Robin George Collingwood – Kısaca Sanat Felsefesi (2012)

  • KISACA SANAT FELSEFESİ, Robin George Collingwood, çeviren: Talip Kabadayı, BilgeSu Yayınları, sanat, 111 sayfa


20. yüzyılın önemli düşünürlerinden Robin George Collingwood, bilhassa tarih felsefesi üzerine yaptığı çalışmalarla bilinir. Collingwood bu denemesinde, sanat üzerine genel bir kavrayış ortaya koymaya çalışırken, sanatın ve sanatçının kendine özgü doğasını; sanatın neden ölümsüz olduğunu; sanat ile tarih ve sanat ile felsefe arasıdaki ilişkiyi çözümlemeye koyuluyor. Biçimsel sanat ve doğalcı sanat, klasik ve romantik sanat, sanatlar arasındaki ayrımlar gibi sanattaki belli başlı konuları ele alan Collingwood, sanat kavrayışı içerisine giren “yüce”, “güzel”, “ilham” gibi kavramların kökenlerine de iniyor.

Hakkı Hünler – Estetik’in Kısa Tarihi (2011)

  • ESTETİK’İN KISA TARİHİ, Hakkı Hünler, Doğu Batı Yayınları, sanat, 515 sayfa

 

Hakkı Hünler, ‘Estetik’in Kısa Tarihi’ başlıklı elimizdeki kitabında, modern kültür ve sanatı felsefi düşüncenin kılavuzluğunda inceliyor. Sanatı ve sanatın dilini etkileyen, modern öznenin parçalanmasının sanat felsefesindeki izini süren yazar, politika, estetik ve ahlak arasındaki bağlantıları Descartes, Hume, Rousseau ve Kant gibi klasik düşünürlerin fikirleri aracılığıyla ortaya koyuyor. Hünler ayrıca, avangard ile postmodern süreçleri toplumsal bağlamları içine yerleştirmeye çalışıyor. Estetiğin, burjuva toplumunun bir ürünü olduğunu söyleyen yazar, bu toplumdaki varoluş trajedisinin estetik söylemdeki yansımalarını araştırıyor.

Charles Harrison ve Paul Wood (ed.) – Sanat ve Kuram (2011)

  • SANAT VE KURAM, editör: Charles Harrison ve Paul Wood, çeviren: Sabri Gürses, Küre Yayınları, sanat, 1304 sayfa

 

‘Sanat ve Kuram’ başlıklı elimizdeki eser, 1900-2000 yılları arasında konuya dair farklı kişilerce kaleme alınmış ve çok çeşitli kaynaklardan derlenmiş metinleri bir araya getiren bir antoloji. Bu geniş kapsamıyla antoloji, sanat araştırmacılarının olduğu kadar, konuya ilgi duyan okurların da ilgisini ziyadesiyle çekebilecek nitelikte. Kitapta, sanat ve kurama simgeciliğin katkılarından modern dünya düşüncesine, sanattaki rasyonalizasyondan sanat ile özgürlük, sorumluluk ve güç arasındaki ilişkiye ve bireyciliğin toplum ve sanatta kendine nasıl yer bulduğundan postmodern sürecin sanattaki yansımalarına kadar birçok konu yer alıyor.

Bob Avakian – Kültür, Sanat, Bilim ve Felsefe Üzerine (2011)

  • KÜLTÜR, SANAT, BİLİM VE FELSEFE ÜZERİNE, Bob Avakian, çeviren: Şükrü Alpagut, Yordam Kitap, siyaset, 223 sayfa

 

Bob Avakian, Amerika’da 1975’te kurulan Maoist Devrimci Komünist Parti’nin (RCP) başkanı. Avakian, siyaset sahnesinde yer aldığı uzun yıllar boyunca, Marksist hareketin genel teorik konularının yanı sıra, Çin Devrimi, Mao Zedung’un düşünceleri, bilim, kültür ve sanat gibi konularda çok sayıda eser vermiş. Bu deneyimlerin seçme örneklerini barındıran elimizdeki kitap da, Avakian’ın ağırlıklı olarak kültür, sanat, bilim ve felsefe konusundaki yazılarını bir araya getiriyor. Buradaki yazılarında, varolan tartışmalara kendi cephesinden katkı sunan Avakian’ın kitabını ilgi çekici kılan husus da, keyifli üslubuyla akıcı bir metne imza atması.

Malik Aksel – Sanat ve Folklor (2011)

  • SANAT VE FOLKLOR, Malik Aksel, Kapı Yayınları, folklor, 366 sayfa

 

Malik Aksel’in bütün eserlerinin beşinci cildi olan elimizdeki kitap, kendisinin sanat ve yazı hayatının bir özeti olarak düşünülebilir. Zira çalışma, Aksel’in 1933-1976 yılları arasında çeşitli gazete ve dergilerde yayımlanan yazılarından oluşuyor. Aksel yazılarında, resim sanatını ve bu sanatın Türkiye’de Tanzimat’tan sonraki gelişme safhalarını; Cumhuriyet’in ilk yirmi yılında Ankara’daki sanat hayatını; eski sanatların estetiği ve hayatımızdaki yerini; folkloru, halk hikâyelerini ve halk resmini anlatıyor. Kitapta bunun yanı sıra, dergi sayfalarında unutulmaya terk edilmiş, Malik Aksel’le yapılmış röportajlar da yer alıyor.

Neil McWilliam – Mutluluk Hayalleri: Sosyal Sanat ve Fransız Solu (2011)

  • MUTLULUK HAYALLERİ: SOSYAL SANAT VE FRANSIZ SOLU, Neil McWilliam, çeviren: Esin Soğancılar, İletişim Yayınları, sanat, 571 sayfa

 

Sanat ve sanat tarihi profesörü Neil McWilliam ‘Mutluluk Hayelleri’nde, radikal çevrelerde ön plana çıkışı 1830’lara denk gelen sosyal sanat kavramını, Fransız sol hareketinin belli başlı akımları üzerinden inceliyor. McWilliam, sosyal sanatın 19. yüzyılda, edebiyat ve görsel sanatlardaki radikal girişimleri kışkırtan hayati bir unsur haline geldiğini belirterek, bu dönemde ortaya çıkan görsel sanatların eleştirel analizini siyaset kuramı ve sanat eleştirisine başvurarak yapıyor. Yazar böylece sosyal sanatı, Saint-Simon ile izleyicileri, Fourieristler ve cumhuriyetçiler gibi çeşitli politik grupların stratejileri bağlamında inceliyor.

Aylin Gözen – İstanbul’un 100 Mücevheri ve Sanatçısı (2011)

Aylin Gözen’in hem takı meraklılarına hem de takı imalatçılarına hitap eden çalışması ‘İstanbul’un 100 Mücevheri ve Sanatçısı’, uzun süreden beri İstanbul’da sergilenen, şehirle özdeşleşmiş mücevherlere; bunları yapan firma, usta veya tasarımcılara ve İstanbul’un mücevher sanatçılarına yer veriyor.

Kitapta, Kaşıkçı Elması’ndan Murassa Miğferi’ne; Şah İsmail’in maşrapasından Sultan I. Ahmed’in taht askısına; Kevkeb-i Dürri elmasından Kanuni Sultan Süleyman’ın kılıcına ve Hürrem’in Gözyaşları gerdanlığına kadar birçok önemli mücevher tanıtılıyor.

Kitap, İstanbul’un ilham verdiği takı ve mücevherleri görmek isteyenler için biçilmiş kaftan.

  • Künye: Aylin Gözen – İstanbul’un 100 Mücevheri ve Sanatçısı, İstanbul Büyükşehir Belediyesi Kültür A. Ş. Yayınları, şehir, 156 sayfa

Stephen Farthing ve Erkan Doğanay (ed.) – Ölmeden Önce Görmeniz Gereken 1001 Resim (2011)

  • ÖLMEDEN ÖNCE GÖRMENİZ GEREKEN 1001 RESİM, editör: Stephen Farthing ve Erkan Doğanay, Caretta Yayınları, resim, 960 sayfa

‘Ölmeden Önce Görmeniz Gereken 1001 Resim’, okurlarını sanat tarihinde keyifli ve bilgilendirici bir yolculuğa çıkarıyor. M. Ö. 1420-1375 yıllarında yapılmış “Havuzlu Bahçe” isimli duvar resmiyle başlayan kitap, sanat tarihinde ortaya konmuş en iyi resimlerin izini sürdükten sonra, 2010 yılında Mary Heilmann tarafından yapılan “Günbatımı Rüyası” isimli eserle son buluyor. Kitabın sayfalarında Leonardo da Vinci’den Michelangelo’ya, Caravaggio’dan Goya’ya, Picasso’dan Van Gogh’a pek çok sanatçının en önemli eserlerine yer verilmiş. Dünyanın farklı ülkelerinden 83 sanat eleştirmeninin, yazılarıyla kitaba katkıda bulunduğunu da belirtelim.

Victor-Lucien Tapié – Barok (2011)

 

 

Orta Avrupa sanatı üzerine uzmanlaşmış bir isim olan Victor-Lucien Tapié, ‘Barok’ adlı bu çalışmasında, Barok imgelem ve bu sanatsal duyarlılığın önemli karakteristiklerini anlatıyor.

Barok tarzın ortaya çıkış şartlarını irdeleyerek çalışmasına başlayan yazar, bu bölümde, hâlâ temel bir sorun olarak tartışılan Rönesans ile Barok arasındaki bağı ve modern Avrupa toplumlarında Barokun izlediği gelişim seyrini irdeliyor.

Konuya dair derli toplu bir eser olarak düşünülebilecek kitabında Tapié ayrıca, İtalya, Fransa, İspanya, İber Yarımadası ve Tuna boyu ülkelerinin Barok ve Klasisizm deneyimlerini de derli toplu bir şekilde inceliyor.

  • Künye: Victor-Lucien Tapié – Barok , çeviren: Işık Ergüden, Yapı Kredi Yayınları, sanat, 143 sayfa

Durmuş Akbulut – Resim Neyi Anlatır? (2011)

  • RESİM NEYİ ANLATIR?, Durmuş Akbulut, Etik Yayınları, sanat, 368 sayfa

 

Durmuş Akbulut ‘Resim Neyi Anlatır?’da, on altı ressama ait eserlerin nasıl ve ne şekilde yaratıldığını yorumluyor. Jean Dominique Ingres’in ünlü tablosu ‘Türk Hamamı’yla çalışmasına başlayan Akbulut, tablonun sanatsal özelliklerini ve oluşum sürecini detaylı bir bakışla ele alıyor. Buradan, Ingres’in tablosunda resmedilen kadınların rastgele tipler olmadığını, kimisinin sanatçının hayatına girmiş kadınlardan oluştuğunu, kimisinin de başka resim ve gravürlerden alınıp buraya yerleştirildiklerini öğreniyoruz. Buna benzer yorumları, diğer eserler için de yapan Akbulut, yazılarını göstergebilim, ikonografi ve edebiyatla da destekliyor.