dipnotski

Hande Öğüt (haz.) – Kadın Öykülerinde Doğu (2011)

KADIN ÖYKÜLERİNDE DOĞU, hazırlayan: Hande Öğüt, Sel Yayıncılık, öykü, 276 sayfa

Doğu’nun, genel olarak dini ve mistisizmi işaret ettiği söylenir. Buna ek olarak Doğu, kadının en nefessiz bırakıldığı coğrafyalardan biri olarak da bilinir. İşte Hande Öğüt’ün hazırladığı bu kitap, otuz dört kadın yazarın Doğu’yu işledikleri öykülerinden oluşuyor. Doğulu kadınların yaşadığı büyük ezilmişlik, doğal olarak buradaki öykülerden çoğunun odak noktası. İnci Aral, Erendiz Atasü, Sezer Ateş Ayvaz, Nâlân Barbarosoğlu, Oya Baydar, Gaye Boralıoğlu, Ayşe Düzkan, Müge İplikçi, Sema Kaygusuz ve Nezihe Meriç gibi kadın yazarların öykülerini bir araya getiren kitap, Doğu’yu hem içeriden hem de farklı bir kültürel iklimden gelmiş olmanın yarattığı duygularla irdeleyen öykülerden oluşuyor. Kitap, toplumun acımasızlığı altında ezilen Şehriban’ın, Gulîzer’in, Lorîn’in, Xezal’ın ve Baveşin’in hikâyesini anlatıyor.

Georg Lukács – Goethe ve Çağı (2011)

GOETHE VE ÇAĞI, Georg Lukács, çeviren: Ferit Burak Aydar, Sel Yayıncılık, inceleme, 299 sayfa

Georg Lukács, 20. yüzyılın en önemli felsefeci, edebiyat eleştirmeni, estetikçi ve Marksist teorisyenlerinden. Lukács’ın edebiyat incelemelerindeki yetkinliğinin en iyi örneklerinden biri olan elimizdeki eser, düşünürün 1930 ve 1940’lı yıllarda kaleme aldığı makalelerden oluşuyor. Lukács burada, Alman edebiyatının önde gelen yazarlarından Goethe’nin çalışmalarını ve onların Alman kültüründeki rolünü tartışıyor. Goethe’nin yanı sıra, Schiller, Hölderlin, Schelling ve Lessing gibi Alman yazarlarının da incelendiği kitap, Alman kültürünün ve sosyal düşüncesinin evrimleşme dinamiklerini özgün bir bakış açısıyla yorumlamasıyla dikkat çekiyor.

Samet Ağaoğlu – Arkadaşım Menderes (2011)

ARKADAŞIM MENDERES, Samet Ağaoğlu, Yapı Kredi Yayınları, anı, 163 sayfa

Samet Ağaoğlu, tanınmış bir siyasetçi olmasının yanı sıra, iyi bir edebiyatçı olarak da biliniyor. Ağaoğlu, 1946 yılında Demokrat Parti’ye katılarak siyasete atılmış ve 1950 ile 1960 arasında Manisa milletvekili olarak Meclis’te yer almıştı. Aynı dönemde, Adnan Menderes hükümetlerinde çalışma, sanayi ve devlet bakanlığı görevlerinde bulunmuş Ağaoğlu, 27 Mayıs 1960 darbesinin ardından yargılanarak ömür boyu hapse mahkum edilmişti. Ağaoğlu’nun elimizdeki anıları, birebir yaşadıkları, Adnan Menderes’in kişiliği ve 1950-1960 arasına damgasını vurmuş Demokrat Parti ekseninde, bir dönemin siyasal atmosferini ayrıntılı bir bakışla betimliyor.

Aziz Yalap – Bizim Köyün Papazıdır (2011)

BİZİM KÖYÜN PAPAZIDIR, Aziz Yalap, yayına hazırlayan: Antoni Yalap, İletişim Yayınları, anı, 344 sayfa

‘Bizim Köyün Papazıdır’, Türkiye’de Süryanı adı ile bilinen Asuri-Keldani halkının hikâyesi. Anıların sahibi Aziz Yalap, uzun yıllar Hakkari’nin Şırnak iline bağlı Uludere ilçesindeki bir Keldani köyünde papazlık yaptı. Buradaki anılar, Türkiye Cumhuriyeti’nin en karışık ve en tatsız dönemlerinden biri olan 1975-85 arasını kapsıyor. Bilindiği gibi bu dönemde, gayrimüslim vatandaşlar hem devlet hem de bölge Kürtleri tarafından ezildiler. İşte Aziz Yalap’ın anıları, gayrimüslim vatandaşların yaşadıklarını kayıt altına aldığı kadar, ülkenin yakın tarihine dair detaylar barındırmasıyla da önemli. Kitabın önsözü, Baskın Oran imzasını taşıyor.

Temuçin Faik Ertan – Atatürk Döneminde Devletçilik-Liberalizm Tartışmaları (2011)

ATATÜRK DÖNEMİNDE DEVLETÇİLİK-LİBERALİZM TARTIŞMALARI, Temuçin Faik Ertan, Phoenix Yayınları, polemik, 128 sayfa

Temuçin Faik Ertan imzalı bu kitap, Şevket Süreyya Aydemir ve Hüseyin Cahit Yalçın arasında yaşanan, devletçilik-liberalizm eksenli polemiğe yer veriyor. Tartışmayı hararetli kılan etkenlerden biri, iki ismin de birbirine zıt düşüncelere sahip oluşuydu. Yalçın, Batı düşüncesine daha açıkken, Aydemir “emperyalist” olarak tanımladığı Batı’ya mesafeli durmuştu. Polemik, Aydemir’in Kadro dergisi ile Yalçın’ın liberal eğilimli yazılara yer veren Fikir Hareketleri dergisinde gerçekleşmişti. Ertan polemiği, dönemin tarihi ve siyasî arka planını irdelediği bir giriş yazısı ve Yalçın ile Aydemir’in karşılaştırmalı biyografileri eşliğinde veriyor.

Grigoriy Sergeyeviç Agabekov – Enver Paşa Nasıl Öldürüldü? (2011)

ENVER PAŞA NASIL ÖLDÜRÜLDÜ?, Grigoriy Sergeyeviç Agabekov, yayına hazırlayan: Hasan Babacan ve Servet Avşar, Bengi Yayınları, tarih, 206 sayfa

İttihat ve Terakki Partisi’nin önemli üç liderinden biri olan Enver Paşa, 1922 yılında Tacikistan’da, Ruslarla yapılan bir savaşta ölmüştü. İşte Grigoriy Sergeyeviç Agabekov’un elimizdeki eseri, hakkında fazla bilgi bulunmayan bu ölümün öncesini ve sonrasını detaylı bir gözle değerlendiriyor. Bolşeviklerin doğudaki gizli teşkilatları ÇEKA’nın reisi durumunda olan Agabekov burada, Enver Paşa’nın Tacikistan’a gidişini, Rus hükümeti ile ilişkilerini, aralarında anlaşmazlıkların baş göstermesini, bu durumun karşılıklı gerginlik ve ardından askeri ve siyasi bir çatışmaya dönüşüp nihayetinde Enver Paşa’nın ölümüyle sonuçlanmasını anlatıyor.

Karl Marks û Friedrich Engels – Manîfestoya Komunîst (2011)

MANÎFESTOYA KOMUNÎST, Karl Marks û Friedrich Engels, werger: Samî Tan, Yordam Kitap, sîyaset, 61 rûpel

Yordam Kitap bir ilki gerçekleştirerek, Karl Marx ve Friedrich Engels’in ölümsüz eseri ‘Komünist Manifesto’yu Kürtçeye kazandırdı. 1848’de yazılan sosyalizmin bu temel yapıtı, sosyalist dünya görüşünün kısa, çarpıcı ve özlü bir anlatımını içeriyor. Manifestonun ünlü son sözü olan “Dünyanın bütün işçileri, birleşin!” cümlesi, “Karkerên hemû welatan, bibin yek!” şeklinde Kürtçeye çevrilmiş. Yayınevi çeviriyi, doğru bir tespitle, “Yasaklı ideoloji ile yasaklı dilin kucaklaşması” olarak tanıtıyor. Yordam Kitap’ın, Karl Marx’ın ünlü eseri ‘Kapital’in çizgiromana uyarlanmış halini içeren ‘Kapital Manga’yı da Kürtçeye çevirdiğini belirtelim.

Kemal Özer – Şeytan Ye Diyor! (2011)

ŞEYTAN YE DİYOR!, Kemal Özer, Hayy Kitap, sağlık, 399 sayfa

Kemal Özer ‘Şeytan Ye Diyor!’da, insanın eski zamanlardan bugüne uzanan yeme alışkanlıklarını sorguluyor ve besinlerle ilgili doğru bilinen yanlışları anlatıyor. Bu sorgulamadan, GDO’lu gıdalar, organik ve natürel olarak tanımlanan tarım yöntemleri ve hibrit ürünler de nasibini alıyor. Sağlık açısından en büyük riskin şeker tüketimi olduğunu belirten Özer, birçok hastalığın temel nedeninin şeker olduğunu söylüyor. Şekere alternatif olarak pekmezi sunan Özer, bunun yanı sıra, bal alırken dikkat edilmesi gerekenler, yoğurdun nasıl mayalanması gerektiği ve peynir veya pekmezin yapılış süreci gibi konularda da okurlarına ipuçları veriyor.

Vassily Kandinsky – Sanatta Manevilik Üstüne (2011)

SANATTA MANEVİLİK ÜSTÜNE, Vassily Kandinsky, çeviren: Tevfik Turan, Haylaz Sanat, sanat, 144 sayfa

Modern sanatın gelişmesinde öncü rol üstlenen Vassily Kandinsky, ‘Sanatta Manevilik Üstüne’yi 44 yaşındayken yazdı. Kandinsky, bilindiği gibi koyu dindar bir sanatçıydı. Kitaptaki yazılar da, onun mistik dünyasından önemli izler taşıyor. İnsanın ruhunun, uzun süren bir materyalist dönemden sonra yeni yeni uyandığını belirten Kandinsky, gelecekte sanatçının daha incelikli duygulara yöneleceğini, ruhsal bir zorunlulukla yüce gerçeklere ulaşacağını ve böylece özgürleşeceğini savunuyor. Yayınlandığı zaman sanat dünyasında yankı uyandıran kitap, Kandinsky’nin soyut sanat ile sanatta ruhaniyet konularındaki düşüncelerini barındırmasıyla önemli.

Ahmet Yaşar Ocak – Yeniçağlar Anadolu’sunda İslam’ın Ayak İzleri (2011)

YENİÇAĞLAR ANADOLU’SUNDA İSLAM’IN AYAK İZLERİ, Ahmet Yaşar Ocak, Kitap Yayınevi, tarih, 314 sayfa

Ahmet Yaşar Ocak, daha önce yayınlanan ‘Ortaçağlar Anadolu’sunda İslam’ın Ayak İzleri’nde, Selçukluların dini nasıl yaşadıklarını, onu siyasete, toplumsal hayata, kültüre nasıl yansıttıklarını irdelemişti. Ocak, bu çalışmanın ikinci cildi olan elimizdeki kitabında da, buna benzer kapsamlı bir incelemeyi Osmanlı dönemi için yapıyor. Ahilik ve Şeyh Edebali, Alevilik ve Nizari İsmaililiği, fetih ve Osmanlı merkeziyetçiliği, Şeyh Muhyiddin-i Karamani, 16. yüzyılda Osmanlı Anadolu’sunda mesiyanik hareketler, Osmanlı’da din, Osmanlı-Safevi münasebetleri ve 2. Abdülhamid dönemi İslamcılığının tarihi arka planı, burada karşımıza çıkan bazı konular.