Kategori: Sinema

Kolektif – Perdeyi Aralamak (2018)

Sinema teorisi hakkında iyi bir derleme arayanlara bu kitabı tavsiye ediyoruz.

Kitabın ilk bölümü anlatı, tür ve sansür üzerine yazılar barındırıyor.

İkinci bölümde sanat, sinema ve medyaya ilişkin filmler üzerine yazılar yer alıyor.

Üçüncü bölüm, izleyiciyi yüzleşmeye çağıran üç film üzerine makaleler sunuyor.

Dördüncü bölümde sinemada cinsiyet sorununu dört film üzerinden çözümlüyor.

Beşinci bölüm, filmlerdeki anne-çocuk ilişkisini irdeliyor.

Altıncı ve son bölüm ise, İngiliz, Macar, Arjantinli ve Fransız dört kadın yönetmenin filmleri üzerine yazılardan oluşuyor.

Yirmi dört makalenin bulunduğu kitap, sinema öğrencileri ve sinema okurları için kaynak bir eser olmaya aday.

  • Künye: Kolektif – Perdeyi Aralamak, derleyen: Semire Ruken Öztürk ve Hasan Akbulut, Ayrıntı Yayınları, sinema, 400 sayfa, 2018

Murat İri – Türk Sinemasında Erkeklik Performansları (2016)

Türk sinemasında erkeklik performansları nasıl kurgulanır?

Murat İri bu ilgi çekici çalışmasında, sinemada erkek cinselliğinin erkeklik performanslarının itici gücü olması gerçeğinden hareketle, Türk sinemasında nasıl bir erkek dünyası kurgulandığını gözler önüne seriyor.

Bu bağlamda ilkin filmdeki erkeği, ardından film izleyicisini son olarak da bizzat film anlatısının kendisini merkeze alan İri, sinemadaki erkek dünyalarını olay örgüsü, çevre ve karakterler, görüntüleme ve ikonografi bağlamında tartışıyor.

Çalışmasına konu olan filmlerin aslında göründüklerinden daha karmaşık metinler olduğunu belirten İri’ye göre, filmlerdeki çatlaklar, gedikler, gerilimler ve tutarsızlıkların, kolektif endişeler ve tutkular ile ideolojik çatışmaları da gösteriyor.

  • Künye: Murat İri – Türk Sinemasında Erkeklik Performansları, Derin Yayınları, sinema, 124 sayfa, 2016

Siegfried Kracauer – Film Teorisi (2015)

Film teorisi tarihinde dönüm noktası sayılan, her şeyden önce mecranın “özgüllüğü” ile ilgili sorunları ele alan dikkat çekici bir kitap.

Siegfried Kracauer’in bu kitabı, sinema üzerine düşünmek konusunda çoktan kült bir kitap haline gelmiş durumda ve ilk kez bu baskıyla birlikte Türkçeye kazandırılmış oluyor.

Filmin fotoğraftan nasıl doğup geliştiği, fotografik filmin içsel doğası, tarih ve fantazinin sinemada kendine yer buluşu, deneysel film, teatral hikâye gibi konularda muazzam bir inceleme.

  • Künye: Siegfried Kracauer – Film Teorisi: Fiziksel Gerçekliğin Kurtuluşu, çeviren: Özge Çelik, Metis Yayınları

Murat İri – Bir Film İzlemek: Pop Kültürü Sökmek (2009)

Murat İri, popüler filmlerin amaç ve etkilerini açığa çıkarmayı amaçladığı ‘Bir Film İzlemek: Pop Kültürü Sökmek’te, sinema araştırmaları kapsamında yapılan ve metin ve söylem analizi temelli araştırmalarda sıklıkla kullanılan temel kavramların sistematik bir gözden geçirimini yapmaya girişiyor.

İri, sinemanın, erkeklerin egemen olduğu bir dünyanın ne denli şiddet yüklü olduğunu fark etmesini sağladığını söylüyor.

Yazar bu bilinçle kaleme aldığı yazılarında, yaşam alanının her tarafına sızmış hegemonik kültür endüstrisi mesajlarının kodlarını açmaya, anlamaya ve popüler kültürün filmsel dilinin yapısını sökmeye çalışıyor.

İri bunun yanı sıra, Hababam Sınıfı gibi toplumun birçok kesimine ulaşan filmler üzerinden, 12 Eylül’ün kültürel politikalarının seyirciyi nasıl inşa ettiğini hem de seyircinin bizzat kendisinin bu politikaları nasıl yeniden ürettiğini gösteriyor.

  • Künye: Murat İri – Bir Film İzlemek: Pop Kültürü Sökmek, Derin Yayınları, sinema, 176 sayfa

Kolektif – Charlie Chaplin (2009)

Kevin J. Hayes’in derlediği ‘Charlie Chaplin’, muhalif sinemacılığın usta isimlerinden Charlie Chaplin’le yapılmış söyleşilerden oluşuyor.

“Doğallık, komedinin en büyük şartıdır.” diyen Chaplin’le, henüz tanındığı 1915 yılından, ününün doruğunda olduğu 1967 yılına kadar yapılan yirmi dört söyleşiyi barındıran kitap, Chaplin sinemasının evrelerine gelişim dönemlerine dair önemli ayrıntılar sunmalarıyla dikkat çekiyor.

Kitapta, Hayes’in kaleme aldığı kapsamlı bir sunuş yazısının yanı sıra, Chaplin’in kronolojisi ve filmografisi de bulunuyor.

  • Künye: Kolektif – Charlie Chaplin, derleyen: Kevin J. Hayes, çeviren: Hira Doğrul ve Ahmet Ergenç, Agora Kitaplığı, sinema, 202 sayfa

Bülent Diken, Graeme Gilloch ve Craig Hammond – Nuri Bilge Ceylan Sineması (2018)

Nuri Bilge Ceylan, Uzak (2002), İklimler (2006), Üç Maymun (2008), Bir Zamanlar Anadolu’da (2011) ve Kış Uykusu (2014) gibi uluslararası başarıların sahibi bir yönetmen olarak yalnızca Türkiye’de değil, dünya çapında da dikkat çeken, hakkını tam teslim etmek gerekirse, 21. yüzyılın en etkili yönetmenlerinden biri.

Üç yazarlı bu önemli kitap da, Ceylan’ın filmlerindeki kendine has üslubu, havası ve tematik meselelerine, ulusötesi bir bağlamda odaklanıyor.

Bülent Diken, Graeme Gilloch ve Craig Hammond, Ceylan’ın filmlerini eleştirel bir analize tabi tutarak,  bu sinemada sıklıkla karşımıza çıkan yersiz yurtsuzluk, nostalji, göç ve yer değiştirme, hiçlik ve yokluk, melankoli ve can sıkıntısı, modern yaşamın etkileri gibi temaları merkeze alarak irdeliyor.

Yakın zamanda Ahlat Ağacı adlı filmi gösterime girecek Nuri Bilge Ceylan’ın sinemasının özgün yönlerine daha yakından bakmak isteyenler bu kitabı muhakkak okumalı.

  • Künye: Bülent Diken, Graeme Gilloch ve Craig Hammond – Nuri Bilge Ceylan Sineması: Türkiyeli Bir Sinemacının Küresel Hayal Gücü, çeviren: Ahmet Nüvit Bingöl, Metis Yayınları, sinema, 216 sayfa, 2018

Damla İlerialkan ve Recep Yılmaz – Senaryo Nasıl Yazılır? (2015)

Senaryo yazmayı bilmemek, bizi kendi filmlerimizi yaratmaktan alıkoyan başlıca etken olabilir mi?

Belki…

Damla İlerialkan ve Recep Yılmaz imzalı bu kitap, tam da böylesi kararsızlıklar yaşayan okurlara göre.

Kitap hem senaryonun nasıl yazılabileceğini anlatıyor hem de senaryo yazıp büyük başarılara imza atmış kişilerin bunu nasıl başardıklarını ortaya koyuyor.

  • Künye: Damla İlerialkan ve Recep Yılmaz – Senaryo Nasıl Yazılır, Nasıl Yazıyorlar?, Alfa Yayınları

Ercan Kesal – Evvel Zaman (2018)

Ercan Kesal’ın Bir Zamanlar Anadolu’da filmindeki muhtar sahnesi, Türkiye sinema tarihinin en unutulmayacak sahnelerindendir.

Fakat, bu film ve Kesal’la ilgili söyleyebileceklerimiz elbette bununla sınırlı değil.

Mesela, Bir Zamanlar Anadolu’da filminin, bizzat Ercan Kesal’ın Anadolu’nun ücra bir yerinde doktorluk yaparken tanık olduğu bir hikâyeye dayandığını biliyoruz.

İşte Kesal’ın elimizdeki kitabı, bunların tümü hakkında.

‘Evvel Zaman’, hem ‘Bir Zamanlar Anadolu’da filminin senaryosu, hem filmin kamera arkası ve hem de hikâyenin geçtiği Anadolu hakkında bir kitap diyebiliriz.

Kesal, filmin hikâyesinin konuşulmaya başlandığı ilk günden filmin yavaş yavaş oluşma sürecine, hikâyenin gelişmeye başlamasından oyuncu seçimine, set sürecinden stüdyoya, film ve hikâye hakkında merak edilen pek çok konuyu bizimle paylaşıyor.

Günü gününe tutulmuş notlarla güzel bir film güncesi.

  • Künye: Ercan Kesal – Evvel Zaman, İletişim Yayınları, sinema, 216 sayfa, 2018

 

Rémi Fournier Lanzoni – Başlangıcından Günümüze Fransız Sineması (2015)

Sinemanın keşfinden bu yana dünyanın en verimli ve yaratıcı sinemalarından olan Fransız sinemasının sistematik ve kapsamlı analizi.

Yaklaşık onar yıllık dönemler dâhilinde Fransız ulusal sinemasının içinde bulunduğu ekonomik, politik ve kültürel bağlam içinde ustaca değerlendirmesi, kitabın en önemli artısı.

  • Künye: Rémi Fournier Lanzoni – Başlangıcından Günümüze Fransız Sineması, çeviren: Ertan Yılmaz, Küre Yayınları

Paul Cronin – Abbas Kiyarüstemi ile Sinema Dersleri (2017)

Abbas Kiyarüstemi yalnızca teknik anlamda büyük bir sinemacı değildi, insanın varoluş sancılarını ve anlam arayışını da bir elmas gibi saf ve duru şekilde ortaya koymuş bir ustaydı.

Paul Cronin’in bu değerli çalışması ise, bu büyük ismin sinemasını ve anlam dünyasını kapsamlı bir bakışla ortaya koyuyor.

Cronin, Kiyarüstemi’nin mütevazı karakterini ortaya koyduğu kadar O’nun hakikatle kurduğu özgün ilişkiyi de sorguluyor.

Kitap bütün bunların yanı sıra, Kiyarüstemi’nin sinemasındaki şaşırtıcı fikirleri ve yöntemleri; filmlerinin duygusal, felsefi, teknik, profesyonel ve artistik muhtevasını da adım adım açıklıyor.

Literatüre çok önemli katkı sunan kitabı, tüm sinema tutkunlarının ve özellikle de yönetmen adaylarının kaçırmaması gerekiyor.

Mark Leigh’nin önsözüyle.

  • Künye: Paul Cronin – Abbas Kiyarüstemi ile Sinema Dersleri, çeviren: Pelin Arda, Redingot Kitap, 240 sayfa, 2017