İktisat – Sayfa 36

Peter L. Bernstein – Altının Gücü (2008)

ALTININ GÜCÜ, Peter L. Bernstein, çeviren: Levent Konyar, Scala Yayıncılık, tarih, 307 sayfa

Peter L. Bernstein’ın ‘Altının Gücü’, ‘Bir Tutkunun Olağanüstü Tarihi’ alt başlığını taşıyor. Kitap, insanlık için tutkudan da öte adeta aşılamaz bir saplantı haline gelmiş altın sevdasının izlediği tarihi seyri veriyor. Bu saplantıyı, tarihteki ilk örneği olan Yason’un altın pöstekisiyle başlatan Bernstein, Midas’tan Hz. Musa’ya, Kolomb’tan İnka imparatoruna, California’daki altına hücum furyasından bugünün modern finans dünyasına kadar altın ve insan arasındaki tarihsel ilişkinin macerasını değerlendiriyor. Bernstein, altının gerçek değerinin, insanın ruhunda uyandırdığı sonsuz ihtiras olduğunu ve bunun kendimizle ilgili gerçekleri ortaya çıkardığını savunuyor.

Ayşe Buğra ve Yalçın Özkan – Akdeniz’de Kadın İstihdamının Seyri (2014)

Birçok yazarın katkıda bulunduğu çalışma, kadınların işgücüne katılım oranının dünya çapında yükselişini mümkün kılan belirleyicileri ve kadın istihdamının farklı toplumlar üzerindeki etkilerini Mısır, Türkiye, İtalya, İspanya ve Yunanistan’dan oluşan beş Akdeniz ülkesi bağlamında irdeliyor.

Kadın istihdamıyla ilgili mevcut literatürün hâkim akımlarının eleştirel bir gözle ele alındığı çalışma, ekonomik gelişim ve yapısal dönüşümlerin kadın istihdamı üzerinde yarattığı etkinin diğer faktörlerle etkileşimini ve toplumsal cinsiyet ilişkilerinin siyasal dinamikler tarafından nasıl şekillendirildiğini ortaya koymasıyla önemli.

Künye: Kolektif – Akdeniz’de Kadın İstihdamının Seyri, derleyen: Ayşe Buğra ve Yalçın Özkan, İletişim Yayınları, kadın, 220 sayfa, 2014

Max Haiven – Hayali Sermaye (2016)

Finans sektörünün gündelik yaşama etkilerini zengin örnekler eşliğinde ortaya koyan bir kitap.

Finansal uygulamalar, anlatılar, ideolojiler ve kimliklerin sosyal dokunun her yerinde iç içe geçtiğini belirten Max Havien’e göre, finans sektörünün artan ekonomik ve maddi gücü, kültür dünyasındaki artan etkisiyle yakından bağlantılı.

Künye: Max Haiven – Hayali Sermaye, çeviren: Yasin Emre Kara, Koç Üniversitesi Yayınları, iktisat, 228 sayfa, 2016

Daron Acemoğlu ve James A. Robinson – Diktatörlük ve Demokrasinin Ekonomik Kökenleri (2016)

Demokrasi toplumdaki sosyal uçurumları derinleştirmeye, çatışmayı beslemeye ve siyasette felce neden olabilir mi?

Bu, ekonomik büyüme için kötü müdür?

Bu soruların yanıtını arayan eldeki eser, demokrasinin ne yaptığını, nasıl meydana geldiğini ve ne tür güçlüklerle karşılaştığını tartışıyor.

Künye: Daron Acemoğlu ve James A. Robinson – Diktatörlük ve Demokrasinin Ekonomik Kökenleri, çeviren: Ebru Tutu, Sevil Kurdoğlu ve Ümit Tatlıcan, Bağlam Yayınları, iktisat, 2016

Stephen Leeb ve Glen Strathy – Ekonomik Çöküşün Ayak Sesleri (2007)

EKONOMİK ÇÖKÜŞÜN AYAK SESLERİ, Stephen Leeb ve Glen Strathy, çeviren: Önen Kıranlar ve Mehmet Cenan, Salyangoz Yayınları, ekonomi, 265 sayfa

Stephen Leeb’e göre, Amerikan ekonomisi şu an tarihinin en büyük krizini yaşamak üzere. Leeb’e bu yorumu yaptıran neden de, Çin ve Hindistan gibi ülkelerin gün geçtikçe büyüyen ekonomileri. Bu ekonomilerin büyümesiyle petrole olan talep inanılmaz ölçüde artıyor, ancak petrol üretimi ve rezervleri de bu talebi karşılamaktan uzak kalıyor. Lebb bu durumda Amerika’nın 1970’tekinden çok daha büyük bir ekonomik darboğazla karşı karşıya kalacağını ve hemen sonrasında da ülke ekonomisinin çöküşe geçeceğini savunuyor.

Deniz Adalı – 21. Yüzyıl ve Kapitalist Emperyalizm (2007)

Deniz Adalı’nın ’21. Yüzyıl ve Kapitalist-Emperyalizm’ isimli bu kitabı, kapitalizmin 21. yüzyıldaki serüvenine geniş bir çerçeveden odaklanıyor.

Kitabın birinci bölümü, kapitalist dünya ekonomisinin karakteri, emperyalist ideoloji, medya ve reklamın bu ideolojideki etkinliği, dünyanın toprak ve pazar olarak paylaşımı, sermayenin uluslararasılaşması, teknolojinin örgütlenmesi ve küreselleşme ulus-devlet ilişkisi gibi pek çok ayrıntıyı inceliyor.

Çalışmanın ‘Kapitalist Emperyalizm ve İşçi Sınıfı’ başlıklı ikinci bölümü ise, modern kapitalizmde işçi sınıfının konumu, mücadelesi, tarihsel ve toplumsal misyonu, son olarak da ideolojik mücadelenin önemi üzerinde duruyor.

Künye: Deniz Adalı – 21. Yüzyıl ve Kapitalist-Emperyalizm, Kaldıraç Yayınevi, siyaset, 688 sayfa

Mike Davis – Gecekondu Gezegeni (2007)

GECEKONDU GEZEGENİ, Mike Davis, çeviren: Gürol Koca, Metis Yayınları, sosyoloji, 262 sayfa

Mike Davis kent kuramcısı, tarihçi ve aktivist. Kendisini bu kitabı da, Üçüncü Dünya ülkelerinin kentsel bölgelerinde halen bir milyar insanın yaşamakta olduğu gecekondu mahallelerinin tarihini ve günümüzdeki yapısını inceliyor. Çok sayıda alandan yararlanan Davis, bu yerleşim tarzının Mumbai, Kahire, İstanbul, Sao Paulo ve Seul gibi büyük kentlerdeki aldığı biçimleri analiz ediyor. Çalışmanın en büyük katkısı, IMF ve Dünya Bankası kıskacındaki ülkelerin, kentsel sorunları çözmek için giriştikleri çabanın, daha çok orta sınıfın işine yaradığını gözler önüne sermesi. Zorla tahliye edilen bu toplulukların yerine, orta sınıfın yerleştiğini belirten yazara göre, asıl sorgulanması gereken neo-liberal politikalardır.

Caner Bakır – Merkezdeki Banka (2007)

MERKEZDEKİ BANKA, Caner Bakır, İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları, ekonomi, 277 sayfa

Caner Bakır’ın ‘Merkezdeki Banka’sı, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nı, ulusal ve uluslararası dinamikleri esas alarak inceliyor. Bunun yanında, Banka’nın yeniden tanımlanan görev, amaç, hedef ve araçları ile bağımsızlık, hesap verebilirlik, saydamlık ve enflasyon hedeflemesi gibi güncel kavramlar da, uluslararası karşılaştırmalar yapılarak irdeleniyor. Bakır’ın bu karşılaştırmayı yaparken, yerel ve uluslararası boyuta sahip formel ve enformel kurumsal düzenlemeleri, uluslararası konjonktürü, ulus ötesi yönetişim ağlarını, ideolojik tercihleri ve siyasal, ekonomik ve bürokratik çıkarları ihmal etmemesinin de çalışmanın en büyük katkısı olduğunu söyleyebiliriz.

Mahfi Eğilmez – Light Günlük (2007)

LIGTH GÜNLÜK, Mahfi Eğilmez, Remzi Kitabevi

Mahfi Eğilmez’in ‘Light Günlük’ü, yayınlandığı 2000 yılında oldukça ilgi uyandırmıştı. Temelde bir popüler ekonomi kitabı olan bu çalışmasının ilgi çekmesinin başlıca nedeni, ekonomik olayların gündelik hayata birebir etkisini iyi kavrayabilmesiydi. Bunda, yazarın iktisat alanına yabancı olan okurlar için, zor anlaşılır kavramlardan özellikle imtina etmesinin de önemli bir etkisi vardı. Türkiye’de 1950’li yıllardan 2000’lere kadar oluşan gelişmeler ve Eğilmez’in bu gelişmelere gösterdiği refleksler çalışmanın gövdesini oluşturuyor. Eğilmez’in yazılarında en açık görünen nokta da, Türkiye’nin geçmişiyle bugünü arasında, ekonomik hataların sergilenmesi konusunda maalesef herhangi bir değişimin olmaması.

James Ridgeway – Her Şey Satılık (2017)

HER ŞEY SATILIK, James Ridgeway, çeviren: Bülent Doğan, Metis Yayınları

Dünyanın kaynaklarını kimler kontrol ediyor? Amerikalı ünlü araştırmacı gazeteci Ridgeway, metal, tatlı su, ormanlar, okyanuslar gibi dünya kaynakların nasıl özel girişimler tarafından mülk edinildiğini, işletildiğini ve dağıtıldığını gözler önüne seriyor. Kapitalizmin dünya için ne denli yıkıcı olduğunu tüm çıplaklığıyla görmek isteyenlere.