimlerin, hangi eserlerinde
yazıya geçti?”
“Homeros ve Hesiodos’un kimlikleri konusunda neler biliyoruz?”
“Eserlerinde mitologyayı da işlemiş ilk Latin şairleri kimlerdir?”
‘Yunan mitologyası ile Latin mitologyası arasında benzerlik var
mı?”
“Yunan mitologyasına göre dünya, evren nasıl yaratıldı?”

Künye: Behçet Necatigil – Mitologya, Yapı Kredi Yayınları, mitoloji, 148 sayfa

Mark Daniels – Bir Nefeste Dünya Mitolojisi (2014)

Dünyanın farklı yerlerinde yüzyıllar boyunca yaratılmış mitler, insanlığın hayat, ölüm ve doğa konularında dile getirdiği temel sorularına yanıt vermiş.

Mark Daniels de, görkemli medeniyetlerden küçük, yerel kabilelere varana kadar neredeyse her insan topluluğu tarafından yaratılmış bu mitolojilerin derli toplu bir özetini sunuyor, yanı sıra mitolojilerin günümüzdeki izlerini de araştırıyor.

Çalışma okurunu, Avusturalyalı Aborjinlerin mitolojilerinden Sümerlere, Mısırlılardan Antik Çin’e, Amerika yerlilerinden Mayalara, Yunanlılardan Romalılara ve Nors halkı mitolojilerine, dünya mitoloji tarihi içinde aydınlatıcı bir yolculuğa çıkarıyor.

Künye: Mark Daniels – Bir Nefeste Dünya Mitolojisi, çeviren: Pınar Üstel, Maya Kitap, mitoloji, 220 sayfa

Donna Rosenberg – Dünya Mitolojisi (2017)

Dünyanın her tarafından edebi değerlerini koruyan söylenceleri bir araya getiren ‘Dünya Mitolojisi’, Türkçedeki ilk baskısını bundan neredeyse yirmi yıl önce yapmıştı. Şimdi 5. baskısına ulaşan, 906 sayfalık bu dev yapıt, aradan geçen zaman içinde konuya dair en iyi kaynaklardan biri olduğunu da ispatlamış oldu.

Kitapta söylenceler, coğrafi dağılımlarına göre yedi ana bölümde toplanmış:

Yunanistan ve Roma,
Ortadoğu,
Kuzey Avrupa,
Britanya,
Uzakdoğu ve Pasifik adaları,
Afrika,
Ve Amerika.

Kitabın iyi düzenlendiğinin bir göstergesi de, kültürler arası karşılaştırma olanağı sağlayarak benzerlikleri ve zıtlıkları ortaya çıkarmak çıkarması. Çalışmada bu amaçla, her kültürden yaratılış, bereket ve kahramanlık söylencelerine yer verilmiş.

Her söylencenin girişlerinde tarihsel arka plan, edebi çözümleme ve söylencenin çekiciliğinin nedenleri üstüne açıklamalar da yer alıyor.

Her mitoloji meraklısının kitaplığında muhakkak bulunması gereken bir kaynak.

Künye: Donna Rosenberg – Dünya Mitolojisi, çeviren: Atıl Ulaş Cüce, Bengü Odabaşı, Erdal Cengiz, Erhan Kuzhan, Koray Akten, Kudret Emiroğlu, Tahir Kocayiğit ve Tuluğ Kenanoğlu, İmge Kitabevi, mitoloji, 906 sayfa

Jean Bottéro ve Samuel Noah Kramer – Mezopotamya Mitolojisi (2017)

Mezopotamya’da keşfedilmiş en eski mitlerden günümüze gelebilmiş elli mitin çevirisi, derlemesi ve yorumu.

Şu ana kadar, alanında Türkçeye kazandırılmış en kapsamlı ve bütünlüklü derleme.

Jean Bottéro ve Samuel Noah Kramer, Antik Yakın Doğu uygarlıkları denince ilk akla gelen uzmanlardan.

Bu iki önemli ismin hazırladığı kitap ise, hem mitoloji gibi büyülü ve ilginç bir alanla ilgilenenlere hem de başta Ortadoğu tarihi olmak üzere tarihle ilgilenen tüm okurlara fazlasıyla hitap edecek nitelikte.

Buradaki mitolojilerden en eskisi, bundan tam üç bin yıl öncesine dayanıyor ve bu mitolojiler toplamının sunduğu hikâyeler de, eski insanların düşünme biçimleri, toplumsal/ekonomik yaşamları ve inanç sistemleri hakkında bize altın değerinde bilgiler veriyor.

‘Mezopotamya Mitolojisi’, yıllar ve çağlar geçse de, insanın büyük ve evrensel sorular sorma, bunların yanıtlarını arama sevdasının hiçbir zaman sona ermeyeceğini gösteren bir yapıt.

Künye: Jean Bottéro ve Samuel Noah Kramer – Mezopotamya Mitolojisi, çeviren: Alp Tümertekin, İş Kültür Yayınları, mitoloji, 896 sayfa

Liz Greene ve Juliet Sharman-Burke – İçimizdeki Mitoloji (2008)

Günümüz insanının iç dünyasına, antik çağ mitolojilerindeki karakterlerin kişilikleri ve karakterleri çerçevesinden bakması, bu kitabın başlıca özgünlüğü.

Mitolojilerdeki bireyler de ayrılık, ihanet, geçim sıkıntısı, üçlü ilişkiler, ensest, kariyer kıskançlığı, ilişkilerde yaş farkından doğan sorunlar ve yıkıcı rekabet gibi, günümüzde de hissedilen sorunlardan mustaripti.

Modern çağ insanının kendi sorunlarıyla hesaplaşırken, eski söylencelerden de yararlanması gerektiğini savunan yazarlar, yaşanan bu sıkıntılara mitolojik hikâyelerin izini sürerek çözüm sunmayı amaçlıyor.

Künye: İçimizdeki Mitoloji, Liz Greene ve Juliet Sharman-Burke, çeviren: Rita Urgan, MB Yayınevi, mitoloji, 253 sayfa

Kevin Crossley-Holland – İskandinav Mitolojisi (2016)

Günümüzde İskandinav halkları pek uslu görünse de, kendileri Avrupa’nın en özgün ve ürkütücü, ayrıca gotik ve fantastik edebiyata en çok konu olmuş mitolojilerine sahip.

İskandinav mitolojisi alanına büyük katkılarda bulunmuş, 2005’te aramızdan ayrılan Kevin Crossley-Holland, tüm mitoloji tutkunlarının kitaplıklarında muhakkak bulunması gereken elimizdeki çalışmaya imza atmış.

Bu kitap, neredeyse 300 yıl boyunca Avrupa’daki ve Avrupa ötesindeki en heyecan verici ve etkili güç olmuş Vikinglerin mitlerinde vücut bulmuş Tanrılara, kahramanlara ve canavarlar gibi doğaüstü varlıklara daha yakından bakmak için şahane bir fırsat.

Crossley-Holland kitabına, Vikinglerin etkili olduğu dönemdeki İskandinav dünyasını, Viking kozmolojisini, Viking mitlerinin dayandığı kaynakları ve Viking mitlerinin edebi yapısını irdelediği kapsamlı bir girişle başlıyor.

Kitabın devamında da, Aesirlerden Vanirlere, Darağacı Lordu’ndan Rig’e, Loki’nin Çocukları’ndan İdun’un Elmaları’na, Njord ile Skadi’nin evlenmesinden Skirnir’in yolculuğuna ve Brisinglerin Kolyesi’ne bu sıra dışı mitolojiden harikulade örneklere yer veriyor.

Künye: Kevin Crossley-Holland – İskandinav Mitolojisi, çeviren: Simge Kaytan, Say Yayınları, mitoloji, 408 sayfa

Jenny March – Klasik Mitler (2014)

KLASİK MİTLER, Jenny March, çeviren: Semih Lim, İletişim Yayınları, mitoloji, 565 sayfa

Jenny March, rehber kitabı ‘Klasik Mitler’de, Eski Yunanistan ve Roma’nın pek çok efsanesine yer veriyor. Evrenin yaratılışı ve tanrıların doğuşunu anlatarak çalışmasına başlayan March, “Altın Post Macerası”, “İo ve Argos”, “Yiğitler ve Canavarlar”, “Thebai”, “Troya Savaşı”, “Herakles”, “Odysseus’un Yurduna Dönüşü” ve “Tehlikeli Kadınlar” gibi destanları kronolojik bir şekilde sunuyor. Mitleri sunmakla yetinmeyip, bunların ortaya çıktığı tarihsel koşulları da irdeleyen March, Olymposlu tanrı ve tanrıçaları, Yunan hanedanı Deukalion soyunun kökenlerini araştırıyor. Kitapta, aşk ve ölüm üzerine ilham verici sekiz mit de sunuluyor.

Alev İnan – Sandığımdaki Tanrılar (2007)

SANDIĞIMDAKİ TANRILAR, Alev İnan, İlya Yayınları, öykü, 145 sayfa

Alev İnan’ın ‘Sandığımdaki Tanrılar’ında, Yunan Tanrıları ve mitolojik kahramanlar, 21. Yüzyılın modern dünyasında yeniden canlanıyor. İnan çalışmasında, Yunan mitolojisinin bilinen öykü ve karakterlerini yeniden ele alarak, onları günümüz koşullarıyla bugünün insanlarında tekrar diriltiyor. Tanrılar Tanrısı Zeus, kıskanç karısı Hera, aşk acısıyla kıvranan güzel Apollo, kibirli Narkissos, çaresiz Ekho bu öykülerde okuyucunun karşısına çıkacak isimlerden birkaçı. Hepsi günümüz karmaşasında, insanların arasına karışmış, zaman ve mekân tanımadan kaderlerini yineliyorlar. Bu kahramanlardan kimi işyerinde patron, kimi üst katta gürültü yapan komşu, kimi de otobüste oturan sıradan bir yolcudur.

Deniz Gezgin – Bitki Mitosları (2007)

BİTKİ MİTOSLARI, Deniz Gezgin, Sel Yayıncılık, mitoloji, 140 sayfa

Deniz Gezgin’in ‘Hayvan Mitosları’ kısa bir süre önce yayınlanmıştı. Söz konusu kitap, mitolojinin en çok rol verdiği kahramanlar olan hayvanlara yer veriyordu. Gezgin’in söz konusu çalışmanın devamı olarak düşünülebilecek ‘Bitki Mitosları’ da, bitkilere dair mitolojilere yer veriyor. “Mitolojide bitkiler, tanrıların insana verdiği en değerli armağan olarak ele alınmıştır,” diyen Gezgin, özellikle semavi dinlerin cennet bahçeleri tasvirlerinde, bitkilere böylesi bir rol atfedildiğini vurguluyor. Gezgin’in ansiklopedik-sözlük tarzında hazırladığı kitap, okunması zevkli birçok keyifli bilgi barındırıyor. Bütünlüklü bir okuma için, yazarın daha önce yayınlanan ‘Hayvan Mitosları’ kitabının da okunmasını öneriyoruz.