Felsefe – Sayfa 146

Gaston Bachelard – Bilimsel Zihnin Oluşumu (2013)

BİLİMSEL ZİHNİN OLUŞUMU, Gaston Bachelard, çeviren: Alp Tümertekin, İthaki Yayınları, felsefe, 317 sayfa

Gaston Bachelard ‘Bilimsel Zihnin Oluşumu’nda, Batı’nın modern bilimsel anlayışının, başka bir deyişle Batı aklının oluşumunu tarihsel bir çerçeveden irdeliyor. Felsefenin rolünün, bilimi temellendirecek bir bilgi veya özne kuramı oluşturmak değil, bilimsel pratiği derinlemesine kavramak ve bunun iç işleyişini aydınlatmak olduğunu söyleyen Bachelard, bu bağlamda Husserl’in pozitivizm yaklaşımını eleştiriyor; Comte’un “üç hal yasası”na alternatif olarak ortaya “üç bilimsel hal” koyuyor. Bachelard’ın bir amacı da, bilimsel kavramların incelenmesini amaçlayan yeni bir akılcılık ve tarihsel bir epistemoloji inşa etmek.

Jacques Lacan – Televizyon (2013)

TELEVİZYON, Jacques Lacan, çeviren: Ahmet Soysal, MonoKL Yayınları, psikanaliz, 113 sayfa

Lacan düşüncesinde kilit bir metin olan ‘Televizyon’, psikanaliz teoriye önemli katkılarda bulunmuş ünlü düşünürün Jacques-Alain Miller ile bir televizyon programı için yaptığı söyleşiden oluşuyor. Kitabın en önemli özelliği, psikanalizi yapısalcı dilbilim, felsefe tarihi ve çağdaş antropoloji gibi farklı yönlerle genişleten Lacan’ın düşüncesinin kendisi tarafından yapılmış bir özetini sunması. Bir savunu metni olarak da değerlendirilebilecek söyleşisinde Lacan, televizyon kültürünü psikanalitik ve felsefi bir çerçeveden yorumladığı gibi, psişik enerji, duygulanım ve itki gibi kavramları yeniden yorumlayıp tartışıyor.

Elif Nuyan – Sinema Felsefesine Giriş (2013)

SİNEMA FELSEFESİNE GİRİŞ, Elif Nuyan, Sentez Yayıncılık, sinema, 125 sayfa

Elif Nuyan bu kitabında, iki sinema kuramcısı, Sergei Eisenstein ve Andrei Tarkovsky’nin kuramlarını değerlendirerek, sanat felsefesindeki iki temel anlayışı karşılaştırıyor. Bilindiği gibi Eisenstein sinema sanatındaki teknik olanaklara yoğunlaşmış, Tarkovsky ise, sanatın niteliğine ve amacına, yani sinemanın bireyin yaşamındaki yerine odaklanmıştı. Çalışmasında, ilk olarak iki yönetmenin kendine has sanat yaklaşımını ortaya koyan Nuyan, ardından da, iki kuram arasındaki farklılıkları tartışarak, sinemayı teknik olanakları, iletişim aracı olma özelliği, etik boyutu ve varoluşsal sorunlarla ilişkisi bağlamında irdeliyor.

Kolektif – Marksist Klasikleri Okuma Kılavuzu (2013)

MARKSİST KLASİKLERİ OKUMA KILAVUZU, kolektif, Yordam Kitap, felsefe, 543 sayfa

Aijaz Ahmad, Taner Timur, David McNally, Ellen Meiksins Wood, Haluk Gerger, Korkut Boratav, Nail Satlıgan ve Sungur Savran gibi alanında bilinen yerli ve yabancı yirmi yazarın katkıda bulunduğu ‘Marksist Klasikleri Okuma Kılavuzu’, temel Marksist metinler için nitelikli bir rehber. Marksizm’in kurucu ve geliştirici teorisyenleri Marx, Engels ve Lenin’in yirmi eserini kendi içinde değerlendiren ve bunlara nüanslı çözümlemeler getiren yazarlar, Marksizm’i öğrenmeye hangi eserlerden başlanmasının daha uygun olduğu, Marksist klasiklerin doğru okumalarının nasıl mümkün olabileceği konularında aydınlatıcı bilgiler veriyor.

Alan Musgrave – Sağduyu, Bilim ve Şüphecilik (2013)

SAĞDUYU, BİLİM VE ŞÜPHECİLİK, Alan Musgrave, çeviren: Nur Küçük, İthaki Yayınları, felsefe, 384 sayfa

1970’ten beri Otaga Üniversitesi’nde bilgi kuramına giriş dersleri veren Alan Musgrave’in ‘Sağduyu, Bilim ve Şüphecilik’i, bilgi kuramını felsefe tarihini gözeten bir bakışla, derinlemesine ele alıyor. Tarafsız olmaktan ziyade, bir epistemolojik duruşu, yani eleştirel realizmi belli bir süreklilik içinde savunan Musgrave burada bilgi sorunu, şüpheciliğe yönelen saldırılar, duyular konusunda şüphecilik, ampirik psikoloji, ideacılık, görünüş ve gerçeklik, Locke’un birincil ve ikincil nitelikler kategorisi, Berkeley ve Hume’da ideacılık, Descartes ve rasyonalizm, Kant’ın idealizmi ve doğruluk kuramları konularını tartışıyor.

Duygu Türk – Öteki, Düşman, Olay (2013)

ÖTEKİ, DÜŞMAN, OLAY, Duygu Türk, Metis Yayınları, felsefe, 346 sayfa

Duygu Türk, nitelikli incelemesi ‘Öteki, Düşman, Olay’da, önemli izler bırakmış Emmanuel Levinas, Carl Schmitt ve Alan Badiou’da etik ve siyaset ilişkisini irdeliyor. Etiğin ve siyasetin ne olduğunu, birbiriyle nasıl ilişkilenebileceğini ve bu ilişkiden ne tür sonuçlar çıkarsanabileceğini üç düşünürün bağlamlarına odaklanarak tartışan Türk, Levinas’ta etiğin, Schmitt’te de siyasetin öncelikli olmasından ötürü iki düşünürün etik ve siyaset bağlamında iki karşıt uca denk düştüğünü söylüyor. Yazara göre Badiou ise, etik ve siyasetten herhangi birine öncelik vermeden, iki kavramı da birlikte düşünme girişimini temsil ediyor.

Yıldız Silier – Özgürlük Yanılsaması (2013)

ÖZGÜRLÜK YANILSAMASI, Yıldız Silier, Yordam Kitap, felsefe, 165 sayfa

Yıldız Silier’in ‘Özgürlük Yanılsaması’, ilk baskısını 2006’da yaptı. Kitap şimdi, benzeri çalışmalarda pek görülmeyen bir başarıyla dördüncü baskısına ulaştı. Silier’in kitabının dikkat çekici yönü, bugün özgürlüğe dair yaşanan kafa karışıklığını gidermesi, aynı zamanda içi boşaltılan bu kavrama gerçek anlamını iade etmesi. Yazar, nasıl özgür olunabilir sorusunun yanıtını ararken, özgürlüğün yeşermesine imkan tanıyacak başka bir dünyanın nasıl mümkün olduğunu irdeliyor. Silier bunu yaparken, ihtiyaçların evriminin bizi özgürleştirebileceğini savunan Marx ile aynı sürecin bizi köleleştirdiğini savunan Rousseau’yu karşılaştırıyor.

Daniel Klein – Filozofun Mutluluk Seyahatnamesi (2013)

FİLOZOFUN MUTLULUK SEYAHATNAMESİ, Daniel Klein, çeviren: Algan Sezgintüredi, Aylak Kitap, felsefe, 155 sayfa

Daniel Klein ‘Filozofun Mutluluk Felsefesi’nde, günümüz insanının mutluluk arayışına, ahlak konusundaki çekincelerine, Helenistik felsefenin en önemli isimlerinden olan Epikuros’un düşünceleri yoluyla yanıt vermeyi amaçlıyor. Ahlak felsefesiyle ilgilenen Epikuros düşüncesinin merkezinde, bilindiği gibi mutluluk yer alır. O’na göre, insanın temel amacı mutluluğa ulaşmaktır ve bunun için de ilk olarak önyargılarından ve kaygılarından kurtulmalıdır. İşte Klein, Epikuros’un fikirleriyle yolculuğa çıktığı kitabında, modern insana, haz peşinde koşmak, mutluluk, başarılı olmak ve erdem gibi konularda yol göstermeyi amaçlıyor

Karl Marx ve Friedrich Engels – Alman İdeolojisi (2013)

ALMAN İDEOLOJİSİ, Karl Marx ve Friedrich Engels, çeviren: Tonguç Ok ve Olcay Geridönmez, Evrensel Yayınları, felsefe, 598 sayfa

Karl Marx ve Friedrich Engels’in ‘Alman İdeolojisi’nin tam metni, elimizdeki çeviriyle ilk kez Türkçeye kazandırılıyor. Doğa ve toplumun gelişim yasalarını incelemesi; insanın toplumsal varoluşunun onun toplumsal bilincini belirlediği tezini ortaya koyması; üretici güçlerin ve üretim ilişkilerinin nesnel gelişim yasalarını karakterize etmesi; devletin rolünü, ekonomik egemenliğe sahip sınıfın iktidar aracı olarak saptaması; kent ile köy, zihinsel ile bedensel emek arasındaki karşıtlığın doğuşu ve gelişimini incelemesi, bilimsel komünizmin doğuş dönemine ait ‘Alman İdeolojisi’ni ilgi çekici kılan hususlardan bazıları.

Aleksandr Şeptulin – Diyalektiğin Kategorileri ve Yasaları (2013)

DİYALEKTİĞİN KATEGORİLERİ VE YASALARI, Aleksandr Şeptulin, çeviren: Yakup Şahan, Yordam Kitap, felsefe, 383 sayfa

Aleksandr Şeptulin ‘Diyalektiğin Kategorileri ve Yasaları’nda, sistemli bir dünya görüşü oluşturmak ve dünyada olup bitenlere ilişkin bütünsel bir anlayış oluşturmak için kullanıldıklarında ideolojik işlevler kazanan maddeci diyalektiğin önde gelen kategorilerini ve yasalarını çözümlüyor. Şeptulin bu bağlamda, madde ve bilinç, toplumsal ve pratik bilgilenmenin gelişim basamakları olarak kategoriler, nitelik ve nicelik, neden ve sonuç, zorunlu ve rastlantısal, içerik ve biçim, öz ve görüngü, çelişki, karşıtların birliği, yadsımanın yadsınması, olanaklılık ve gerçeklik gibi, diyalektiğin başlıca kategorilerini sergiliyor.