Tarih – Sayfa 255

H. Erdem Çıpa – Yavuz’un Kavgası (2013)

H. Erdem Çıpa ‘Yavuz’un Kavgası’nda, Osmanlı tahtına benzersiz ve tartışmalı bir şekilde geçen I. Selim’in saltanat mücadelesini ele alıyor.

Çıpa, Şehzade Selim’e saltanat mücadelesi kazandıran birincil askeri ve siyasi gücün, imparatorluğun başkentinde bulunan yeniçerilerden ziyade Rumeli vilayetlerinde etkin olan beyler ve idari amirler olduğunu iddia ediyor.

Yazar burada, Şehzade Selim ile Şehzade Korkud, Şehzade Ahmet ile babası II. Bayezid arasındaki sancak savaşlarını, Şehzade Selim’in İstanbul’a gelerek rakiplerini imha edişini, taht mücadelesindeki hizipleri ve Selim’in Rumeli’den aldığı desteği irdeliyor.

Künye: H. Erdem Çıpa – Yavuz’un Kavgası: I. Selim’in Saltanat Mücadelesi, Yapı Kredi Yayınları, tarih, 245 sayfa, 2013

Ahmet Atalay – Kore Savaşı’nda Türk Zayiâtı (2013)

KORE SAVAŞI’NDA TÜRK ZAYİÂTI, Ahmet Atalay, Çizgi Kitabevi, tarih, 111 sayfa

Bilindiği gibi Türkiye, 1950 yılında başlayan Kore Savaşı’na, Birleşmiş Milletler bünyesinde katılan on altı ülkeden biriydi. Bu kitabı hazırlayan Ahmet Atalay, Kore Savaşı’nda hayatını kaybeden Türkiyeli askerlerin sayısının bin 953 olduğunu belirtiyor. Kitapta, kaybedilen askerlerin Türkiye’nin neresinden oldukları, il, ilçe, nahiye ve köy olarak belirtilmiş. Atalay kitabına, savaştan önce Kore’de genel durumu saptayarak başlıyor ve devamında Kuzey ve Güney Kore arasında yaşanan savaşın belli başlı nedenlerini, Birleşmiş Milletlerin savaşa taraf olma sürecini, Türkiye’nin savaşa katılışını ve verdiği kayıpları sunuyor.

İlhan Tekeli ve Selim İlkin – Dış Siyaset ve Askeri Stratejilerde İkinci Dünya Savaşı, 1. Cilt (2013)

DIŞ SİYASET VE ASKERİ STRATEJİLERDE İKİNCİ DÜNYA SAVAŞI, 1. CİLT, İlhan Tekeli ve Selim İlkin, İletişim Yayınları, tarih, 669 sayfa

Tamamı üç cilt olarak tasarlanan elimizdeki kitap, 2. Dünya Savaşı içinde Türkiye’nin izlediği politikaların kapsamlı bir çözümlemesini sunuyor. 1938-1947 yılları arasındaki dönemi kapsayan çalışma, bu dokuz yıllık süre zarfında Türkiye’nin savaş öncesindeki hazırlıklarını, savaş dönemini ve savaş sonrası hazırlıklarını kapsıyor ve böylece Cumhuriyet döneminde Türkiye dış politika anlayışı ile savaş sürecinde Türkiye’nin dış politikasını ve silahlı kuvvetlerin gelişimini aydınlatıyor. Kitap bunun yanı sıra, 2. Dünya Savaşı’nda yoğun çarpışmaların yaşandığı cephelere dair kapsamlı analizler barındırmasıyla da önemli.

Ali Akyıldız ve Azmi Özcan (haz.) – Namık Kemal’den Mektup Var (2013)

NAMIK KEMAL’DEN MEKTUP VAR, Ali Akyıldız ve Azmi Özcan, İş Kültür Yayınları, mektup, 280 sayfa

Bilindiği gibi Namık Kemal, Türkiye edebiyatında mektup türünün yaygınlık kazanmasında önemli katkıları olmuş yazarlarımızdan. Namık Kemal’in bu kitapta bir araya getirilen ve her biri önemli bir tarihi belge niteliğindeki mektupları da, yaklaşık beş yıla yakın süren Midilli ve bir kısmı da Rodos ve Sakız mutasarrıflıkları dönemlerinde kaleme alınmış. Çoğunluğu Hüseyin Hilmi Efendi’ye yazılmış, geri kalanı ise resmi/özel kişi ve kurumlara hitap eden mektuplar, dönemin tarihi olaylarına dair pek çok ipucu sunduğu gibi, Namık Kemal’in bir insan olarak iç dünyasına, özel hayatına ve kişiliğine dair ayrıntılar da barındırıyor.

Cahit Kayra – Cumhuriyet Ekonomisinin Öyküsü 2 (2013)

CUMHURİYET EKONOMİSİNİN ÖYKÜSÜ 2, Cahit Kayra, Tarihçi Kitabevi, iktisat tarihi, 344 sayfa

Cahit Kayra, üç cilt olarak tasarladığı ‘Cumhuriyet Ekonomisi’nin ikinci cildinde, karma ekonomiye geçilen 1950-1980 arasını inceliyor. Kayra, 1950’li yıllarda başlayan karma ekonomi döneminin belirgin bir çelişki içerdiğini söylüyor. Yazara göre, sistem liberal bir görüntü taşır; alınan ve uygulanan kararlar ekonomiyi liberalleştirme yönünde olsa da, büyüyen ekonominin yarattığı fonlar, önemli ölçüde, devlet tarafından kurulan kurumlara yöneltilmişti. Yazar, 1960-1980 döneminin de “planlama” uygulaması ile başladığını, fakat Türkiye’nin AB’ye girmesi girişimi ile planlamanın gerçek karakterinin değiştiğini belirtiyor.

Doğan Avcıoğlu – Osmanlı’nın Düzeni (2013)

OSMANLI’NIN DÜZENİ, Doğan Avcıoğlu, yayına hazırlayan: Doğan Yurdakul, Kırmızı Kedi Yayınevi, tarih, 284 sayfa

‘Osmanlı’nın Düzeni’, Doğan Yurdakul’a göre, Doğan Avcıoğlu’nun önemli eseri ‘Türkiye’nin Düzeni’nin altıncı kitabı. Yurdakul’un tesadüf eseri ulaştığı bu kitabı oluşturan defterlerinde Avcıoğlu, prekapitalist bir üretim tarzına sahip olduğunu belirttiği Osmanlı’yı toprak sistemi, üretim ilişkileri, Avrupalı ülkelerle benzerlik ve farklılıkları ekseninde irdeliyor, imparatorluğun gelişme ve çöküşüne neden olan faktörleri inceliyor. Yazar Osmanlı’yı yükselme, gerileme ve çöküş dönemleri gibi klasik bir sınıflandırma yerine “kuruluş”, “fetihler çağı”, “cihanşümul imparatorluk çağı” ve “Süleyman sonrası çağ” şeklinde tasnif ediyor.

Nesim Ovadya İzrail – 24 Nisan 1915 (2013)

24 NİSAN 1915, Nesim Ovadya İzrail, İletişim Yayınları, tarih, 584 sayfa

Nesim Ovadya İzrail, zengin bir arşiv çalışmasının ürünü olan ’24 Nisan 1915’te, dönemin İçişleri Bakanı Talât Paşa’nın emriyle evlerinden alınıp götürülen ve çoğu bir daha geri dönemeyen Ermeni aydın, sanatçı ve siyasetçilerin hikâyelerine yer veriyor. İzrail kitabına, 24 Nisan 1915’e gelmeden önce, Ermeni toplumunun Osmanlı İmparatorluğu’ndaki durumunu analiz ederek başlıyor. İzrail devamında ise, Talât Paşa’nın emriyle tutuklanan İstanbul’daki Ermeni aydınlarını, tutuklamalardaki kimi gariplikleri, tutuklanan Ermenilerin katledilişini ve İstanbul, Ankara, Çankırı ve Ayaş’ta gerçekleşen kıyımın bir bilançosunu ortaya koyuyor.

Hrant Der Andreasyan – Polonyalı Simeon’un Seyahatnâmesi (1608-1619) (2013)

POLONYALI SIMEON’UN SEYAHATNÂMESİ (1608-1619), Hrant Der Andreasyan, yayına hazırlayan: Saro Dadyan, Everest Yayınları, tarih, 244 sayfa

Hrant Der Andreasyan, Krapar adı verilen Klasik Ermeniceden birçok eseri tercüme ederek Osmanlı tarihine çok önemli katkılarda bulunmuş bir isim. Andreasyan’ın bu çalışmalarından biri de, aslen Kefeli bir Ermeni ailesine mensup Polonyalı Simeon’un, Osmanlı İmparatorluğu’nun on yedinci asır başlarındaki durumunu aydınlatan bu seyahatnâmesi. 1608’de Lemberg’ten yola çıkıp İstanbul’a varmış ve burada bir yıl kaldıktan sonra, Ege ve Marmara Havzası, Venedik, Roma, İzmir, Muş, Mısır ve Kudüs’ü ziyaret etmiş Simeon, gördüğü yerlerin coğrafi, etnik, iktisadi ve toplumsal durumuna dair zengin gözlem ve saptamalarda bulunuyor.

Gürsel Göncü (haz.) – Yaşarken Yazılan Tarih (2013)

YAŞARKEN YAZILAN TARİH, hazırlayan: Gürsel Göncü, Metis Yayınları, tarih, 100 sayfa

Gezi Direnişi özel sayısı olarak hazırlandığı için tümüyle kapatılan NTV Tarih Dergisi, bir internet sitesinde yayınlandıktan sonra, nihayet elimizdeki kitapla kalıcılaştırılıyor. Direnişi güncel ve tarihi bir perspektifle ele alması ve Gezi’ye özel hazırlanan görselleriyle koleksiyonluk bir içeriğe sahip dergide, Osmanlı’dan bugüne Gezi Parkı planlamaları, bin yıllık dönemde İstanbul ayaklanmaları, Türkiye’deki devlet-medya ilişkisinin ekonomi-politiği, direnişten sokak sanatı örnekleri, Jön Türkler’den 1990’lara genç kuşakların tarihsel evrimi, İstanbul’daki kent planlamalarının tarihsel gelişimi gibi ilgi çekici konular yer alıyor.

Şahin Kılıç – Bizans Kısa Kronikleri (2013)

BİZANS KISA KRONİKLERİ, Şahin Kılıç, İthaki Yayınları, tarih, 293 sayfa

Şahin Kılıç, erken dönem Türk tarihiyle ilgili araştırmalarda önemli olanaklar sağlayan Bizans kaynaklarından Bizans Kısa Kronikleri’ni (Chronica Byzantina Brevoria) inceliyor. Büyük manastır cemaatlerinde din adamları tarafından Yunanca yazmaların boş sayfalarına yazılmış notlardan oluşan kısa kronikler, Osmanlı Devleti’nin ilk dönemleri konusundaki sınırlı kaynaklar düşünüldüğünde büyük önem taşıyor. Kılıç, Bizans tarihyazımında kısa kronik geleneğini, kısa kroniklerin tür özelliklerini ve bunların tarih araştırmaları bakımından önemini açıkladıktan sonra, Osmanlı tarihini ilgilendiren kroniklerin tercümesini sunuyor.