Alexandre Jaba – Kürtlere Dair Kısa Tanıtım Yazıları ve Öyküler Derlemesi (2016)

160 yıl önce yayınlanmış, Kürtlerin yaşamından zengin ayrıntılarla bezeli metin ve öyküler.

Kürt boylarının özgün yaşamlarının sağlam bir tablosunu sunan metinler, o dönem Erzurum Rus Konsolosu olan Alexandre Jaba tarafından St. Petersburg İmparatorluk Bilimler Akademisi’ne gönderilmiş.

  • Künye: Alexandre Jaba – Kürtlere Dair Kısa Tanıtım Yazıları ve Öyküler Derlemesi, çeviren: Heval Bucak, Avesta Yayınları

Norman Housley – Haçlı Seferleri ve Osmanlı Tehdidi (2016)

1453’te Konstantinopolis’in düşüşünü izleyen yarım yüzyılda, Hıristiyan Avrupa, Osmanlı’yı haçlı seferleri yoluyla kıtadan atma yolunda sürekli bir girişim yaşadı.

Bu ufuk açıcı çalışma ise, söz konusu çatışma sürecini temelleri, karşıtlıkları, stratejileri ve neticeleri bağlamında irdeliyor.

  • Künye: Norman Housley – Haçlı Seferleri ve Osmanlı Tehdidi, çeviren: Mehmet Moralı, Alfa Yayınları

Kolektif – Muhacirnâme (2016)

Mübadele’den sonra Yunanistan’da muhacirlerin anadili olan Türkçede ama Yunan harfleriyle basılan Prosfigiki Foni / Muhacir Sedası gazetesinden derlenen 25 şiir, burada.

Şiirler, modern Yunan tarihinin en can alıcı olaylarından olan Mübadele’yi, Yunan ordusunun faciayla biten Anadolu seferinin sonundaki meşakkatli sürgün sürecini tasvir ediyor.

  • Künye: Kolektif – Muhacirnâme, hazırlayan: Evangelia Balta ve Aytek Soner Alpan, İstos Yayın

Ali Çimen – Kısa Ortadoğu Tarihi (2016)

Ev sahipliği yaptığı onlarca uygarlıkla siyasi, kültürel ve tarihi hafızamızı şekillendirmiş Ortadoğu’nun kısa bir hikâyesi.

İslamiyetin ortaya çıkışından Osmanlı’nın Ortadoğu’daki egemenlik yıllarına, 1. ve 2. Dünya savaşlarının bölgeyi nasıl etkilediğinden modern Ortadoğu’nun doğuşuna pek çok konunun ele alındığı, bölge hakkında iyi bir kılavuz.

  • Künye: Ali Çimen – Kısa Ortadoğu Tarihi, Timaş Yayınları

Selçuk Alimdar – Osmanlı’da Batı Müziği (2016)

Osmanlı’da Batı müziğinin serüveni, II. Mahmud döneminde Batılı tarzda askeri bir bandonun kurulmasıyla başladı.

Ardından bunun devamı da geldi: Sultanlar besteler yaptılar, tiyatro yaptırıp konser ve opera izlediler, yabancı müzisyenleri ağırladılar.

İşte Selçuk Alimdar’ın bu harika çalışması, Osmanlı’nın Batı müziği serüveninin kapsamlı bir hikâyesini sunuyor.

Çok sayıda Osmanlıca belge ve gazete haberine dayanmasıyla göz dolduran çalışma, Batı müziğinin; eğitim, icra, nota, yayıncılık ve bestecilik gibi birçok alanda alaturka müziği nasıl etkilediğine daha yakından bakmak için iyi bir fırsat.

  • Künye: Selçuk Alimdar – Osmanlı’da Batı Müziği, İş Kültür Yayınları, müzik, 744 sayfa, 2016

Hür Sinan Özbek – Devlet Dini (2020)

Türk toplumlarında din, tarih boyunca egemen sınıflarla ilişkisini nasıl sürdürdü?

Hür Sinan Özbek ‘Devlet Dini’nde, Sünni İslamın çağlar boyunca devlet dini olarak nasıl tesis edildiğini izleyerek bu soruya çarpıcı yanıtlar veriyor.

Özbek bunu yaparken de, Türklerin İslama ilk geçtiği dönemlerden Selçuklulara, Osmanlı’dan Cumhuriyet’e ve bugünün Türkiye’sine uzanarak geniş bir tarihsel arka planda yol alıyor.

Kitap bunun yanı sıra, devlet dini bağlamında Diyanet İşleri Başkanlığı’nın işlevi, milli din yaratma çabaları, Komünizmle Mücadele Dernekleri’nin devlet dininin oluşumundaki rolü ve “din düşmanı komünist” algısını oluşumundaki dinamikler gibi önemli konularda da okurunu aydınlatıyor.

  • Künye: Hür Sinan Özbek – Devlet Dini, Fol Kitap, siyaset, 136 sayfa, 2020

Nurgül Yıldırım – İnsanoğlunun Ebediyet Arayışına Sumerliler’den Edebi Bir Armağan: Gılgameš Destanı (2020)

İnsanın ölümsüzlüğü arayışının ve kadim dostluğun destanı Gılgamış, yazılışının üzerinden binlerce yıl geçtiği halde bizi çarpıcı bir şekilde etkilemeye devam ediyor.

Nurgül Yıldırım’ın bu çalışması da, destan, destanın yazıldığı dönem ve destanın farklı versiyonları üzerine aydınlatıcı bir inceleme.

Yıldırım çalışmasına, Mezopotamya’da Sümerlere kadar olan uygarlık izlerini irdeleyerek başlıyor ve devamında da,

  • Sümerlerde siyasi ve sosyo-kültürel yapı,
  • Sümer coğrafyasında ilk Sami izleri,
  • Sümer dili ve dil eğitimi,
  • Sümer inanç sistemi,
  • Tarihsel bir kişilik olarak Gılgamış,
  • Destanlaşma sürecinde Gılgamış anlatıları,
  • Gılgamış, Enkidu ve yeraltı dünyası,
  • Gılgamış destanına ait Akad, Babil ve Asur versiyonlarından örnekler,
  • Gılgamış destanı ve tufan,
  • Gılgamış destanının mitolojik unsurları ve bu destanda işlenen kültürel değer motifleri,
  • Ve Gılgamış destanının yazın dünyasındaki izdüşümleri gibi ilgi çekici konuları irdeliyor.

Gılgamış destanı konusunda aydınlanmak isteyen okurların kaçırmak istemeyecekleri bir çalışma.

Bu ünlü destandan bir alıntı:

“Nereye koşuyorsun böyle Gılgamış

Eline geçmeyecek aradığın yaşam.

Tanrılar insanoğlunu yarattıklarında

Yalnız ölüm oldu ona verdikleri,

Kendi ellerinde tuttular yaşamı…”

  • Künye: Nurgül Yıldırım – İnsanoğlunun Ebediyet Arayışına Sumerliler’den Edebi Bir Armağan: Gılgameš Destanı, Arkeoloji ve Sanat Yayınları, mitoloji, 232 sayfa, 2020

Nicholas O’Shaughnessy – Hitler’i Pazarlamak (2020)

Konu üzerine yapılan pek çok araştırmanın da ortaya koyduğu gibi, Nazizm muazzam propaganda araçlarını kullanarak kitleleri avucuna almıştı.

Nicholas O’Shaughnessy ise, bu propaganda çalışmalarına, tüketici pazarlaması perspektifiyle bakıyor.

Kitap bu yönüyle, Nazizmin iyi yönetilen bir marka olarak nasıl ortaya çıktığını ve diğer yandan da modern pazarlama iletişimi tekniklerinde nasıl öncü rol üstlendiğini ortaya koyuyor.

Hitler’in propaganda sürecini etkili bir marka pazarlaması olarak değerlendiren O’Shaughnessy, Nazizmin neredeyse her şeyi ikna edici amaçlarla paketleyen bir marka olarak kullanılması olgusunu irdeliyor.

Yazara göre propaganda ve politik pazarlama, Nazi Almanyası’nda yalnızca bir hükümet aracı değil, aslında hükümetin kendisi olarak nasıl var olduğunu gösterme iradesiydi.

Tarihle ilgilenenler kadar, pazarlama tarihi, politik pazarlama ve propaganda gibi konuları merak edenlerin de severek okuyacağı kitap, Adolf Hitler’in yaşayan siyaset tiyatrosunu kullanması ile Nazi yalanları ve gerçekler arasında açık paralellikler ortaya koymasıyla dikkat çekici.

  • Künye: Nicholas O’Shaughnessy – Hitler’i Pazarlamak: İkna, Sunum ve Propaganda, çeviren: Ayşe Öztürk, The Kitap Yayınları, iş dünyası, 376 sayfa, 2020

Erdal Gezik – Alevi Hafızasını Tanımlamak (2016)

Efsaneler, mitoslar ve menkıbelerden yola çıkarak Alevi hafızasının dinamiklerine inen iyi bir çalışma.

Cebrail ve Melek-i Tavus, Munzur ve Düzgün’ün sır oluşu, Sayê Moru (Şahmaran), Alevilik ve Hıristiyanlık arasındaki etkileşimler gibi pek çok ilgi çekici konunun irdelendiği kitap, bir yönüyle de incelikli bir sözlü tarih çalışması.

  • Künye: Erdal Gezik – Alevi Hafızasını Tanımlamak, İletişim Yayınları

Julian Baldick – Hayvan ve Şaman (2016)

Orta Asya’nın antik dinlerini mitler, ritüeller, efsaneler aracılığıyla araştıran özgün bir çalışma.

İskitler, Hunlar, Türkler, Moğollar, Tunguzlar, Mançular, Finler ve Macarların yerel dinlerinin karşılaştırmalı bir incelemesini sunan çalışma, bu inançların Avrupa’daki edebi öykü ve motiflere sızdığını gözler önüne seriyor.

  • Künye: Julian Baldick – Hayvan ve Şaman, çeviren: Nevin Şahin, Hil Yayın