dipnotski

Clifford Geertz – İki Kültürde İslam (2012)

İKİ KÜLTÜRDE İSLAM, Clifford Geertz, çeviren: Mehmet Murat Şahin, Küre Yayınları, inceleme, 135 sayfa

Antropolojinin etkili isimlerinden Clifford Geertz ‘İki Kültürde İslam’da, Fas ve Endonezya’daki dini değişimlere odaklanıyor. İlk kez 1968’de yayınlanan çalışma, ele aldığı konuyu tipolojik tasniflere sığdırmaması ve söz konusu coğrafyalardaki İslami pratiği tarihsel bir perspektifle yorumlamasıyla, antropoloji çalışmalarına önemli bir kavramsal çerçeve kazandırmıştı. Geertz, alan çalışmalarından da yola çıkarak, iki ülkede İslamiyet’in nasıl doğduğunu ve geliştiğini, bu toplumlarda yaşanan dini değişimlerin iktisadi, siyasi ve geleneksel yapılarla nasıl bir ilişki içinde olduğunu karşılaştırmalı bir bakışla ele alıyor.

Egemen Yılgür – Nişantaşı Teneke Mahallesi (2012)

NİŞANTAŞI TENEKE MAHALLESİ, Egemen Yılgür, İletişim Yayınları, sosyoloji, 216 sayfa

Egemen Yılgür elimizdeki nitelikli çalışmasında, 19. yüzyılın son çeyreğinde kurulmuş ve 20. yüzyılın son çeyreğine kadar kendi özgünlüğü ve çeşitliliğiyle varlığını sürdürmüş Nişantaşı Teneke Mahallesi’nin kapsamlı bir öyküsünü sunuyor. Saha çalışması, kaynak kişilerle yapılan mülakatlar ve gazete, dergi gibi yazılı kaynaklarla zenginleşen kitap, Teneke Mahallesi’ndeki gruplar ve gruplar arası ilişkileri; yoksulluğun sıradan olduğu mahalledeki ekonomik ilişkileri; mahallenin 1980’lerde yaşanan büyük dönüşüm sonucu ortadan kalkışını ve bu dönüşüm sürecinin mahalle sakinleri üzerinde yarattığı yabancılaşmayı inceliyor.

Nihat Tekdemir (yay. haz.) – Hattuşa’da 106 Yıl (2012)

HATTUŞA’DA 106 YIL, yayına hazırlayan: Nihat Tekdemir, Yapı Kredi Yayınları, arkeoloji, 248 sayfa

Elimizdeki katalog, organizasyonu Şennur Şentürk tarafından yapılan ve halen sürmekte olan ‘Hattuşa’da 106 Yıl’ isimli sergiye ait. Hitit kazılarının yüz yılı aşan öyküsünü çok sayıda metin ve fotoğraflar eşliğinde sunan, Türkçe-İngilizce yayınlanan sergi katalogunda, yıllar süren çalışmalarda elde edilmiş kazı sonuçları, kazılarak ortaya çıkarılmış kalıntılar, anıtlar ve buluntular gösteriliyor. Sergide kronolojik olarak düzenlenmiş görsel malzeme, izleyicinin, kazı yeri olarak Hattuşa ile burada zaman zaman çok zor şartlar altında aylarca, yıllarca çalışmış hafirler arasında bağ kurmasına olanak sağlamasıyla önemli.

Cemal Kutay – Son Cuma (2012)

SON CUMA, Cemal Kutay, Acar Bilgi Merkezi Yayınları, tarih, 215 sayfa

Tarihte 31 Mart Vakası olarak bilinen olay, otuz üç yıllık padişah Sultan Abdülhamid’i tahtından indirdiği gibi, zor günler yaşayan Osmanlı İmparatorluğu’nu geriye dönülemez biçimde dönüştürmüştü. Birçok araştırmaya konu olan bu olay, Cemal Kutay’ın elimizdeki çalışmasının da merkezinde yer alıyor. Kutay burada, olayı, Sultan Abdülhamid’in en yakınında bulunmuş Mabeyn Katibi Ali Cevat Bey, Mabeyn-i Hümayun Azası Süleyman Tevfik Bey ve Kıdemli Binbaşı Ali Fethi Okyar’ın günü gününe tuttukları özel günlüklerinden, yabancı tarihçilerin çalışmalarından ve kimi anılardan yola çıkarak değerlendiriyor. Kitapta, 31 Mart olayı başta olmak üzere, Millet Meclisi’nde alınan kararların perde arkası, Sultan Abdülhamid’in tahttan indirilmesi ve çalışmaya adını da veren, Sultan’ın katıldığı son cuma selamlığının ayrıntıları ele alınıyor.

Haydar Ergülen – Nar Alfabesi (2012)

Şair Haydar Ergülen ‘Nar Alfabesi’nde, tümüyle çocuklara adanmış ve alfabeyi baştan sona kat eden şiirlerinden bir demet sunuyor.

Bu yolculuğuna kızı Nar’la koyulan Ergülen, doğa ve onun ihtişamını merkeze alan şiirlerinde, çocuklara alfabeyi öğrettiği gibi, onları dilin zenginliğiyle de tanıştırıyor.

Şiirlerin, çocukların yanı sıra, çocuk sahibi olanlara ve hatta yetişkinlere de keyifli bir okuma fırsatı sunacağını söyleyebiliriz.

Künye: Haydar Ergülen – Nar Alfabesi, Kırmızı Kedi Yayınevi, çocuk, 116 sayfa

Feryal Tansuğ (der.) – İmroz Rumları (2012)

İMROZ RUMLARI, derleyen: Feryal Tansuğ, Heyamola Yayınları, tarih, 343 sayfa

‘İmroz Rumları’, 1923’te Türkiye Cumhuriyeti yönetimine geçtikten sonra büyük dönüşümlere tanık olan İmroz adasını farklı yönlerden değerlendiriyor, böylece Türkiye yakın tarihinden acılı bir süreci kayıt altına alıyor. Kitapta bir araya getirilen makalelerde, İmroz’un Osmanlı öncesi dönemi, İmroz’da dini hayat ve kiliseler, İmroz’un Osmanlı idaresindeki dönemleri, İmroz’un eğitim serüveni, Lozan sonrasında İmroz Rumları, Türk hükumetinin etnik bakımdan Rum olan İmroz ve Bozcaada’ya yönelik 1923’ten sonraki tutumu ve İmroz Rumlarının Yunanistan ile Türkiye arasında pazarlık haline gelişi gibi konular ele alınıyor.

Behiç Ak – Geçmişe Tırmanan Merdiven (2012)

GEÇMİŞE TIRMANAN MERDİVEN, Behiç Ak, Günışığı Kitaplığı, çocuk, 92 sayfa

‘Geçmişe Tırmanan Merdiven’, Behiç Ak’ın beğeniyle takip edilen ‘Gülümseten Öyküler’inin onuncu kitabı. Ak’ın mizahi dili ve karikatürleriyle renklenen öykü, mahalledeki sahipsiz köşke yeni taşınan bir yazarı merak eden ve onun gizemini aydınlatmaya koyulan bir çocuğun başından geçenlere dayanıyor. Kahramanımız bu keşfini yaparken, geçmişe doğru bir yolculuk yapacak ve böylece kendi ideallerini ve hedeflerini de daha iyi anlayacaktır. Mahalle yaşamı, yazarlık, aile tarihi, merak ve öykü yazmak gibi temalarla yol alan kitap, çocukları yazmaya ve çizmeye heveslendirirken, onların hayal gücünü ve yaratıcılığını da pekiştiriyor.

Nur Batur – Apo’yla Son Tango (2012)

APO’YLA SON TANGO, Nur Batur, Turkuvaz Kitap, siyaset, 285 sayfa

Nur Batur’un elimizdeki kitabı, Türkiye’de gün geçtikçe içinden çıkılmaz bir hal alan Kürt sorununu, 1990’lı yıllardan günümüze uzanarak değerlendiriyor. Batur’un birçok belgeden yararlanarak hazırladığı çalışma, 1991-1994 ve 1999 dönemlerinde meydana gelen olayları kapsıyor. 1991’de Erdal İnönü’nün ilk kez Kürt kimliği ile bazı siyasetçilere parlamentonun kapısını açması ve böylece Leyla Zana ile arkadaşlarının meclise girişiyle çalışmasına başlayan Batur, devamında, 1994’te DEP’li milletvekillerinin dokunulmazlıklarının kaldırılışı ve tutuklanışını ve son olarak da 1999’da Abdullah Öcalan’ın yakalanma sürecini ele alıyor.

Özkan Manav ve Mehmet Nemutlu – Müzikte Alımlama (2012)

MÜZİKTE ALIMLAMA, Özkan Manav ve Mehmet Nemutlu, Pan Yayıncılık, müzik, 295 sayfa

‘Müzikte Alımlama’, kimi klasik Batı müziği örneklerinden hareketle, dinleme edimini farklı perspektiflerden irdelemeye koyuluyor. Yazarlar, kitaplarının ilk bölümünde, dinleyicinin bakış açısından müziği analiz ediyor. Bu teorik bölümde, müziğin varoluş biçimleri, müziğin bir yorum sanatı olarak imkanları, müzikteki dilsel kurgu, müzikte biçim ve yapı gibi konular değerlendiriliyor. Kitabın, uygulama bölümü diyebileceğimiz ikinci bölümünde ise, Bach, Beethoven, Chopin, Brahms, Debussy, Şoştakoviç, Schönberg, Webern, Usmanbaş ve Xenakis gibi usta bestecilerin yapıtları üzerinden, kitabın teorik boyutu pratiğe dökülüyor.

Francesca Rigotti – Mutfakta Felsefe (2012)

MUTFAKTAKİ FELSEFE, Francesca Rigotti, çeviren: Cenk Çokuslu, Çiya Yayınları, yemek, 151 sayfa

Francesca Rigotti, mutfak-felsefe boyutunda yaptığı bir yolculuğun neticesi olan elimizdeki kitabında, düşünmek ve yemek yapmak arasındaki benzerliği anlamaya koyuluyor. Rigotti burada, sözcüklerin ortaya çıkışıyla yemeğin ortaya çıkışı arasındaki benzerlikleri, gıda olarak şiir ve edebiyatı, sindirme ile özümsemeyi, felsefi yiyecek ve içecekleri, yemek ile konuşmada aşırılığı karşılaştırıyor. Rigotti ayrıca, Platon, Epikuros, Aristoteles, Dante, Kant, Condorcet, Sartre ve Wittgenstein gibi isimlerin fikirlerinden hareketle, bedensel ve ruhsal zevkleri, orucu, mide bulantısını ve aklın susuzluğunu irdeliyor.