dipnotski

Büşra Ersanlı, Günay Göksu Özdoğan ve Nesrin Uçarlar (der.) – Türkiye Siyasetinde Kürtler (2012)

TÜRKİYE SİYASETİNDE KÜRTLER, derleyen: Büşra Ersanlı, Günay Göksu Özdoğan ve Nesrin Uçarlar, İletişim Yayınları, siyaset, 302 sayfa

Halen tutuklu bulunan Büşra Ersanlı’nın derleyenlerinden olduğu elimizdeki kitap, Kürt siyasal hareketinin dününü ve bugününü izliyor. Kitapta, 2011 seçimleri öncesindeki yaklaşık on yıllık süre içinde Kürt hareketinin verdiği siyasi katılım mücadelesi; 1959-1974 döneminde çeşitli partiler içinde Kürt aktivizmine yön veren aktörler; Kürt hareketinin 1970’lerde gelenekselle ilişkisi; DTP özelinde Kürt hareketinin “Türkiyelileşme” çabası; Kürt siyasî hareketi içinde son yıllarda gündeme getirilen demokratik özerklik talebi ve Kürt siyasal hareketinin muhalefeti ile Kürtçenin direnişinin ilişkiselliği konuları irdeleniyor.

Mehmet Ünal – Yaşamın Aynası: Fotoğraf (2012)

YAŞAMIN AYNASI: FOTOĞRAF, Mehmet Ünal, Espas Yayınları, kuram, 124 sayfa

Uzun yıllar çeşitli dergi ve gazetelerde serbest fotoğrafçı olarak çalışmış Mehmet Ünal, elimizdeki çalışmasında, fotoğrafçılık deneyimlerini okurlarıyla paylaşıyor; fotoğrafçılığa dair kuramsal bir perspektif sunuyor. Fotoğraf ve anlam arasındaki fark; fotoğrafta nesnellik sorunu; fotoğrafta estetik eğitimin önemi; foto-röportajın ana konuları; fotomontaj ve John Heartfield’in bu alandaki öncü çalışmaları ve Federal Almanya’da savaş sonrası fotomontaj uğraşı, Ünal’ın ele aldığı konulardan birkaçı. Çalışma, profesyoneller kadar, fotoğraf alanında eğitim görenler ile konuya meraklı okurlar için de iyi bir kaynak.

Ergun Özbudun – 1924 Anayasası (2012)

1924 ANAYASASI, Ergun Özbudun, İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları, hukuk, 88 sayfa

Ergun Özbudun, uzun süre önce 1921 Anayasası’na dair kaleme aldığı bir çalışmadan sonra, şimdi de 1924 Anayasası konusunda benzer bir değerlendirmeye koyuluyor. Özbudun çalışmasına, 1924 Anayasası’nın yapım süreciyle başlıyor. Yazar burada, Anayasa üzerindeki Meclis görüşmeleri ve siyasal akımları ve 1924 Anayasası’nda daha sonra yapılan değişiklikleri anlatıyor. Yazar çalışmasının devamında da, 1924 Anayasası’ndaki temel nitelikler ile genel hükümleri ve yasama, yargı, yürütme organlarının nasıl tanımlandığını irdeliyor; Anayasa’nın temel hak ve hürriyetler ile yerel yönetimleri nasıl değerlendirdiğini inceliyor.

Mert Gökalp – Türkiye Deniz Canlıları Rehberi (2012)

TÜRKİYE DENİZ CANLILARI REHBERİ, Mert Gökalp, İnkılap Kitabevi, rehber, 328 sayfa

Mert Gökalp’in, uzun soluklu çalışmalarının neticesi olan ‘Türkiye Deniz Canlıları Rehberi’nde, denizlerimizdeki canlıları temsil eden balıklar ve kabuklular gibi dört farklı filumdan yaklaşık 260 tür sualtı canlısı yer alıyor. Kitapta yer alan bütün fotoğrafları de kendisi çeken Gökalp, Türkiye’nin Akdeniz, Karadeniz, Ege ve Marmara’daki sualtı canlıları konusundaki muazzam zenginliğini gözler önüne seriyor. Kitapta balıkların yanı sıra, karides, ıstakoz ve yengeç gibi kabuklular; denizanası, hidroyid, anemon, mercan ve gorgonya gibi knidliler; midye, deniz salyangozu, kalamar ve ahtapot gibi yumuşakçalar yer alıyor.

Kolektif – Türkiye’de Sürmekte Olan Toplumsal Travma ile Baş Etmede İlk Adımlar (2012)

TÜRKİYE’DE SÜRMEKTE OLAN TOPLUMSAL TRAVMA İLE BAŞ ETMEDE İLK ADIMLAR, yayına hazırlayan: Esin Tüzel, Türkiye İnsan Hakları Vakfı (TİHV) Yayınları, inceleme, 208 sayfa

Elimizdeki çalışma, TİHV’in 2004’te başlattığı bir programın ilk yazılı ürünü. Türkiye tarihinde, 1915 olayları, nüfus mübadelesi, Dersim katliamı, Trakya olayları, 6-7 Eylül olayları, Maraş, Çorum ve Sivas katliamları, cezaevi operasyonları, askeri darbeler, faili meçhul cinayetler ve Kürt meselesi gibi travmatik olay bulunuyor. Bu anlamda önemli bir boşluğu dolduran çalışma, ülkemizde üzerinde pek konuşulmayan bu olguyu, medya, antropoloji, çatışma çözümü, felsefe, psikiyatri, psikoloji, sosyoloji, sosyal hizmetler, hafıza çalışmaları ve siyaset bilimi gibi farklı disiplinlerden yola çıkarak anlamaya koyuluyor.

Vijay Prashad – Arap Baharı, Libya Kışı (2012)

ARAP BAHARI, LİBYA KIŞI, Vijay Prashad, çeviren: Şükrü Alpagut, Yordam Kitap, siyaset, 255 sayfa

Vijay Prashad elimizdeki çalışmasında, Arap Baharı’nı Marksist bir bakış açısıyla yorumlarken, Ortadoğu’yu tarihsel perspektifle yorumluyor. Prashad’in, Mısır’da politikanın evrimini tartışmasıyla açılan kitap, 1970’te Cemal Abdül Nasır’ın ardılı Enver Sedat hükumetiyle birlikte uygulamaya konulan neoliberal politikalar ile ABD’nin, Sedat’ın halefi Hüsnü Mübarek’in başında olduğu polis devletine yaptığı milyonlarca dolarlık desteği inceliyor. Yemen, Bahreyn ve Tunus’taki Arap Baharı’nı da tartışan Prashad, kitabının ikinci bölümünde de, Kaddafi rejiminin evrimine ve Arap Baharı’nın bu coğrafyada geçirdiği dönüşüme odaklanıyor.

Mihail Kritovulos – Kritovulos Tarihi (2012)

KRİTOVULOS TARİHİ, Mihail Kritovulos, çeviren: Ari Çokona, Heyamola Yayınları, tarih, 658 sayfa

İmroz adası doğumlu Mihail Kritovulos ‘Kritovulos Tarihi’nde, 1451-1467 arasında gerçekleşen olayları anlatıyor. Yazar, Bizans İmparatorluğu’nun yıkılıp yerine Osmanlı İmparatorluğu’nun geçişini, bu değişimin baş aktörü olarak gördüğü Fatih Sultan Mehmed’in saltanatını merkeze alarak veriyor. Bizanslı ve Osmanlı görgü tanıklarının anlatımlarından yararlanan Kritovulos, Bizans’ın çöküş sürecini, Venedik-Ceneviz rekabetini ve İstanbul’un fetih sürecini ayrıntılı bir bakışla anlatıyor. Tarihin ilgi çekici yönlerinden biri de, Fatih zamanında gerçekleştirilmiş İstanbul’un imar ve iskânıyla ilgili çalışmalara yer vermesi.

Ken Yeang – Ekotasarım (2012)

EKOTASARIM, Ken Yeang, çeviren: Semih Eryıldız ve Demet Eryıldız, YEM Yayın, tasarım, 472 sayfa

Ken Yeang ‘Ekotasarım’da, yeşil, sürdürülebilir ve uzun dönemde doğal çevreyle uyumlu ilişkiler kurabilecek bir mimari tasarımın imkanlarını araştırıyor. Kitapta, ekotasarımın arazi kullanımı, yapı ve ürün tasarımı, enerji sistemleri, taşımacılık, malzeme, atık, tarım, ormancılık, kentsel planlama gibi çevre öğelerine nasıl uygulanabileceği; bozulmuş ekosistemleri iyileştirmek için planlama yapmak; tasarımda yenilenebilir enerji kaynaklarından yararlanmak ve tasarlanan sistemde kullanılan yapı malzemeleri ve öğelerinin çevresel sonuçlarını değerlendirmek, Yeang’ın nitelikli çalışmasında ele aldığı konulardan birkaçı.

Nuri Cemal Çilingir – TEKEL’in Elleri (2012)

TEKEL’İN ELLERİ, Nuri Cemal Çilingir, h2O Kitap, siyaset, 198 sayfa

15 Aralık 2009’da başlayan TEKEL işçi eylemi, Türk-İş’e bağlı Tekgıda-İş Sendikası’na kayıtlı TEKEL işçileri tarafından başlatılmıştı. Türkiye’de 1980 sonrasının en büyük toplu iş bırakma eylemi olarak tarihe geçen eylem, geniş kesimlerin desteğini almış ve tüm ülkeye yayılmasının yanı sıra, yurt dışından da büyük bir destek almıştı. İşte Nuri Cemal Çilingir elimizdeki kitabı, eylemin öncesine ve sonrasına odaklanıyor. Eyleme katılan işçilerin anlatımları, basında çıkanlar ve TEKEL işçilerinin yaptığı basın açıklamalarıyla zenginleştirilen çalışma, eylemin bir anlamda belgeseli olmasıyla önemli bir boşluğu dolduruyor.

Anthony Curtis – Virginia Woolf (2012)

VIRGINIA WOOLF, Anthony Curtis, çeviren: Özge Çağlar Aksoy, İletişim Yayınları, biyografi, 335 sayfa

Edebiyat eleştirmeni Anthony Curtis, elimizdeki çalışmasında, ünlü İngiliz yazar Virginia Woolf’un nitelikli bir biyografisini kaleme getiriyor. Woolf’un çalışmalarının yanı sıra, birçok belgeden de yararlanan Curtis, ünlü yazarı yetiştiği çevre, ailesi, dostları ve dönemin birçok entelektüel isminin dahil olduğu Bloomsbury Grubu’ndaki varlığı üzerinden anlamaya çalışıyor. Kitap aynı zamanda, Woolf’un yaşadığı dönem olan 20. yüzyılın ilk yarısındaki sanat akımları, bu dönemde yürütülen entelektüel tartışmalar, iki dünya savaşının etkileri ve İngiltere’nin bu dönemde geçirdiği dönüşümler konusunda da okurunu aydınlatıyor.