600 yıllık Osmanlı İmparatorluğu’nu sona erdiren Sevr anlaşmasını ana hatlarıyla tartışan bir kitap.
Osmanlı’da ve dünya çapında yaşanan gelişmelerin Sevr anlaşmasına nasıl zemin hazırladığı, anlaşmada taraf olan ülkeler ve temsilcileri, Boğazlar Komisyonu’nun faaliyetleri, anlaşmanın akamete uğramasında Ankara hükümetinin güçlenmesinin etkisi ve daha fazlası, burada.
Osmanlı’da modern tıbbın tarihi üzerine harika bir eser.
Rüya Kılıç, Batı tıbbının 19. yüzyılda Osmanlı topraklarına girdiği, yani Osmanlı tıbbının modernleşme sürecini hasta, doktor ve devlet üzerinden izliyor.
Bir hastalık veya kronolojik kurum tarihi olmaktan çok bireyin deneyimlerine dayanmasıyla dikkat çeken çalışma, Osmanlı’nın söz konusu döneminde doktor hasta ilişkisini, kadın ve erkeklerinin hastalıkla baş etme çabalarını, bu dönemin hasta rolü ve hastalık stratejilerini çok yönlü bir bakışla irdeliyor.
Kılıç ayrıca, doktorların yeni dönemde sadece hastalıkla değil cehaletle de mücadele rolünü üstlenirken meslek etiği ve uygulamadaki güçlüklerle nasıl baş ettiklerini ve yöneticilerin iktidar stratejileri doğrultusunda hastalara karşı sergiledikleri hayırseverlik, iş verimliliği, ekonomik çıkarların gözetilmesi ve bunların güç ve statü kazanımına dair içerdiği anlamları da sorguluyor.
Yazar, bu çok yönlü ilişkiler ağını da, merhamet, itibar, minnet, hak ediş, sorumluluk ve meşruiyet gibi, şimdiye kadar üzerinde durulmamış daha geniş bir alana taşıyor ve böylece Osmanlı’nın modern tıp tarihine oldukça farklı bir yönden bakıyor.
Osmanlı maddi kültüründe yemek ve barınağın yerini irdeleyen çok güzel bir derleme.
Osmanlı saray mutfağında baharatın rolü, sohbet mekânları olarak kahvehaneler, medreseler ve tekkelerde yaşam, 16. yüzyılda İstanbul evleri ve Osmanlı evlerinde konfor ve lüks normları, kitabın ilgi çekici konuları arasında.
Osmanlı-İslam sanatında ibadet ve tılsım kendine nasıl yer buluyordu?
Christiane Gruber’in bütünüyle bu konuya odaklandığı ufuk açıcı çalışması, raflardaki yerini aldı.
Yazar burada,
İslam sanatı tarihi ve Osmanlı tarihiyle ilgilenenlerin zevkle okuyacağı bir çalışma.
Osmanlı döneminde cinsel yaşam bugünkünden farklıydı.
Peki, nasıl oldu da geç Osmanlı ve Cumhuriyet dönemlerinde cinsel normallik algımız değişti?
Başka bir deyişle o dönemden itibaren, heteroseksüellik ve heteronormativite nasıl egemen cinsellik rejimi hale geldi?
Ezgi Sarıtaş’ın bu dikkat çekici çalışması, bize özgü cinsel modernliğin nasıl kurulduğunu heteronormatiflik kavramını merkeze alarak irdeliyor.
Sarıtaş’ın çalışması, iki temel argüman etrafında şekilleniyor.
Bunlardan ilki, yazarın cinsel modernlik dönemi olarak ele aldığı on dokuzuncu ve yirminci yüzyıllarda yaşanan heteronormalleşme sürecinin ancak erken modern dönemde yaşanan toplumsal, kültürel, politik ve erotik dönüşümler dikkate alındığında anlaşılabileceği.
İkincisi ise, heteronormatifliğin kendi ihlallerini üreterek işleyen yapısı nedeniyle, heteronormalleşmenin, nihai ve mutlak bir sonuca varmış bir süreç olarak incelenemeyeceği.
Sarıtaş çalışmasında, erken modern dönemden devralınan, erotik deneyimleri ve özdeşleşme kategorilerini idrak edilebilir kılan söylemlerin, yeni ve rakip söylemlerle nasıl bir arada işlediğini ve tutarsız ve istikrarsız öznellikler ürettiğini inceliyor.
Sarıtaş’ın bunu yaparken queer teoride heteroseksüel cinselliğin normal kabul edilmesi süreci üzerine üretilen zengin tartışmalardan yararlanması ise, çalışmayı queer teoriye ilgi duyanlar için de dikkat çekici kılıyor.
Birinci Dünya Savaşı, öylesine büyük bir kırılma yarattı ki, etkileri halen olanca ağırlığıyla sürmekte.
Alana dair bir klasik olarak kabul edilen ve yeni bilgilerle güncellenen bu çalışma, savaşın siyasi, ekonomik, askeri ve toplumsal nedenlerini aydınlatmasıyla, konu hakkında bir başucu kitabı.
Tarihin politik durumla ilişkisinin en belirgin olduğu alanlardan biri milli tarih.
Ahmet Vurgun, bu araştırmasında, Osmanlı’dan Cumhuriyet’e tarihçilik, tarih yazımı ve tarih eğitimi alanında yaşanan değişimleri kayda geçiriyor.
Tarihçiler ve tarih eğitimcileriyle yapılan görüşmelerle bir nevi durum tespiti yapması ise, kitabın bir diğer önemli katkısı.
Avrupa’nın son 500 yıllık tarihini yeniden yorumlayarak devrimlerin Avrupa, genel olarak da dünya tarihindeki yerini tartışan harikulade bir kitap.
1492-1992 arasında Avrupa’da gerçekleşen devrimleri irdeleyen Charles Tilly, devrimlerin tarihe ve siyasete etkilerini, devletlerin örgütlenmesinde hangi büyük değişimleri meydana getirdiğini araştırıyor.
Jön Türklerin I. Dünya Savaşı yıllarında verdikleri Osmanlı İmparatorluğu’nu yok olmaktan kurtarma mücadelesi üzerine çok önemli bir çalışma.
Kitap, Feroz Ahmad’ın ilk kez 1969’da yayımlanan ‘İttihat ve Terakki’ adlı büyük yankı uyandırmış eserinin devamı niteliğinde.
Ahmad burada, 191-1918 zaman aralığında, siyasi kontrolü tamamen ele geçiren İttihat ve Terakki Cemiyeti’nin Cihan Harbi’ne girişinden liderlerinin bir Alman denizaltısıyla kaçmak zorunda kaldıkları 1918 yılına kadar yaşanan önemli dönüm noktalarını izliyor.
Kitabın dikkat çeken yönlerinden biri de, İttihatçıların Atatürk’ün önderliğinde modern Türkiye’nin doğuşu mücadelesindeki yerlerini ve 1926 İzmir Suikastı davasıyla birlikte tasfiye edilmeleri sürecini de ele alması.
Hukukun egemen sınıf çıkarlarını gözetmede nasıl bir silah gibi kullanıldığını geçmişten bugüne uzanarak irdeleyen bir kitap.
Feodalite çağı, kraliyet iktidarı ve burjuvazinin yükselişi dönemlerinde hukuksal ideolojinin ne gibi işlevler üstlendiğini açıklıkla kavrayabilmek için iyi bir fırsat.
Dipnotski 