Kolektif – İşçi Filmleri, Öteki “Sinemalar” (2015)

2015’te 10. yılını kutlayan İşçi Filmleri Festivali deneyimini irdeleyen yazılar.

Dünyada ve Türkiye’de işçi sinemasının gelişiminin çok yönlü bir şekilde ele alındığı kitapta, kapatılan Türkiye Sinematek Derneği gibi örnekler üzerinden film gösteriminin ticari olmayan alternatifleri de değerlendirilmekte.

Kitapta,

  • İşçi sineması tarihi,
  • Geç 1970’ler Hollywood işçi filmlerinde işçi sınıfı dayanışması,
  • Ken Loach ve Avrupa sinemasında emekçi sınıfın durumu,
  • Türk sinemasında işçi,
  • Sınıf bilincinin oluşumunda sinema deneyimi,
  • Film festivalleri ve karşı-hegemonya,
  • Ve bunun gibi pek çok ilgi çekici konu ele alınıyor.

Kitaba katkıda bulunan isimler ise şöyle: Funda Başaran, Aydan Çelik, S. M. Ayzenştayn, Keith B. Wagner, Derek Nystrom, Seray Genç, Necla Algan, İnan Öner, Nezih Coş, Bülent Görücü, Ahmet Soner, Z. Tül Akbal Süalp, Tufan Sertlek, Önder Özdemir, Jak Şalom ve Anthony Killick.

  • Künye: Kolektif – İşçi Filmleri, Öteki “Sinemalar”, hazırlayan: Funda Başaran, Yordam Kitap

Kolektif – Sinema Söyleşileri 2008 (2009)

‘Sinema Söyleşileri 2008’, 2008 yılı boyunca Boğaziçi Üniversitesi Mithat Alam Film Merkezi’nde oyuncu, yönetmen ve sinemaseverlerle yapılan söyleşi, panel ve sunumlardan oluşuyor.

Sinemacıları ve önemli sinemaseverleri kendi ağızlarından okuyabilme fırsatını sunan kitap, Türkiye sinemasının dünü, bugünü, filmler ve diziler üzerine eğlenceli ve öğretici sohbetleriyle dikkat çekiyor.

Yıllıkta, Derya Alabora, Halil Ergün, Genco Erkal, Ali Poyrazoğlu ve Rutkay Aziz gibi oyuncularla; oyunculuklarının yanı sıra yönetmenlikleriyle de öne çıkmış Uğur Yücel, Cem Özer ve Reis Çelik gibi isimlerle, ayrıca Türkiye sanat camiasının önde gelen başka isimleriyle yapılan söyleşiler bulunuyor.

  • Künye: Kolektif – Sinema Söyleşileri 2008, yayına hazırlayan: Ayşegül Oğuz ve Deniz Nilüfer Erselcan, Boğaziçi Üniversitesi Yayınları, sinema, 575 sayfa

Kolektif – Kısa Filmin Öyküsü (2018)

Bu kitap, kısa film çekme hedefi olan yönetmen adaylarına altın değerinde ipuçları sunuyor.

Çalışma, festivallere katılmış, ödüller almış yerli kısa filmlerin nasıl üretildikleri konusunda önemli bilgiler sunuyor.

Ödül almış filmlerin yönetmenleri, filmlerinin bir fikir olarak kafalarında nasıl uyanmaya başladığından filmlerinin festivallere katılmasına, film çekmek için parayı nereden bulduklarından oyuncuları nasıl ikna ettiklerine süreci başından sonuna kadar okurlarıyla paylaşıyor.

Türkiye’de her yıl ortalama 500 kısa film çekilse de, bunların yalnızca elli kadarı festivallere katılabiliyor.

Bu kitabı ise, başarılı kısa filmler nasıl tasarlanıp üretiliyor konusunda aydınlanmak isteyenlerin muhakkak edinmesi gerekiyor.

  • Künye: Kolektif – Kısa Filmin Öyküsü, derleyen: Sidar Serdar Karakaş ve Yelda Başaran, Es Yayınları, sinema, 204 sayfa, 2018

 

Safa Önal – Ne Kadar Gamlı Bu Akşam Vakti: “Safa Önal Kitabı” (2009)

Safa Önal, Türkiye sinemasının altın çağını yaşadığı dönemin simge isimlerinden.

Önal, hatırlanacağı gibi, dünyada en çok senaryosu filme çekilen senarist olarak Guiness Rekorlar Kitabı’na girmişti.

İşte Yasemin Arpa’nın, kendisiyle yaptığı uzun soluklu bir söyleşiden oluşan elimizdeki kitap, okuyucuyu, 400’ü aşkın senaryosuyla sinemaya damgasını vuran Önal’ın ilginç hayatına davet ediyor.

Kitap, Önal’ın kişisel dünyası kadar, Türkiye sinemasının önde gelen isimlerine dair anılar ve o dönem Türkiye sinemasına dair önemli detaylar sunmasıyla da ilgi çekiyor. Kitabın sonuna, Safa Önal’ın fotoğraflarından oluşan bir albüm de eklenmiş.

  • Künye: Safa Önal – Ne Kadar Gamlı Bu Akşam Vakti: “Safa Önal Kitabı”, söyleşi: Yasemin Arpa, İş Kültür Yayınları, söyleşi, 476 sayfa

Norman Mailer – Marilyn (2015)

Günümüzün en popüler ikonlarından Marilyn Monroe’nun inişli çıkışlı yaşamından kesitler.

Monroe’ya “sinemanın son aristokratı” diyen Norman Mailer, Monroe’nun doğumundan başlayarak yetiştiği çevreyi, sinema kariyerinin dönüm noktalarını, sanat ve siyaset dünyasından hayatına girmiş simaları ve ölümünün ardındaki şüphelerin izini sürüyor.

  • Künye: Norman Mailer – Marilyn, çeviren: Işılar Kür, Everest Yayınları

Kolektif – Coen Kardeşler (2015)

Sinemaya kendi renklerini vermiş Coen Kardeşler’in bugüne kadar çektikleri filmleri ele alan, geçtiğimiz yirmi yıl içinde yapılmış en kapsamlı röportajları bir araya getiren bu derleme, Coen Kardeşler’in o kendine has dünyasının ana hatlarını görünür kılıyor.

İkilinin tarzını kare kare izlemek, onların sinema kaynaklarına dair bilgilenmek isteyenlere önerilir.

  • Künye: Kolektif – Coen Kardeşler, derleyen: William Rodney Allen, çeviren: Deniz Koç, Agora Kitaplığı

Kolektif – Sinema Araştırmaları (2014)

Film kuramları konusunda bir başucu kitabı olarak önereceğimiz bu derleme, sinemayı Marksizm, psikanaliz ve feminizm gibi zengin eleştirel yaklaşımlardan yola çıkarak tartışıyor.

Kitapta irdelenen kimi konular şöyle:

  • Münsterberg, Pudovkin ve Eisenstein gibi erken dönem sinema kuramcıları ve bu isimlerin getirdiği temel katkılar,
  • Sinemada estetik kaygı ve anlatım aracı olarak sinema,
  • Yeni Gerçekçilik ve Yeni Dalga’nın sinemanın çağdaşlaşmasındaki payları,
  • Auteur eleştiri yaklaşımı bağlamında emekçi-kadın yönetmenlerimizden Bilge Olgaç sineması,
  • La Ceremonie filmi ekseninde Marksist sinema,
  • Psikanaliz ve sinema,
  • Feminizm ve sinema,
  • Feminist film okumaları,
  • Queer sinema, başka bir deyişle sinemada cinsel azınlıkların inşası,
  • Sinemada yıldız sistemi,
  • Sinemada tür kavramı ve popüler türler,
  • Ulusçuluğun sinemada nasıl yaratıldığı,
  • Sinemada izleyicinin önemi ve sinema izleyicisi sosyolojisi…

Kitaba katkıda bulunan isimler ise şöyle: Gülin Terek-Ünal, Ahsen Deniz Morva, Berrin Yanıkkaya, Erman Ata Uncu, H. Esra Arcan, M. Bilal Dede, Mehmet Sarı, Nilgün Abisel, Nilüfer Timisi, Nurçay Türkoğlu, Pembe Behçetoğulları, Serpil Kırel, Tuğrul Eryılmaz ve Tül Akbal Sualp.

  • Künye: Kolektif – Sinema Araştırmaları: Kuramlar, Kavramlar, Yaklaşımlar, editör: Murat İri, Derin Yayınları, sinema, 2014, 324 sayfa

Kolektif – Perdeyi Aralamak (2018)

Sinema teorisi hakkında iyi bir derleme arayanlara bu kitabı tavsiye ediyoruz.

Kitabın ilk bölümü anlatı, tür ve sansür üzerine yazılar barındırıyor.

İkinci bölümde sanat, sinema ve medyaya ilişkin filmler üzerine yazılar yer alıyor.

Üçüncü bölüm, izleyiciyi yüzleşmeye çağıran üç film üzerine makaleler sunuyor.

Dördüncü bölümde sinemada cinsiyet sorununu dört film üzerinden çözümlüyor.

Beşinci bölüm, filmlerdeki anne-çocuk ilişkisini irdeliyor.

Altıncı ve son bölüm ise, İngiliz, Macar, Arjantinli ve Fransız dört kadın yönetmenin filmleri üzerine yazılardan oluşuyor.

Yirmi dört makalenin bulunduğu kitap, sinema öğrencileri ve sinema okurları için kaynak bir eser olmaya aday.

  • Künye: Kolektif – Perdeyi Aralamak, derleyen: Semire Ruken Öztürk ve Hasan Akbulut, Ayrıntı Yayınları, sinema, 400 sayfa, 2018

Murat İri – Türk Sinemasında Erkeklik Performansları (2016)

Türk sinemasında erkeklik performansları nasıl kurgulanır?

Murat İri bu ilgi çekici çalışmasında, sinemada erkek cinselliğinin erkeklik performanslarının itici gücü olması gerçeğinden hareketle, Türk sinemasında nasıl bir erkek dünyası kurgulandığını gözler önüne seriyor.

Bu bağlamda ilkin filmdeki erkeği, ardından film izleyicisini son olarak da bizzat film anlatısının kendisini merkeze alan İri, sinemadaki erkek dünyalarını olay örgüsü, çevre ve karakterler, görüntüleme ve ikonografi bağlamında tartışıyor.

Çalışmasına konu olan filmlerin aslında göründüklerinden daha karmaşık metinler olduğunu belirten İri’ye göre, filmlerdeki çatlaklar, gedikler, gerilimler ve tutarsızlıkların, kolektif endişeler ve tutkular ile ideolojik çatışmaları da gösteriyor.

  • Künye: Murat İri – Türk Sinemasında Erkeklik Performansları, Derin Yayınları, sinema, 124 sayfa, 2016

Siegfried Kracauer – Film Teorisi (2015)

Film teorisi tarihinde dönüm noktası sayılan, her şeyden önce mecranın “özgüllüğü” ile ilgili sorunları ele alan dikkat çekici bir kitap.

Siegfried Kracauer’in bu kitabı, sinema üzerine düşünmek konusunda çoktan kült bir kitap haline gelmiş durumda ve ilk kez bu baskıyla birlikte Türkçeye kazandırılmış oluyor.

Filmin fotoğraftan nasıl doğup geliştiği, fotografik filmin içsel doğası, tarih ve fantazinin sinemada kendine yer buluşu, deneysel film, teatral hikâye gibi konularda muazzam bir inceleme.

  • Künye: Siegfried Kracauer – Film Teorisi: Fiziksel Gerçekliğin Kurtuluşu, çeviren: Özge Çelik, Metis Yayınları