Siyaset – Sayfa 6

Maurizio Lazzarato — Devrimi Hatırlıyor musunuz? (2026)

Maurizio Lazzarato bu kitabında devrim fikrini nostaljik bir hatıraya değil, bugünü dönüştürme imkânı taşıyan canlı bir hafızaya bağlıyor. 20. yüzyıl devrimlerinin yenilgiyle sonuçlanmasının ardından sol düşüncenin sınıf siyasetini geri plana ittiğini, kimlik ve farklılık politikalarının ise çoğu zaman kapitalist düzenle uyumlu hale geldiğini savunuyor. Ona göre mesele, sınıf ile azınlık mücadelelerini karşı karşıya koymak değil, aralarındaki tarihsel ve stratejik bağı yeniden kurmak oluyor.

Yazar, “azınlık” kavramını yalnızca sayısal bir kategori olarak değil, iktidar ilişkilerine karşı konumlanış biçimi olarak ele alıyor. Feminist, göçmen, ırksal ya da queer mücadelelerin, kapitalizmin üretim ve tahakküm mekanizmalarından bağımsız düşünülemeyeceğini söylüyor. Kapitalizm sadece ekonomik bir sistem değil; aynı zamanda özne üreten, borçlandıran ve itaat yaratan bir makine olarak işliyor. Bu yüzden azınlık politikaları, sınıf mücadelesinden koparıldığında radikal potansiyelini yitiriyor.

Lazzarato, hafıza meselesine özel bir önem veriyor. Devrimlerin unutulması, yenilgilerin içselleştirilmesi ve mücadele deneyimlerinin silinmesi, kapitalist gerçekçiliğin güçlenmesine yol açıyor. Oysa devrimci hafıza, geçmişi romantize etmek için değil, kolektif eylem kapasitesini yeniden kurmak için gerekiyor. Yazar, özellikle 1968 sonrası dönemi analiz ederek, neoliberalizmin toplumsal hareketleri nasıl dönüştürdüğünü ve etkisizleştirdiğini tartışıyor.

‘Devrimi Hatırlıyor musunuz?: Azınlıklar ve Sınıflar’ (‘Se souvenir de la révolution: Minorités et classes’), sınıf ile azınlık arasındaki gerilimi aşmaya çalışan teorik bir müdahale niteliği taşıyor. Lazzarato, devrimin yalnızca ekonomik eşitlik talebi değil, aynı zamanda yaşam biçimlerinin, arzuların ve özneliklerin dönüşümü olduğunu vurguluyor. Bu yönüyle eser, çağdaş sol düşünce içinde hafıza, yenilgi ve yeniden kuruluş meselelerini merkezine alması bakımından önemli bir tartışma açıyor.

Maurizio Lazzarato — Devrimi Hatırlıyor musunuz?: Azınlıklar ve Sınıflar
Çeviren: Melis İnan, Münevver Çelik • Otonom Yayıncılık
Siyaset • 304 sayfa • 2026

Janet Biehl — Ya Ekoloji Ya Felaket (2026)

Janet Biehl’in bu eseri, Murray Bookchin’in düşünsel ve politik serüvenini, 20. yüzyıl radikal hareketleriyle iç içe bir biyografi olarak anlatıyor. Çalışma, yalnızca bir yaşam öyküsü sunmuyor; toplumsal ekoloji fikrinin hangi tarihsel çatışmalar ve teorik tartışmalar içinden doğduğunu gösteriyor.

Biehl, önsözde Bookchin’in yaşamını “ekoloji ile özgürlük arasında kurulan kopmaz bağın hikâyesi” olarak çerçeveliyor. Ona göre Bookchin, çevre krizini teknik bir sorun değil, hiyerarşi ve tahakküm ilişkilerinin ürünü olarak kavrıyor. Bu nedenle ekolojik yıkıma karşı çözümün, yalnızca çevreci reformlarda değil, demokratik ve özgürlükçü bir toplumsal dönüşümde yattığını savunuyor. “Ya ekoloji ya felaket” ifadesi, bu tarihsel eşikte yapılan tercihin aciliyetini vurguluyor.

‘Ya Ekoloji Ya Felaket: Murray Bookchin’in Yaşamı ve Mücadelesi’ (Ecology or Catastrophe: The Life of Murray Bookchin’), Bookchin’in gençlik yıllarındaki Marksist çevrelerden kopuşunu, anarşizmle kurduğu ilişkiyi ve sonunda geliştirdiği toplumsal ekoloji ile liberter belediyecilik (komünalizm) kuramını adım adım izliyor. Kapitalizmin doğayı metalaştıran yapısını eleştirirken, yerel meclisler ve doğrudan demokrasiye dayalı bir siyasal model önerdiğini gösteriyor. Biehl, onun polemikçi üslubunu, hareket içi tartışmalardaki sert çıkışlarını ve entelektüel yalnızlığını da saklamadan aktarıyor.

Eser, Bookchin’in düşüncesinin Kürt özgürlük hareketi üzerindeki etkisine ve fikirlerinin küresel ölçekte yeniden keşfine de değiniyor. Böylece biyografi, yalnızca geçmişe dönük bir anlatı değil; günümüz ekoloji ve demokrasi tartışmalarına uzanan canlı bir miras değerlendirmesi sunuyor.

Kitap, bir düşünürün yaşamını anlatırken, ekolojik krizin ahlaki ve siyasal boyutlarını da tartışmaya açıyor. Biehl, Bookchin’i romantize etmeden ama önemini teslim ederek, ekoloji mücadelesini özgürlük projesiyle birlikte düşünmeye çağırıyor.

Janet Biehl — Ya Ekoloji Ya Felaket: Murray Bookchin’in Yaşamı ve Mücadelesi
Çeviren: İlker Akçay • Dipnot Yayınları
Biyografi • 432 sayfa • 2026

Kolektif — Van Tebliğleri (2026)

‘Van Tebliğleri: Van ve Çevresi’, Van Gölü havzasını yalnızca bir coğrafya olarak değil, çok katmanlı bir tarih sahnesi olarak ele alan kapsamlı bir derleme. Konferans sunumlarından oluşan bu seçki, Van ve çevresinin toplumsal, ekonomik ve kültürel geçmişini, çok uluslu bir imparatorluğun çözülme süreciyle birlikte düşünüyor. Merkezde, büyük siyasal kırılmaların yerel dinamikler üzerindeki etkisi yer alıyor.

Kitabın ilk bölümü 1915’e ve tarihyazımının yeniden değerlendirilmesine odaklanıyor. Çarlık Rusyası ile Van Ermenileri arasındaki ilişkiler, İttihat ve Terakki’nin bölgedeki temsilcileri ve Nisan 1915 Van Direnişi farklı perspektiflerle ele alınıyor. Böylece resmi anlatıların ötesine geçerek, olayların çok aktörlü ve çatışmalı doğası görünür kılınıyor.

İkinci bölüm, kurtulanların anlatıları ve maddi kalıntılar üzerinden hafızayı merkeze alıyor. Sözlü tarih çalışmaları, Van Gölü çevresinde dolaşan kolektif hatıraları kayıt altına alırken; harabeler, taş yapılar ve görünmez izler mekânın hafızasını taşıyan tanıklar olarak okunuyor. Hatırlama ile unutma arasındaki gerilim, bölgenin geçmişine dair yeni sorular üretiyor.

Dönüşüm ve çatışma başlığı altında 19. yüzyıl aşiret hareketleri, yerleşim örüntüleri ve güç ilişkileri inceleniyor; Hamidiye katliamlarının demografik ve sosyoekonomik sonuçları tartışılıyor. Ermeniler, Süryaniler ve Kürtler arasındaki ilişkiler; etnik temizlik, yerel beyler, tımar düzeni ve az bilinen topluluklar üzerinden analiz ediliyor. Misyoner faaliyetleri ise eğitim, yardım ve kültürel etkileşim bağlamında ele alınıyor.

Afetler, kıtlıklar ve yoksulluk temsilleri, bölgenin kırılgan yapısını gösterirken; Ahtamar’ın son Katolikosu gibi figürler tarihyazımını yeniden düşünmeye davet ediyor. Son bölümde mekân ve hafıza ilişkisi, Fılıstan’dan Gola Fıraqa’ya uzanan örneklerle tartışılıyor; Van ile Yerevan arasında kurulan müşterek mağduriyet bağları empati kavramı üzerinden sorgulanıyor.

Bu derleme, Van’ı yalnızca trajedilerle değil, çok kültürlü bir geçmişin karmaşık dokusuyla anlamaya çağırıyor; tarihyazımını yerel hafıza ve maddi kültürle buluşturarak yeni araştırma alanlarına kapı aralıyor.

Kolektif — Van Tebliğleri: Van ve Çevresi (Toplumsal, Ekonomik ve Kültürel Tarihi Konferansı)
Yayına hazırlayan: Altuğ Yılmaz, Orhun Yalçın • Hrant Dink Vakfı Yayınları
Tarih • 306 sayfa • 2026

Aykut Günel — Grev Kırıcılar (2026)

Aykut Günel’in ‘Grev Kırıcılar’ adlı çalışması, sınıf mücadelesinin en sert cephelerinden birine odaklanıyor: grev kırıcılık pratiğine. Grev, işçi sınıfının üretimi durdurarak pazarlık gücü yarattığı en etkili araçlardan biri olarak beliriyor; grev kırıcılık ise bu kolektif gücü parçalamayı hedefleyen sistematik bir müdahale biçimi olarak karşımıza çıkıyor. Günel, grev kırıcıların yalnızca “hain” ya da “dönek” sıfatlarıyla anılan figürler olmadığını, aynı zamanda tarihsel, hukuki ve siyasal bağlam içinde şekillenen bir toplumsal aktör tipi olduğunu gösteriyor.

Kitabın içeriği, grev kırıcılığın tarihsel kökenlerinden başlayarak dünyadaki ve Türkiye’deki örneklerine uzanıyor. İşçi casusluğu, özel grev kırıcı örgütler, kara listelerle kurulan tehdit mekanizmaları, sarı sendikalar ve “hayalet” sendikalar gibi yöntemler ayrıntılı biçimde ele alınıyor. Böylece grev kırıcılığın yalnızca bireysel bir tercih değil, çoğu zaman sermaye ve devlet tarafından örgütlenen çok katmanlı bir strateji olduğu açığa çıkıyor.

Günel, yalnızca işveren cephesini değil, işçilerin geliştirdiği karşı stratejileri de görünür kılıyor. Dayanışma ağları, teşhir kampanyaları, hukuki mücadeleler ve alternatif örgütlenme biçimleri, grev kırıcılığa karşı geliştirilen direniş repertuarının parçaları olarak analiz ediliyor. Bu karşılaşma, sınıf mücadelesinin dinamik ve karşılıklı bir süreç olduğunu hatırlatıyor.

Eser, 2000’li yıllarda Türkiye’de yaşanan Türk Telekom ve Türk Hava Yolları grevleri üzerinden somut örnekler sunarak teorik çerçeveyi güncel deneyimlerle birleştiriyor. Böylece grev kırıcılığın yalnızca geçmişe ait bir olgu olmadığını, neoliberal dönemde yeni biçimler kazanarak sürdüğünü ortaya koyuyor.

‘Grev Kırıcılar’, emeğin kolektif eylem kapasitesini hedef alan müdahaleleri tarihsel ve sosyolojik bir perspektifle inceleyen kapsamlı bir başvuru kaynağı niteliği taşıyor. Günel, grev kırıcılığı anlamanın, sınıf mücadelesinin gerçek dinamiklerini kavramak için vazgeçilmez olduğunu gösteriyor.

Aykut Günel — Grev Kırıcılar
• İletişim Yayınları
Siyaset • 304 sayfa • 2026

Kaan Akman — Devleti Nasıl Düşündüler (2026)

Kaan Akman’ın ‘Devleti Nasıl Düşündüler: Tipolojik Sınıflandırma ve Analiz’ adlı çalışması, Türkiye’de siyasal düşünceye dair yerleşik okuma alışkanlıklarını bilinçli biçimde sarsan bir iddiayla yola çıkıyor. Kitap, uzun süre “siyasal akımlar” başlığı altında tasnif edilip ideolojik etiketlere hapsedilen düşünürlerin aslında özgün ve tutarlı devlet kuramları geliştirdiklerini gösteriyor. Bu yönüyle çalışma, Türk siyasal düşüncesini Batı ya da İslam merkezli hazır şemalarla açıklamaya çalışan yaklaşımlara mesafeli duruyor.

Kitabın dayandığı tez, Türk devlet düşüncesinin kendi iç mantığı, kavramsal süreklilikleri ve kırılmaları olan bağımsız bir düşünce alanı olarak ele alınması gerektiğini savunuyor. Akman, İbrahim Kafesoğlu’ndan Hikmet Kıvılcımlı’ya, Ziya Gökalp’ten Fuat Köprülü’ye, Hilmi Ziya Ülken’den Behice Boran’a uzanan geniş bir düşünür yelpazesini, “kimden yana” ya da “kime karşı” oldukları üzerinden değil, devleti nasıl kavradıkları üzerinden okuyor. Böylece göçebe–bozkır ayrımı, tarih tezi, iktidar ve egemenlik ayrımı gibi kavramların, bu düşünürlerin metinlerinde nasıl kuramsal bir bütün oluşturduğunu görünür kılıyor.

Çalışmanın merkezinde tipolojik bir sınıflandırma yer alıyor. Türk devlet olgusuna atfedilen asyatiklik/feodallik, despotiklik ve kerimlik gibi kök varsayımlar, yalnızca tanımlayıcı etiketler olarak değil, düşünce geleneklerini şekillendiren derin kabuller olarak ele alınıyor. Bu sayede birbirine kapalı görünen ideolojik çemberler açılıyor; farklı düşünürler arasında beklenmedik akrabalıklar ve gerilimler ortaya çıkıyor.

Kitap, yalnızca bir sınıflandırma denemesi değil; aynı zamanda yerli siyasal düşüncenin kuramsal zenginliğini iade etmeyi amaçlayan güçlü bir düşünce haritası sunuyor.

Kaan Akman — Devleti Nasıl Düşündüler: Tipolojik Sınıflandırma ve Analiz
• Daimon Yayınları
Siyaset • 536 sayfa • 2026

Patricia Blessing — 15. Yüzyıl Osmanlı İmparatorluğu’nda Mimarlık ve Malzeme Siyaseti (2026)

Patricia Blessing’in bu incelemesi, 15. yüzyıl Osmanlı mimarisini yalnızca estetik ya da teknik bir üretim alanı olarak değil, siyasal iktidarın maddi ve mekânsal olarak kurulduğu bir alan olarak ele alıyor. Blessing, erken Osmanlı döneminde mimarinin, imparatorluk kimliğinin inşasında ve farklı toplumsal grupların bu kimliğe eklemlenmesinde merkezi bir rol oynadığını savunuyor.

‘15. Yüzyıl Osmanlı İmparatorluğu’nda Mimarlık ve Malzeme Siyaseti’ (‘Architecture and Material Politics in the Fifteenth-century Ottoman Empire’), özellikle Bursa, Edirne ve İstanbul gibi merkezlerde inşa edilen camiler, külliyeler, medreseler ve kamusal yapılar üzerinden, mimari formların nasıl siyasal anlamlar taşıdığını inceliyor. Osmanlıların Bizans, Selçuklu, İlhanlı ve Memlük miraslarından seçici biçimde yararlandığını; bu mirasların taklit edilmediğini, aksine yeni bir iktidar dili kurmak üzere dönüştürüldüğünü gösteriyor. Böylece mimari, fetih ve süreklilik arasındaki gerilimi yöneten bir araç haline geldi.

Blessing’in temel katkılarından biri, “maddi siyaset” kavramı. Yapıların planı, süslemeleri, malzemeleri ve konumları; yalnızca estetik tercihler değil, iktidarın görünür kılınma biçimleri olarak okunuyor. Vakıf sistemi, patronaj ilişkileri ve sultanlarla elitler arasındaki güç dengeleri, mimari üretimin arkasındaki toplumsal ve politik ağlar üzerinden analiz ediliyor. Bu bağlamda mimari, merkezi otoritenin yanı sıra yerel aktörlerin de söz sahibi olduğu bir müzakere alanı olarak ortaya çıkıyor.

Kitap, Osmanlı mimarisini “klasik dönem öncesi bir hazırlık evresi” olarak gören yaklaşımlara karşı çıkarak, 15. yüzyılı özgün, deneysel ve çok katmanlı bir dönem olarak konumlandırıyor.

Kitap, erken Osmanlı İmparatorluğu’nda iktidarın nasıl somutlaştığını, mekân ve malzeme üzerinden nasıl kurulduğunu gösteren, mimarlık tarihi ile siyaset tarihini güçlü biçimde buluşturan bir çalışma olarak öne çıkıyor.

Patricia Blessing — 15. Yüzyıl Osmanlı İmparatorluğu’nda Mimarlık ve Malzeme Siyaseti
Çeviren: Zeynep Rona • Koç Üniversitesi Yayınları
Mimari • 256 sayfa • 2026

Liah Greenfeld — Milliyetçilik (2026)

Liah Greenfeld bu çalışmasında, modern dünyanın ortaya çıkışını ekonomik ya da teknolojik dönüşümlerden çok milliyetçilik düşüncesi üzerinden açıklıyor. Greenfeld’e göre modernlik, esas olarak bireyin kimliğini “ulus” kavramı içinde yeniden tanımlayan zihinsel bir dönüşümle başlıyor. Milliyetçilik yalnızca siyasal bir ideoloji değil, insanın kendini algılama biçimini, toplumsal hiyerarşiyi ve meşruiyet anlayışını kökten değiştiren bir düşünce sistemi olarak ele alınıyor.

‘Milliyetçilik: Moderniteye Giden 5 Yol’ (‘Nationalism: Five Roads to Modernity’) beş farklı ülke örneği üzerinden beş ayrı modernleşme yolu kuruyor: İngiltere, Fransa, Almanya, Rusya ve ABD. İngiltere’de milliyetçilik aristokratik ve kapsayıcı bir kimlik üretirken, Fransa’da eşitlikçi ve devrimci bir yurttaşlık anlayışı doğuyor. Almanya’da kültürel-mistik bir milliyetçilik gelişiyor, Rusya’da devlet merkezli ve otoriter bir ulus fikri şekilleniyor, ABD’de ise bireycilikle birleşmiş sivil bir milliyetçilik ortaya çıkıyor. Böylece modernliğin tek bir yolu olmadığı, her toplumun milliyetçilik biçiminin kendi siyasal kültürünü belirlediği gösteriliyor.

Greenfeld’in temel tezi, ulus fikrinin bireyi yarattığı yönünde. İnsanlar modern dünyada kendilerini artık sınıf, din ya da yerel aidiyetle değil, ulusal kimlik üzerinden tanımlıyor. Bu da demokrasi, eşitlik, yurttaşlık ve meşruiyet gibi kavramların temelini oluşturuyor. Kitap, milliyetçiliği modernliğin yan ürünü değil, doğrudan kurucu unsuru olarak ele almasıyla sosyal teori ve siyaset düşüncesi açısından özgün ve etkili bir referans metni olarak görülüyor.

Liah Greenfeld — Milliyetçilik: Moderniteye Giden 5 Yol (İngiltere, Fransa, Rusya, Almanya ve Amerika Örnekleri)
Çeviren: Abdullah Yılmaz • Alfa Yayınları
Siyaset • 745 sayfa • 2026

Joseph E. Stiglitz — Özgürlük Yolu (2026)

Joseph E. Stiglitz bu çalışmasında, özgürlük kavramını piyasa merkezli dar bir çerçeveden çıkarıp toplumsal koşullar üzerinden yeniden tanımlıyor. Ona göre özgürlük yalnızca bireyin seçim yapabilmesi değil, bu seçimleri gerçekten mümkün kılan eğitim, sağlık, gelir güvencesi, barınma, sosyal güvenlik ve kamusal hizmetlere erişimle anlam kazanıyor. Neoliberal düşüncenin özgürlüğü piyasa serbestliğiyle özdeşleştirdiğini, bunun ise pratikte eşitsizlik, güvencesizlik ve bağımlılık ilişkileri ürettiğini savunuyor.

‘Özgürlük Yolu’ (‘The Road to Freedom’), eşitsizlik, finansallaşma, kamu yatırımlarının gerilemesi, devletin düzenleyici rolünün zayıflatılması ve demokrasinin ekonomik güç karşısında kırılganlaşması gibi başlıklar üzerinden “iyi toplum” fikrini inşa ediyor. Piyasaların kendiliğinden adil sonuçlar üretmediğini, aksine servet ve iktidarı belli ellerde yoğunlaştırdığını gösteriyor. Devleti baskıcı bir yapı olarak değil, özgürlüğün toplumsal koşullarını kuran bir araç olarak yeniden konumlandırıyor.

Kitap, özgürlüğü yalnızca bireysel tercih değil, kolektif olarak kurulan bir toplumsal yapı olarak ele almasıyla ekonomi literatüründe önemli bir yer tutuyor. Stiglitz, ekonomik düzen ile etik, siyaset ve demokrasi arasındaki bağı görünür kılarak, “iyi toplum” fikrinin yalnızca büyüme değil adalet, eşitlik ve insani yaşam koşulları üzerinden düşünülmesi gerektiğini savunuyor.

Joseph E. Stiglitz — Özgürlük Yolu: İktisat ve İyi Toplum
Çeviren: Tansel Demirel • Koç Üniversitesi Yayınları
İktisat • 352 sayfa • 2026

Günther Anders — İnsanın Eskimişliği (2026)

‘İnsanın Eskimişliği’ (‘Die Antiquiertheit des Menschen’) modern teknolojik uygarlığın insanı nasıl aşındırdığını, dönüştürdüğünü ve varoluşsal olarak geride bıraktığını analiz eden radikal bir uygarlık eleştirisi sunuyor. Anders, bu çalışmalarda insanın artık kendi ürettiği dünyaya yabancılaştığını ve teknolojik sistemlerin hızına, ölçeğine ve mantığına ayak uyduramaz hale geldiğini söylüyor. İnsan, yarattığı araçların gölgesinde kalıyor ve kendi ürünleri karşısında küçülüyor. Üretim gücü artıyor, fakat anlam üretme kapasitesi zayıflıyor.

Birinci ciltte teknoloji ile insanın etik ve duygusal dünyası arasındaki kopuş merkeze alınıyor. Anders, modern insanın yapabildiği şeyleri ahlaken kavrayamadığını, sorumluluk bilincinin üretim süreçlerinde parçalandığını gösteriyor. İnsan üretmeye devam ediyor ama sonuçları içselleştiremiyor, böylece fail oluyor fakat özne olamıyor. Ruh, vicdan ve hayal gücü teknik rasyonalite karşısında geri çekiliyor.

İkinci ciltte analiz daha karanlık bir düzleme geçiyor. Nükleer silahlar, kitlesel imha teknolojileri ve ekolojik yıkım üzerinden yaşamın doğrudan yok edilme kapasitesi tartışılıyor. Anders, insanlığın dünyayı yok etme gücüne sahip olduğunu ama bu yıkımı zihinsel ve etik olarak kavrayamadığını söylüyor. Felaket bilgisi sıradanlaşıyor, yıkım ihtimali normalleşiyor, sorumluluk duygusu silikleşiyor.

Eser, modernliği ilerleme hikâyesi olarak değil, etik bir kriz olarak okuyor. Anders, teknolojinin insanı özgürleştirmediğini, onu psikolojik, ahlaki ve varoluşsal olarak zayıflattığını ortaya koyuyor. Bu yönüyle çalışma, modern uygarlık eleştirisinin en radikal metinlerinden biri olarak insanın eskimişliğini felsefi ve toplumsal bir problem olarak temellendiriyor.

Heidegger, Husserl ve Cassirer’in öğrencisi, Hannah Arendt’in eşi, Walter Benjamin’in kuzeni olan Günther Anders, modern dünyaya dair keskin eleştirileriyle bugün yeniden keşfedilen bir filozof. Hans Jonas, Bertolt Brecht, Ernst Bloch ve Herbert Marcuse gibi isimlerle de yolları kesişti.

Günther Anders — İnsanın Eskimişliği
Çeviren: Herdem Belen, Hüseyin Ertürk • Alfa Yayınları
Felsefe • 440 sayfa • 2026

David Harvey — Marx’ın Grundrisse’si İçin Kılavuz (2026)

David Harvey’nin bu kitabı, Marx’ın en zor ve en karmaşık metinlerinden biri olan ‘Grundrisse’yi okur için anlaşılır kılan kapsamlı bir düşünsel rehber. Harvey, bu eseri yalnızca açıklayan bir yorum kitabı olarak değil, Marx’ın düşünme biçimine açılan bir kapı olarak kurguluyor. Amaç, Marx’ın siyasal iktisat eleştirisini sadeleştirmek değil, onun kavramsal derinliğini kaybetmeden erişilebilir hale getiriyor. Grundrisse, kapalı bir teorik metin olmaktan çıkıyor, günümüz dünyasının ekonomik, toplumsal, siyasal ve ekolojik krizlerini anlamaya imkân veren bir düşünme alanına dönüşüyor.

‘Marx’ın Grundrisse’si İçin Kılavuz’ (A Companion to Marx’s Grundrisse’), Marx’ın sermaye, emek, değer, doğa ve toplum ilişkisini nasıl birlikte düşündüğünü görünür kılıyor. Harvey, Marx’ın temel derdinin yalnızca sömürü ilişkilerini çözümlemek olmadığını, aynı zamanda sermayenin insan ihtiyaçlarını karşılamada ve doğayı tahrip etmeyi durdurmada neden yapısal olarak başarısız kaldığını anlamak olduğunu vurguluyor. ‘Grundrisse’, kapitalizmi teknik bir ekonomik sistem olarak değil, bütünlüklü bir toplumsal düzen olarak ele alıyor ve bu düzenin uzun vadede kendi krizlerini nasıl ürettiğini gösteriyor.

Harvey’nin yaklaşımı, tek bir “doğru Marx yorumu” dayatmıyor. Okuru metinle doğrudan ilişkiye sokuyor, düşünsel bağlantılar kurmaya teşvik ediyor ve ‘Grundrisse’yi bir keşif alanı olarak okumayı öneriyor. Kitap, Marx’ın notlar halinde yazdığı bu metni bir sistematik doktrin olarak değil, düşüncenin hareket halindeki biçimi olarak ele alıyor.

Bu çalışma, Marx okumalarını akademik sınırların dışına taşıyan, öğrenciler ve araştırmacılar için temel bir kaynak. Harvey, ‘Grundrisse’yi bugünün dünyasını anlamaya yarayan kurucu bir düşünsel araç olarak konumlandırıyor ve Marx’ın düşüncesinin neden hâlâ güncel olduğunu gösteriyor.

David Harvey — Marx’ın Grundrisse’si İçin Kılavuz
Çeviren: Onur Orhangazi • Metis Yayınları
Siyaset • 440 sayfa • 2026