Kategori: Tarih

Wolfgang Schivelbusch – Keyif Verici Maddelerin Tarihi (2012)

  • KEYİF VERİCİ MADDELERİN TARİHİ, Wolfgang Schivelbusch, çeviren: Zehra Aksu Yılmazer, Genesis Kitap, inceleme, 240 sayfa

 

Wolfgang Schivelbusch ‘Keyif Verici Maddelerin Tarihi’nde, bir sömürgecilik okuması ekseninde, keyif verici maddelerin tarihini Ortaçağ’dan günümüze, Avrupa’dan Çin’e uzanan geniş bir bağlamda inceliyor. Keyif verici maddelerin modern insanın tarihinde nasıl bir rol oynadığı; Ortaçağ’da Doğu’dan gelen baharatlarla çeşnilendirilmiş yemeklere karşı iştahın neden 17. yüzyılda aniden kapandığı ve afyon ile esrarın yıllar boyunca serbest bir şekilde kullanılırken 19. yüzyılın sonuna doğru neden birdenbire “uyuşturucu zehirler” diye nitelenip yasaklandığı, Schivelbusch’ın yanıtını aradığı ilginç sorulardan birkaçı.

Claude Emmanuel Joseph Pierre – Zerdüşt, Konfüçyüs ve Muhammed (2012)

  • ZERDÜŞT, KONFÜÇYÜS VE MUHAMMED, Claude Emmanuel Joseph Pierre, çeviren: Heval Bucak, Avesta Yayınları, inceleme, 264 sayfa

 

Avukat, edebiyatçı ve siyasetçi Claude Emmanuel Joseph Pierre ‘Zerdüşt, Konfüçyüs ve Muhammed’i, 1786 yılında Paris’te yayımlamış. Joseph Pierre burada, Batılı insanların hakkında çok az bilgiye sahip olduğu Asya’yı, bu bölgede ortaya çıkmış üç önemli ismin, Zerdüştiliğin kurucusu Zerdüşt, Çinli filozof Konfüçyüs ve İslam peygamberi Muhammed’in hayatı ekseninde anlatıyor. Kutsal metinleri referans alarak bu önemli isimlerin görüşlerini ve ahlak anlayışlarını tanıtan; dünyayı ne şekilde etkiledikleri irdeleyen Joseph Pierre, aynı zamanda bu üç ismi karşılaştırarak aralarındaki benzerlik ve farklılıkları anlamaya çalışıyor.

David Waines – İbn Battûta’nın Destansı Seyahati (2012)

  • İBN BATTÛTA’NIN DESTANSI SEYAHATİ, David Waines, çeviren: Ebru Kılıç, Alfa Yayınları, tarih, 288 sayfa

 

David Waines bu kitabında, 14. yüzyıl gezginlerinden İbn Battûta’nın hayatına ve yaptığı seyahatlere odaklanıyor. İbn Battûta, uzun yıllar süren yolculuklarında, Mısır, Arap Yarımadası, Irak, İran, Anadolu, Bizans, Orta Asya, Hindistan, Maldivler, Çin ve Endülüs gibi coğrafyaları gezmiş ve o ünlü seyahatnamesinde, bu coğrafyaların doğal özelliklerini, devlet ve toplum yapılarını, inanç ve adetlerini anlatmıştı. Waines’in çalışması, söz konusu seyahatleri adım adım izliyor; ayrıca İbn Battûta’nın seyahatnamesinde yer alan misafir ve misafirperverliğe, kutsal yerlere, evliyalara ve mucizelere dair hikâyelere yer veriyor.

Gürdal Aksoy – Dersim (2012)

  • DERSİM, Gürdal Aksoy, Dipnot Yayınları, tarih, 296 sayfa

 

Gürdal Aksoy ‘Dersim’de, son yirmi yılda çoğunlukla kimlik politikalarının oluşturduğu bir sorunlar yumağıyla öne çıkan Dersim’i, Ermeni, Alevi Kürt ilişkileri ve kültürel etkileşimleri ekseninde inceliyor. Çalışma, yalnızca tarihsel bir araştırma olmayıp, aynı zamanda topluluğun karmaşık görünen kimlik sorunlarını da anlamaya çalışması ve Dersim’in en eski halkı olarak bilinen Ermenilerin, yöre tarihindeki yerlerini saptamasıyla dikkat çekiyor. Dersim’de Ermeni etkileri, etnik kaynaşma, dinsel dönmelik, Türkleşen ve Kürtleşen Ermeniler ve Dersim Aleviliğindeki kimlik değişimleri, çalışmanın ilgi çeken konuları.

Nadia Maria El Cheikh – Arapların Gözüyle Bizans (2012)

  • ARAPLARIN GÖZÜYLE BİZANS, Nadia Maria El Cheikh, çeviren: Mehmet Moralı, Alfa Yayınları, tarih, 248 sayfa

 

Tarih ve arkeoloji alanlarında çalışan Nadia Maria El Cheikh, ilgi çekici çalışması ‘Arapların Gözüyle Bizans’ta, 7. yüzyılda İslam’ın ortaya çıkışıyla başlayan ve 15. yüzyılda Bizans’ın çöküşüne değin süren İslam-Bizans ilişkilerini ayrıntılı bir bakışla irdeliyor. Uzun soluklu bir arşiv çalışmasına ve çok sayıda belgeye dayanan çalışma, bilhassa Arap-İslam dünyasının Bizans’a bakışı, bunun yüzyıllar boyunca temas, karşılıklı alışverişler ve savaş sonucu nasıl evrildiği; Müslüman toplumunun kendi iç ve dış sınırlarını nasıl belirlediği ve “ötekiliği” nasıl tanımladığı gibi konularda oldukça nitelikli bir kaynak.

Michael A. Palmer – Denizde Komuta (2012)

  • DENİZDE KOMUTA, Michael A. Palmer, çeviren: Erkan Bebek, Doruk Yayınları, tarih, 496 sayfa

 

Özellikle donanma tarihi ve askeri tarih konularında çalışan profesör Michael A. Palmer ‘Denizde Komuta’da, on altıncı yüzyıldan günümüze denizcilik ve deniz savaşının gelişimine odaklanıyor. Kitapta, Nil, Saintes, St. Vincent, Camperdown, Trafalgar, Lissa, Jutland, Leyte Körfezi ve Matapan Burnu gibi, denizcilik tarihinde önemli yer tutan muharebeler ele alınıyor. Yazar, İngiltere-Hollanda, Fransa-İngiltere ve Avusturya İmparatorluğu-İngiltere arasında gerçekleşmiş savaşların tarihini sunarken, düşmanların hangi stratejilere başvurduklarını, savaşların hangi eksiklik veya hatalardan dolayı kaybedildiğini irdeliyor.

Dipesh Chakrabarty – Avrupa’yı Taşralaştırmak (2012)

 

Bengalli tarihçi Dipesh Chakrabarty, ‘Avrupa’yı Taşralaştırmak’ta, Batılı filozof ve düşünürlerin ortaya koydukları fikirlerde, neden Batı dışı halkları görmezden geldiklerini ve buna rağmen, yaşadığı Güney Asya coğrafyasında olduğu gibi, üçüncü dünya sosyal biliminin nasıl olup da Avrupa düşüncesine bu denli derinden bağlı olduğunu araştırıyor.

Geçmişin evrensel Avrupa menşeli fikirlerinin, evrensel bir geçerlilik iddiasında bulunamayacak tikel düşünsel ve tarihsel geleneklerden türetildiğini ortaya koymayı amaçlayan Chakrabarty, Avrupa merkezli bakışı reddetmek yerine, onu eleştirel bir sorguya tabi tutuyor.

  • Künye: Dipesh Chakrabarty – Avrupa’yı Taşralaştırmak: Postkolonyal Düşünce ve Tarihsel Farklılık, çeviren: İlker Cörüt, Boğaziçi Üniversitesi Yayınları, 356 sayfa, 2012

Turan Şahin – Osmanlı’nın Çılgın Projeleri (2012)

  • OSMANLI’NIN ÇILGIN PROJELERİ, Turan Şahin, Yitik Hazine Yayınları, tarih, 131 sayfa

 

Turan Şahin, hazır gündemde “çılgın projeler” varken, dönüp Osmanlı’nın tarihine bakmış. Zevkle okunan kitaptan edindiğimiz sonuç malum: kimi zeka ürünü, kimi gülünç onlarca yitik proje… Kitapta, Fransız şehir bilimci Antoine Bouvard’ın Hipodrom ve Galata köprüsü projeleri, Beyazıt Meydan projesi, D’Aronco’nun Dersaadet Ziraat ve Sanayi Sergi-i Umumisi projesi, metro projeleri, tüp geçit projeleri, Marmara-Sapanca-Sakarya kanalı projesi, Süveyş kanalı projesi, Akdeniz kanalı projesi ve Menderes nehrinin ulaşıma açılması projesi gibi, Osmanlı’nın ağırlıklı olarak son dönemlerinde ortaya konmuş planlar anlatılıyor.

Musa Budeiri – Filistin Komünist Partisi (2012)

  • FİLİSTİN KOMÜNİST PARTİSİ, Musa Budeiri, çeviren: Şükrü Alpagut, Yordam Kitap, tarih, 350 sayfa

 

Arap siyaset bilimci Musa Budeiri, ‘Filistin Komünist Partisi’nde, 1919-1948 arasında süren kısa varlığında, Arap ve Yahudi işçileri sınıf dayanışması zemininde bir araya getiren FKP’nin kapsamlı bir tarihini sunuyor. Kitap, sömürgeci güç Britanya’ya ek olarak, sömürge yerleşimciliği projesini başlatan Yahudi milliyetçi hareket biçimine bürünmüş bir düşmanla da mücadele eden FKP’nin, benzersiz bir biçimde, Arap ve Yahudi komünistlerin Filistin topraklarında verdiği enternasyonalist mücadeleyi nasıl yürüttüğünü ortaya koyuyor. Kitap, Filistin solunun tarihi ile ilgilenenler için de, kuşkusuz nitelikli bir kaynak.

Michael Cook – Kısa Dünya Tarihi (2012)

  • KISA DÜNYA TARİHİ, Michael Cook, çeviren: Melahat Fındık, Say Yayınları, tarih, 424 sayfa

 

Tarihçi Michael Cook elimizdeki kitabında, insanlık tarihinin genel bir tablosunu, akıcı bir üslupla çiziyor. Tarihi, kronolojik olaylar bütünü olarak aktarmakla yetinmeyen çalışma, tarihi, jeolojik zamanlar, çağlar, coğrafi kıtalar ve dünya çapındaki başlıca kültürler ekseninde inceliyor. Orta Amerika takvimleri, Hint tapınak fahişeleri ve Avusturalya yerlilerinin girift akrabalık ilişkileri gibi ilgi çekici konular barındıran ve tarihi Eski Taş Çağ’ndan 11 Eylül’e kadar izleyen “kompakt” diyebileceğimiz bu çalışma, tarih disiplinini metaryalist ve eleştirel bir yoruma tabi tutmasıyla da dikkat çekiyor diyebiliriz.