John Holloway – Öfke Günleri: Paranın Hükümranlığına Karşı Öfke (2017)

John Holloway’in Leeds Üniversitesi’nde verdiği derslerden oluşan ‘Öfke Günleri’, hayatın asıl yükünü çeken sınıfların öfkesine ve bu öfkenin dünyanın kaynaklarını tüketen egemenlere, paranın hükümranlığına, sermayenin iktidarına, yani başka bir deyişle asıl düşmanlara nasıl yöneltilebileceğini tartışıyor.

Dünya çapında özellikle son yıllarda doruğa ulaşan söz konusu öfkenin nasıl gerçek bir demokrasiye yol açabileceğini irdeleyen Holloway, sömürü üzerine kurulu bu dünyada zenginleri daha da zengin hale getirmemenin tamamıyla bu öfkeyi doğru yola yönlendirmekle mümkün olduğunu belirtiyor.

  • Künye: John Holloway – Öfke Günleri: Paranın Hükümranlığına Karşı Öfke, çeviren: Utku Özmakas, İletişim Yayınları, siyaset, 86 sayfa

Türkan Saylan – 100 Soruda Sivil Toplum (2008)

‘100 Soruda Sivil Toplum’, Çağdaş Yaşamı Destekleme Derneği (ÇYDD) Başkanı Türkan Saylan’ın, sivil toplum örgütleriyle ilgili sorulara verdiği cevaplardan oluşuyor.

Bu alandaki başarılı isimlerden olan Saylan, Prof. Dr. Kenan Mortan’ın kendisine yönelttiği sivil toplumun nasıl oluştuğu, platformun ne olduğu, STÖ’de gönüllülüğün ne anlama geldiği, profesyonel bir gönüllünün nasıl çalışması gerektiği, nasıl kaynak yaratılabileceği, devlet kurumlarıyla işbirliğinin neden önemli olduğu ve sorun çözmede önceliklerin nasıl planlanacağı gibi soruları yanıtlıyor.

Bir anlamda Saylan’ın deneyimlerini özetleyen kitap, STÖ alanında çalışan veya çalışacak kişi ve kurumlar için iyi bir rehber niteliğinde.

  • Künye: Türkan Saylan – 100 Soruda Sivil Toplum, Cumhuriyet Kitapları, araştırma, 173 sayfa

Stephen Emmott – 10 Milyar (2014)

Yaygın görüş, küresel boyutta bir felaketi önlemek için acilen radikal bir şeylerin yapılması gerektiği.

Bilimci Stephen Emmott’un bu konuya bakışı ise, iyimser olmaktan biraz uzak: “Sanırım, ayvayı yedik.”

Küresel nüfus 10 milyara doğru gidiyor.

Yazar, bunun küresel sorunlara olası etkileri üzerine düşünüyor, düşündürüyor.

  • Künye: Stephen Emmott – 10 Milyar, çeviren: Can Evren Topaktaş, NTV Yayınları

Luan Starova – Kül Kalesi (2008)

Luan Starova, ‘Kül Kalesi’ veya diğer adıyla ‘Siciller’ isimli bu romanında, Manastır’da ortaya çıkarılan Osmanlı kadı sicillerinin, romanın başkahramanı Baba üzerindeki etkisini hikâye ediyor.

Osmanlı İmparatorluğu’nun 16. yüzyıldan 19. yüzyıla kadar olan dönemdeki mahkeme kayıtlarının bulunması, nereden geldiğinin ve ne olduğuna kafa yoran, Cumhuriyet Türkiye’sinin ilk başbakanlarından Fethi Okyar’ın kuzeni Baba’nın hayatını değiştirir.

Bu sicillerin, Balkan halklarının ortak hazinesi olduğunu düşünen Baba, siciller aracılığıyla bu halkların geçmişlerinin izini sürer.

  • Künye: Luan Starova – Kül Kalesi, çeviren: Suat Engüllü, Yapı Kredi Yayınları, roman, 254 sayfa

Kolektif – Türkiye’den Fransa’ya Göç ve Göçmenlik Halleri (2008)

Türkiye’nin 1960’lı yıllardan itibaren verdiği işçi göçünün bir durağı da Fransa’ydı.

Bu kitap, Fransa’ya göç etmiş Türklere odaklanan makalelerden oluşuyor.

Makaleler, Fransa’daki Türk göçmenlerin ve çocuklarının deneyimleri ile bunlara bağlı gelişen sosyolojik-siyasi durumu inceliyor.

Kitaba makaleleriyle katılan isimler şöyle: Feyza Ak Akyol, Samim Akgönül, Claire Autant-Dorier, Didem Danış, Benoit Fliche, Verda İrtiş, Ayhan Kaya, Mahir Konuk, Gaye Petek, Necdet Subaşı, Stephane de Tapia ve Füsun Üstel.

  • Künye: Kolektif – Türkiye’den Fransa’ya Göç ve Göçmenlik Halleri, derleyen: Didem Danış ve Verda İrtiş, İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları, sosyoloji, 392 sayfa

Jon Elster – Ekşi Üzümler (2008)

Jon Elster, ‘Rasyonalitenin Altüst Edilmesi Üzerine Çalışmalar’ alt başlıklı ‘Ekşi Üzümler’de, insanların neden irrasyonel davranışlar sergilediklerine odaklanıyor.

Rasyonaliteye dair genel anlayışı, “Rasyonalite faile ne yapması gerektiğini söyler; fail başka türlü davranırsa o zaman irrasyoneldir,” cümlesiyle özetleyen Elster, bu düşüncenin çeşitli seçenekleri ayıklamanın ötesinde işe yaramadığını savunuyor.

İlk olarak verili rasyonel anlayışı sorgulayan yazar, tilkinin ulaşamadığı üzüme ekşi demesi örneğinde simgelendiği gibi, insanların irrasyonel davranışlar sergilerken her aşamada bunları nasıl mantığa büründürdüğünü adım adım açıklıyor.

Elster araştırmasını, mantık ile insan psikolojisi arasındaki çatışmaları merkeze alarak yapıyor.

  • Künye: Jon Elster – Ekşi Üzümler, çeviren: Barış Cezar, Metis Yayınları, inceleme, 224 sayfa

Orhan Koloğlu – İlk Gazete, İlk Polemik (2014)

Orhan Koloğlu, ilk ve en uzun süre çıkan Türkçe gazete olduğunu belirttiği Vakayii Mısriye’nin toplumsal rolünü ve burada yaşanan ilk polemiği aydınlatıyor.

Polemiğin merkezinde, üst düzey ordu yöneticileri yer alıyor.

Yalnızca basın tarihimiz için değil, siyasi tarihimiz için de büyük önem taşıyan gazete konusunda önemli bir kaynak.

  • Künye: Orhan Koloğlu – İlk Gazete, İlk Polemik, Kaynak Yayınları

Jan-Werner Müller – Popülizm Nedir? (2017)

Christopher Lasch, popülizmin “demokrasinin hakiki sesi” olduğunu söylemişti.

Peki, durum gerçekte böyle midir?

Seçimli demokrasilerdeki her siyasetçi “halk”ı cezbetmek, olabildiğince fazla yurttaşın anlayabileceği bir hikâye anlatmak ve “sıradan halkın” nasıl düşündüğüne ve bilhassa nasıl hissettiğine duyarlı olmak ister.

Jan-Werner Müller’in elimizdeki kitabı ise, bize popülizmin farkına varma ve popülizm ile mücadele etme konusunda nitelikli bir rehber olmaya aday.

Popülist sayılmak için seçkinlere dair eleştirel tutum almanın gerekli bir koşul olduğunu ama yeterli bir koşul olmadığını iddia eden yazar, popülizmin mantığı ve popülistlerin ahlaki gerekçelendirmelerini adım adım açıklıyor ve aynı zamanda Putin’den Erdoğan’a ve Trump’tan Chavez’e popülist siyasetin güncel örneklerinden pek çok örnekle çalışmasını zenginleştiriyor.

  • Künye: Jan-Werner Müller – Popülizm Nedir?, çeviren: Onur Yıldız, İletişim Yayınları, siyaset, 125 sayfa

Andrew Dalby – Bizans’ın Damak Tadı (2014)

Bizans İmparatorluğu’nun yiyecek ve şarapları üstüne nadide bir çalışma.

Beslenmeyle ilgili görüşleri konu alan, Bizans Yunancasıyla yazılmış dört arşivlik metnin çevirilerine de yer veren kitap, baharatlar, deniz ürünleri ve yerel yiyeceklerin harikulade bir bireşimini sunan Bizans mutfağından önemli detayları tarihten güncele aktarıyor.

  • Künye: Andrew Dalby – Bizans’ın Damak Tadı, çeviren: Ali Özdamar, Alfa Yayınları

Agatha Christie – Miss Marple’ın Son Maceraları (2008)

Polisiye edebiyatın ünlü isimlerinden Agatha Christie’nin ‘Miss Marple’ın Son Maceraları’ isimli bu romanı, özellikle birbiriyle ilişkisiz görünürken, ilerleyen sayfalarda tümü ortak bir paydaya doğru yol alan metinleriyle ilgi çekiyor.

Burada, kilisedeki yaralı adam, ölü adamın gömdüğü hazinenin gizemi, karısını hançerleyerek öldürmekle suçlanan adam ve at kazasında parmağı olan kahya kadın gibi, ilk etapta birbirinden bağımsız görünen metinler bulunuyor.

Fakat ilerleyen sayfalarda, her öykü bir şekilde Miss Marple’a bağlanıyor.

Miss Marple ile metinler arasında kurulan yetkin bağ ise, tam da Christie’nin tarzına yakışacak türden.

  • Künye: Agatha Christie – Miss Marple’ın Son Maceraları, çeviren: Çiğdem Öztekin, Altın Kitaplar, roman, 192 sayfa