dipnotski

Serdar Şen – Türk Silahlı Kuvvetlerinin Toplum Mühendisliği (2011)

TÜRK SİLAHLI KUVVETLERİNİN TOPLUM MÜHENDİSLİĞİ, Serdar Şen, Su Yayınları, inceleme, 160 sayfa

Türkiye’de ordu, hiçbir zaman sadece askerlik mesleğiyle ilgili bir kurum olmadı. Ordunun siyasal alana ve askerlik mesleği dışına taşan faaliyetleri, kurumun Cumhuriyet tarihi boyunca üstlendiği işlevle ilgili. Serdar Şen elimizdeki çalışmasında, Cumhuriyet tarihinden başlayarak, TSK’nın toplum mühendisliği projesi çerçevesinde yürüttüğü faaliyetleri ve bunun sonuçlarını inceliyor. Kitabına, TSK’nın tarihini irdeleyerek başlayan Şen, devamında da, TSK’nın toplumsal alandaki faaliyetlerinde kolaylaştırıcı bir rol üstlendiğini söylediği zorunlu askerliği ve zorunlu askerlik uygulamasına itiraz etmeyi güçleştiren kültürel ve toplumsal etkenleri ele alıyor. Kitabın ilgi çekici kılan hususlardan biri de, TSK’nın faaliyetlerinin, toplumun yarısını oluşturan kadınların toplumsal konumu üzerindeki etkilerini araştırması.

Christopher Kelly – Attila (2011)

ATTİLA, Christopher Kelly, çeviren: Turhan Kaçar, Turkuvaz Kitap, biyografi, 352 sayfa

Tarihçi ve klasik edebiyat uzmanı Christopher Kelly bu kitabında, kimilerinin gaddar, kimilerinin de iyiliksever olarak tanımladığı Hun imparatoru Attila’nın çok yönlü bir biyografisine imza atıyor. Attila, kırıp döken düzensiz göçebe gruplarını disiplinli bir askeri kıtaya dönüştüren parlak bir komutandı. Onun askerleri, 5. yüzyılın ilk yarısında, Romanya’daki Karadeniz kıyılarından Fransa’daki Champagne’deki verimli topraklara, Avrupa’yı boydan boya geçmiş, yaklaşık bin 600 kilometre kat etmişlerdi. Attila bu yönüyle, şimdiye kadar Romalıların karşılaştıkları en korkutucu düşmanlardan biriydi. Kelly, dünya tarihinde iz bırakmış ve yaşamı gibi ölümü de sıradışı olan Attila’nın hayatının ayrıntılarına inerken, aynı zamanda bu dönemde yaşanmış bir casusluk ve karşı istihbarat hikâyesiyle de metnini zenginleştiriyor.

Vladimir İlyiç Lenin – Seçme Yazılar (2011)

SEÇME YAZILAR, Vladimir İlyiç Lenin, çeviren: Sungur Savran, Yordam Kitap, siyaset, 383 sayfa

Lenin’in ‘Toplu Eserler’i, ilk olarak 1920’li yıllarda başlatıldı. İşte bu eserlerden Paul Le Blanc tarafından yapılmış bir derlemeden oluşan elimizdeki kitap, Lenin’in devrim, demokrasi ve sosyalizm konusundaki görüşlerini bir araya getiriyor. Lenin burada, Marksist program ve devrimci örgüt, bolşevizmin doğuşu, devrimci yükselişin getirdiği zorlu sorunlar, emperyalist savaş ve 1917 Devrimi gibi konuları ele alıyor. Lenin’in düşüncesinin asli boyutlarını ve özellikle de devrimci-demokrat bir teorisyen olarak yaptığı katkıların sürekliliği konusunda insana fikir veren kitap, kaliteli baskısı ve görsel zenginliğiyle de dikkat çekiyor.

Joachim Hirsch – Materyalist Devlet Teorisi (2011)

MATERYALİST DEVLET TEORİSİ, Joachim Hirsch, çeviren: Levent Bakaç, Alan Yayıncılık, siyaset, 264 sayfa

Birbirinden çok farklı yaklaşımları kapsayan materyalist devlet teorisi, Marx’ın geliştirdiği tarihsel materyalizmi ve onun politik ekonomiye yönelttiği eleştiriyi baz alır. İşte Joachim Hirsch ‘Materyalist Devlet Teorisi’ başlıklı elimizdeki nitelikli çalışmasında, bilhassa 1970’li yıllarda dünya çapında yükselen belli bir etkinliğe sahip materyalist devlet teorisini kapsamlı bir şekilde ele alıyor. Hirsch’in çalışmasını özgün kılan bir diğer husus da, bir yandan söz konusu teoriyi kapsamlı bir şekilde irdelerken, öte yandan okurlarını, kapitalist devletler sisteminin dönüşüm süreçleri konusunda anlaşılabilir bir üslupla aydınlatması.

John Holloway – Kapitalizmde Çatlaklar Yaratmak (2011)

KAPİTALİZMDE ÇATLAKLAR YARATMAK, John Holloway, çeviren: Barış Özçorlu, Bülent Doğan, Eylem Canaslan ve Sinem Özer, Otonom Yayıncılık, siyaset, 342 sayfa

John Holloway ‘Kapitalizmde Çatlaklar Yaratmak’ta, kapitalist sistemle mücadele etme konusunda önerilerde bulunuyor. Sermayenin krizini, sınıf mücadelesi ile ilişkilendiren Holloway, bu kilit noktada emek cephesinin özgürleşme pratiğine verebileceği yanıtları araştırıyor. Emeğin isyanlarının, sermayeyi krize sokma ihtimalini ele alan yazara göre, eyleyişin emek biçiminde soyutlanması, kapitalizmin örülmesi anlamına geliyor. Bir isyan rehberi olmayı amaçlayan ve tutkulu bir üslupla yazılan kitap, emeğin örgütlenerek, kapitalist yapıda büyük bir parçalanma yaratacağını ve bu parçalanan yerden yeni bir dünyanın filizleneceğini savunuyor.

Muammer Sakaryalı – Kışladağ’dan Mektup Var (2011)

KIŞLADAĞ’DAN MEKTUP VAR…, Muammer Sakaryalı, Yeni İnsan Yayınları, ekoloji, 237 sayfa

Muammer Sakaryalı ‘Kışladağ’dan Mektup Var’da, vahşi altın madenciliğinin Kışladağ’da sebep olduğu yıkımı, göz göre göre yaşanan doğa katliamını anlatıyor. Yüzde 99.56’sı Hollandalılara ait Eldoradogold-Tüpraş şirketi, Uşak’taki Kışladağ Altın Madeni’nde altın çıkarma faaliyetinde bulunuyor. Sakaryalı’nın mektupları, bu faaliyetin bölgedeki yaşamı, suyu, havayı, toprağı ve çiçeği nasıl mahvettiğinin hikâyesi. Madenin açılışının büyük bir hukuksuzluğun sonucunda gerçekleştiğini söyleyen Sakaryalı, Kışladağ’ın ikinci bir Bergama olmaması için verdikleri mücadeleyi, buna karşılık devletten gördükleri sonu gelmez baskıyı kaleme getiriyor.

Cathy Gere – Agamemnon Mezarı (2011)

AGAMEMNON MEZARI, Cathy Gere, çeviren: Barış Satılmış, Doruk Yayınları, tarih, 189 sayfa

Tarihçi Cathy Gere ‘Agamemnon Mezarı’nda, Miken Kralı Agamemnon’un hayatı üzerinden askeri gücü, lidere saygı duyma anlayışını ve kahramanlık arayışını anlatıyor. Agamemnon, Homeros’un Savaş Lordlarının Lordu’ydu ve bilindiği gibi, orduları Truva savaşına götüren kumandandı. Gere’in çalışması, Agamemnon’un hayatının savaş, nefret, öfke, intikam, kaynaklar için öldüresiye rekabet ve insanın insan kanını dökmesiyle iç içe geçtiğini ortaya koyuyor. Kitap, bu kumandanın yaşamını adım adım işlerken, vatandaşlarını ölüme veya zafere götürebilen bir lider için saygı duymanın ne anlama geldiğini, yani, tarihteki kahramanlık kültünü sorguluyor.

Melania G. Mazzucco – Hayat (2007)

HAYAT, Melania G. Mazzucco, çeviren: Alev Sümer, Doğan Kitapçılık, roman, 342 sayfa

Melania G. Mazzucco’nun ‘Hayat’ı, İtalya’dan New York’a yapılan bir göçü hikâye ediyor. İtalya’nın buhranlı 1903 yıllarında, on iki yaşındaki Diamante ile 9 yaşındaki Vita, Güney İtalya’nın bir limanından iki binden fazla bir göçmenle Amerika’ya göç edecektir. Diamante ve Vita’nın New York deneyimi, bu şehrin görkemine ve büyük karmaşasına tanık olacak; New York’un suç oranı yüksek bir bölgesinde, Prince Street’te hayatta kalma, yeni bir yaşam kurma ve Amerikalı olma mücadelesi verecektir. Mazzucco’nun romanı, 2003 yılında Strega Edebiyat Ödülü’nü kazanmıştı.

Federico Garcia Lorca – Aşk Şiirleri (2007)

AŞK ŞİİRLERİ, Federico Garcia Lorca, yayıma hazırlayan: Fahri Özdemir, Kırmızı Yayınları, şiir, 146 sayfa

‘Aşk Şiirleri’, İspanyol şiirinin önde gelen ismi Lorca’nın aşk temalı şiirlerinden oluşuyor. Kitabın sonunda, Pablo Neruda’nın bir Lorca yazısı da bulunuyor. Kitaptaki ‘Mecnunun Biri’ isimli şiir şöyle: “Ey Mecnun / zavallı sevdalı, / evinde yaktılar kekik dalını. // Ne git derim sana, ne de kal, / kitlemiş bir kere kapını anahtar. // Gümüş kaplı anahtar / bir kurdeladan sarkar. // Kurdelada şu bir satır; / yüreğim uzaklardadır. // Sokağımda hiç dolanma. / bırak kalsın her şey havada. // Ey mecnun, / zavallı sevdalı. / Evinde yaktılar kekik dalını.”

Orhan Kemal – Grev (2007)

GREV, Orhan Kemal, Everest Yayınları, öykü, 224 sayfa

Orhan Kemal’in ‘Grev’inin ilk baskısı 1954 yılında yapılmıştı. Kitabın ilginç yönü, daha çok romanlarıyla bilinen Orhan Kemal’in öykülerinden oluşuyor olması. Kitapta yer alan öykülerin çoğunluğu, işçilerin dünyasını hikâye ediyor. Zor yaşam şartlarında çalışan işçilerin hikâyelerinin arkaplanında da, bu zor şartların değişeceğine dair umut ve aydınlık da dikkat çekecek derecede kendini gösteriyor. Son baskısı 1996’da yapılan ‘Grev’deki on sekiz öykü, Türkiye edebiyatının en önemli isimlerinden olan Orhan Kemal’in, son yıllarda yeniden yayımlanan külliyatına, önemli ve değerli bir katkı sunuyor.