Heinrich Geiselberger (haz.) – Büyük Gerileme (2017)

Farklı ülkelerden, alanında uzman 15 yazarın katkıda bulunduğu, dünyanın değişik yerlerinde sağ popülist siyasetlerin yükselişe geçmelerinin altındaki saikleri açıklığa kavuşturan ufuk açıcı bir çalışma.

Bugün yaşadığımız darboğaza, 1990’lı yıllarda küreselleşme hakkında yürütülen tartışmalara uzanarak bakan kitap, hem bu durumu yaratan etkenleri analiz ediyor hem de gelecek yıllarda olabileceklere dair öngörülerde bulunuyor.

  • Sağ popülizmin yükselişe geçişinin ardındaki sosyolojik ve ekonomik nedenler neler?
  • Bu süreçte alt sınıflar ile orta sınıflar arasında bir ittifaktan bahsedilebilir mi?
  • Alınmaya çalışılan önlemler gerçekte kimleri ve neleri korumaya yönelik?
  • Ekonomik ve sosyal politikaların yabancı ve göçmen düşmanlığıyla nasıl bir ilişkisi var?
  • Ve her şey bir yana, bütün bu olup bitenler aslında neoliberal kapitalizmin büyük ve ertelenemez krizi anlamına mı geliyor?

Bu ve benzeri birçok soruyu yanıtlayan kitap, yaşadığımız dönemin nitelikli ve derli toplu bir analizini yapmasıyla her kitaplıkta bulunmayı fazlasıyla hak ediyor.

Kitaba katkıda bulunan isimler ise şöyle: Zygmunt Bauman, Nancy Fraser, Slavoj Žižek, Bruno Latour, Arjun Appadurai, Donatella della Porta, Eva Illouz, Ivan Krastev, Paul Mason, Pankaj Mishra, Robert Misik, Oliver Nachtwey, César Rendueles, Wolfgang Streeck ve David Van Reybrouck.

  • Künye: Kolektif – Büyük Gerileme, hazırlayan: Heinrich Geiselberger, çeviren: Merisa Şahin, Aslı Biçen, Ahmet Nüvit Bingöl ve Orhan Kılıç, Metis Yayınları, siyaset, 232 sayfa

Kolektif – Bilim ve İktidar (2008)

Bu kitap, 8-10 Eylül 2006 tarihleri arasında, Karaburun’da toplanan ‘Bilim ve İktidar’ üst başlıklı Karaburun Bilim Kongresi’ne sunulan tebliğler ile davetli konuşmacıların metinlerinden oluşuyor.

Yazıların temelini, bilimsel bilginin kimler tarafından, ne amaçla, hangi önceliklere göre ve nasıl üretildiğini, ayrıca bunun ne gibi toplumsal sonuçlar doğurduğunu anlama çabası oluşturuyor.

Kitabın en ilgi çeken yanı da, iktidarı, bilim insanının kendini ve yaptıklarını sorgulama sürecinin en başına koyması.

Söz konusu iktidar ise, sadece toplumsal üretim ilişkileri bağlamında ortaya çıkan bir politik iktidar değil, bilimsel paradigmaların iktidarını da kapsıyor.

Kitap, genel olarak bilim-siyaset ilişkisini kapsamlı bir perspektifle irdelemesiyle önemli.

  • Künye: Kolektif – Bilim ve İktidar, Dipnot Yayınları, bilim, siyaset, 442 sayfa

Harun Gürek – AKP’nin Müteahhitleri (2008)

Gazeteci Harun Gürek ‘AKP’nin Müteahhitleri’nde, AKP’nin çokça tartışılan diğer politikalarının yanına, partinin beş yıllık dönemdeki konut politikalarını da ekliyor.

Gürek, çok sayıda ihaleyi, ihalelerin yapıldığı şirketleri, şirketlerin sahiplerinin kim olduğunu ve ihalelerde uygulanan kırımları inceleyerek, konu hakkında oldukça derli toplu ve tartışma yaratacak bir çalışma ortaya koymuş.

“Gerçekten konut projeleri ülkenin önemli sorunlarından birinin çözümü için mi, yoksa kaynak yaratıp dağıtmak için mi yapıldı?”

Ve

“Konut projeleriyle yapılan büyük kamu kaynağı kimlere dağıtıldı?”, Gürek’in burada cevabını titizlikle aradığı başlıca sorular.

  • Künye: Harun Gürek – AKP’nin Müteahhitleri, Güncel Yayıncılık, siyaset, 318 sayfa

Tarık Ali – Karayip Korsanları (2008)

Tarık Ali’nin ‘Umut Ekseni’ alt başlıklı ‘Karayip Korsanları’, yazarın Castro, Chavez ve Morales ile şekillenen Güney Amerika’ya dair yazılarından oluşmakta.

Son altı yılı aşkın bir zamandır Venezüella ve Brezilya’da defalarca bulunan Ali, yine bu dönemde, Arjantin ekonomisinin dağılmasına da tanıklık etti.

“Latin Amerika’ya yaptığım bu yolculuklar beni, hâlâ umutlu olmak için ortada elle tutulur bir sebep bulunduğuna inandırdı,” diyen Ali, neo-liberal kapitalizme karşı, Güney Amerika’da, aşağıdan yükselen bir alternatif bulunduğunu gözler önüne seriyor.

Latin Amerika’da yaşanan siyasal alternatife ve bu alternatifi yaşatan liderlere daha yakından bakmak için şahane bir fırsat.

  • Künye: Tarık Ali – Karayip Korsanları, çeviren: Osman Akınhay, Agora Kitaplığı, siyaset, 274 sayfa

Osman Çutsay – “Şerefsiz Osmanlı”ya Dönüş (2008)

‘Şerefsiz Osmanlı’ya Dönüş’, gazeteci Osman Çutsay’ın daha önce Cumhuriyet Hafta’da yayınlanmış Türkiye yazılarını bir araya getiriyor.

Yazılar, gözlemlerin yanı sıra, yaşanan sorunlara dair somut öneriler demeti sunmalarıyla da dikkat çekiyor.

Önemli sorunlarla boğuşan Türkiye’nin hangi yollara itildiğini değerlendiren Çutsay’a göre, ülkenin bu sıkıntılarından kurtulmasının biricik yolunun sosyalizm olduğunu düşünüyor.

“Şerefsiz Osmanlı”, emperyalistler tarafından Osmanlı’ya son döneminde yakıştırılan adlardan biriydi.

Çutsay, bu yakıştırmadan yola çıkarak, ülkedeki sosyalist hareketin emperyalist kuşatmaya nasıl direnebileceğine odaklanıyor.

  • Künye: Osman Çutsay – “Şerefsiz Osmanlı”ya Dönüş, Yazılama Yayınları, siyaset, 255 sayfa

Murray Bookchin – Ekolojik Bir Topluma Doğru (2014)

Murray Bookchin, 1970’li yıllarda yazılan makalelerden oluşan çalışmasında, kapitalist ekonominin yarattığı çevresel sorunları gözler önüne seriyor ve radikal bir toplumsal yaşam eleştirisi sunuyor.

Sanayileşme, kentleşme ve kapitalizmin karşısına anarşist-komünist bir yaklaşım koyan Bookchin’e göre, kentler eko-cemaatlere ayrılarak eko-sistemlere uygun tasarlanmalı.

Yazar, bugün yüz yüze kaldığımız ekolojik sorunların aşılmasında, teknolojinin “tahrip” edici özelliklerinden arındırılıp toplumla doğal dünyanın kucaklaşmasına katkıda bulunacak tarzda yeniden düzenlenmesinin elzem olduğunu ifade ediyor.

  • Künye: Murray Bookchin – Ekolojik Bir Topluma Doğru, çeviren: Abdullah Yılmaz, Sümer Yayıncılık, siyaset, 400 sayfa

Hüseyin Aygün – Fişlemenin Kısa Tarihi (2014)

Yirmi dördüncü dönem CHP milletvekili ve TBMM İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu üyesi Hüseyin Aygün’den, iktidarların dinleme, izleme ve fişleme faaliyetlerinin tarihsel, güncel ve hukuki bir analizi.

Aygün kitabında,

Gözetleme, dinleme, güvenlik soruşturması ve sabıka kaydı gibi fişlemeyle akraba kategorileri,

Hapsetme, kişisel veri toplanması, nüfus sayımı, jurnalcilik ve gizli tanık gibi fişleme yöntemlerini,

Edebiyat dünyasından fişleme örneklerini,

AKP’nin fişleme seyir defterini,

Fişlemenin hukuki arka planını,

Ve fişlemenin özel hayatın gizliliği, mahremiyet ve insan haklarının korunmasına yönelik oluşturduğu tehditleri anlatıyor.

  • Künye: Hüseyin Aygün – Fişlemenin Kısa Tarihi, Ayrıntı Yayınları, siyaset, 215 sayfa

Ali Külebi – Stratejik Göstergeler ve Değerlendirmeler (2014)

‘Stratejik Göstergeler ve Değerlendirmeler’, Türkiye’nin temel stratejik meselelerinden olan savunma, enerji ve Ortadoğu’yu ele almakta.

Dış politika, ekonomi ve dışa bağımlılığın parametrelerinin de analiz edildiği kitapta,

Türkiye’nin enerji politikaları,

Yenilenebilir enerji kaynakları,

Türkiye’nin enerjide izlemesi gereken politikalar,

Ortadoğu’daki son gelişmelerin Türkiye’ye olası etkileri,

Türkiye’nin savunma politikası,

Savunma sanayinin geliştirilmesindeki ilkeler,

Nükleer teknoloji ve nükleer savunma,

Komşu ülkelerin askeri gücü,

Ve Avrupa Birliği ile Avrupa’nın güvenlik sorunları gibi konular irdeleniyor.

  • Künye: Ali Külebi – Stratejik Göstergeler ve Değerlendirmeler, Tarihçi Kitabevi, siyaset, 231 sayfa

Kolektif – Gezi ve Sosyoloji (2014)

Sosyologların Gezi Direnişi’ne dair yorum ve analizleri, elimizdeki ‘Gezi ve Sosyoloji’de.

Kitabın ilk bölümünde yer alan makaleler, sosyologların Gezi’de yaşananlara nasıl yaklaşması gerektiğini, onunla ne şekilde yüzleşebileceklerini irdeliyor.

İkinci bölüm ise, Gezi’nin ortaya çıkan çok katmanlı yapıyı “şiddet”, “sınıf”, “siyaset/hareket”, “mekân/kent” ve “kültür/sembol” başlıkları altında değerlendiriyor.

Weberci “Devletin meşru şiddet tekeli” tezi bağlamında Gezi’deki devlet şiddeti,

Gezi Direnişi ve orta sınıf dinamikleri,

Apolitikliğin politik yönelimleri,

Ve muhafazakâr dilin gezi parkı söylemleri, kitapta ele alınan kimi konular.

  • Künye: Kolektif – Gezi ve Sosyoloji, derleyen: Vefa Saygın Öğütle ve Emrah Göker, Ayrıntı Yayınları, sosyoloji, 334 sayfa

Faruk Şen – Ayyıldız Altında Sürgün (2008)

Faruk Şen’in bu kitabı, Rayh Eğitim Bakanlığı memuru Herbert Scurla’nın, görevli olarak 1939 yılında Ankara ve İstanbul’da yaptığı gezi hakkında tuttuğu rapor ile bu raporun kapsamlı bir analizi.

Scurla raporunun ilgi çekiciliği, Nazi zulmünden kaçarak mülteci olarak Türkiye’ye gelmiş olan Alman Sanatçı ve bilim adamlarını araştırması, diğer bir deyişle fişlemesiydi.

Rapor, Scurla’nın Nazi devletinin alışılagelmiş ırkçı karalama yöntemlerini kullanarak Türk yetkilileri Almanya’dan kendilerine sığınmış bu insanlar aleyhine döndürmenin yollarını arıyordu.

Kitapta bu raporun dışında, Türkiye’deki üniversitelerin tarihsel gelişimini ve bugünkü durumunu irdeleyen bir bölüm daha yer almakta.

  • Künye: Faruk Şen – Ayyıldız Altında Sürgün, Günizi Yayıncılık, inceleme, 319 sayfa