Kategori: Tarih

Mehmet Ö. Alkan, Tanıl Bora ve Murat Koraltürk (der.) – Mete Tunçay’a Armağan (2007)

  • METE TUNÇAY’A ARMAĞAN, Derleyenler: Mehmet Ö. Alkan, Tanıl Bora ve Murat Koraltürk, İletişim Yayınları, armağan, 760 sayfa

 

‘Mete Tunçay’a Armağan’, Türkiye sosyal bilimler alanının önemli isimlerinden biri olan Tunçay’ın üç temel çalışma alanı gözetilerek hazırlanmış. Siyasal düşünceler tarihi ve siyasetbilimi teorisi; Türkiye’de solun ve sol düşüncenin tarihi; Türkiye’de erken Cumhuriyet dönemi ve Tek-Parti rejimi, Tunçay’ın araştırma, derleme ve çevirileriyle katkıda bulunduğu üç alan. Kitabın armağan yönünüyse, Tunçay’ın bu üç ilgi alanına dair birçok akademisyen ve yazar tarafından kaleme alınan makaleler oluşturuyor. Derleme bunun yanı sıra, Tunçay hakkında kaleme alınmış yazılara, özgeçmişine, kaynakçasına ve kendisiyle yapılmış bir söyleşiye de yer veriyor.

Kamil Karavelioğlu – Bir Devrim İki Darbe (2007)

  • BİR DEVRİM İKİ DARBE, Kamil Karavelioğlu, Gürer Yayınları, tarih, 391 sayfa

 

Kamil Karavelioğlu’nun ‘Bir Devrim İki Darbe’ isimli bu çalışması, 27 Mayıs 1960, 12 Mart 1971 ve 12 Eylül 1980 darbelerinin tarihine odaklanıyor. Karavelioğlu’nun 27 Mayıs’ı devrim olarak nitelemesinin nedenlerinden biri, kendisinin Milli Birlik Komitesi üyesi olması ve 1960’ta DP’ye karşı darbe düzenleyen subayların içinde yer almış olması. Karavelioğlu’nun çalışması, bu üç darbe ekseninde, Türkiye’de yaşanan muazzam siyasî dönüşümleri, trajedileri kendi anılarından hareketle anlatıyor. Karavelioğlu, 27 Mayıs darbesi içinde yer almış bir isim olarak, “Okuyucular benim notlarımda 27 Mayıs 1960’tan sonraki askeri darbelerin şaşkınlığını, çapsızlığını bol bol öğreneceklerdir,” diyor.

İsmail Gezgin – Alacaat’tan Alaçatı’ya (2007)

  • ALACAAT’TAN ALAÇATI’YA, İsmail Gezgin, Sel Yayıncılık, tarih, 106 sayfa

 

İsmail Gezgin’in ‘Alacaat’tan Alaçatı’ya’ isimli bu kitabı, Çeşme Yarımadası’nın batısında kalan Alaçatı’nın tarihine ve bugünkü durumuna odaklanıyor. Turizmin alternatif alanlarında büyük potansiyele sahip olan Alaçatı, aynı zamanda kozmopolit bir kimliğe de sahip. Neredeyse yüz yılda bir, ciddi göç dalgalarına maruz kalmış olan Alaçatı, bu hareketi lehine çevirerek Ege kültürünün iyi bir sentezini sunmuş. Gezgin’in disiplinlerarası bir anlayışla hazırladığı ve değişik boyutlarıyla Alaçatı’yı tanıtmayı amaçlayan kitap, şehir hakkında bilgi edinmeyi isteyenlere önerilir.

Clive Ponting – Dünya Tarihi (2011)

  • DÜNYA TARİHİ, Clive Ponting, çeviren: Eşref Bengi Özbilen, Alfa Yayınları, tarih, 874 sayfa

 

Dünya tarihini ele alan kaynaklar, genelde bunu var olmuş tekil devletlerin, imparatorlukların ve uygarlıkların tarihleri üzerine inşa eder. Elimizdeki nitelikli kitabın yazarı Clive Ponting de, dünya tarihini farklı bir bakış açısıyla ele alıyor. Anlatımında, dünyanın herhangi bir bölümüne öncelik tanımayan Ponting, daha geniş bir dünya perspektifinden yana davranarak Avrupa merkezci bakış açısını reddediyor. İnsanların evriminden, göçebe toplayıcılardan, tarıma geçilmesinden ve yerleşik toplumların ortaya çıkmasından bugüne uzanan kitap, uygarlığın dünyanın birçok yerinde birbirinden bağımsız olarak ortaya çıkma sürecini inceliyor.

Vural Genç (haz.) – İranlı Tarihçilerin Kaleminden Çaldıran (1514)

  • İRANLI TARİHÇİLERİN KALEMİNDEN ÇALDIRAN (1514), hazırlayan: Vural Genç, Bengi Yayınları, tarih, 231 sayfa

 

Şah İsmail ve Yavuz Sultan Selim arasındaki Çaldıran Savaşı, yalnızca askeri açıdan değil sosyal ve dini bakımdan da Osmanlı-Safevi ilişkilerinde önemli bir yere sahip. Bizler bu konuya dair ayrıntıları, genel olarak Osmanlı tarafındaki tarihçilerin anlatımlarıyla biliyoruz. Dolayısıyla elimizdeki kitabı dikkat çekici kılan husus, Safevi kaynaklardan ve İran’da yapılan modern çalışmalardan Çaldıran’ı yeniden okumaya açması. Kitapta, 1514’te gerçekleşen Çaldıran savaşına neden olan anlaşmazlıklar, savaş esnasında tarafların konumlanmaları, kullandıkları taktikler ve savaşın sonlanmasına uzanan süreç ayrıntılı bir şekilde ele alınıyor.

Temuçin Faik Ertan – Atatürk Döneminde Devletçilik-Liberalizm Tartışmaları (2011)

  • ATATÜRK DÖNEMİNDE DEVLETÇİLİK-LİBERALİZM TARTIŞMALARI, Temuçin Faik Ertan, Phoenix Yayınları, polemik, 128 sayfa

 

Temuçin Faik Ertan imzalı bu kitap, Şevket Süreyya Aydemir ve Hüseyin Cahit Yalçın arasında yaşanan, devletçilik-liberalizm eksenli polemiğe yer veriyor. Tartışmayı hararetli kılan etkenlerden biri, iki ismin de birbirine zıt düşüncelere sahip oluşuydu. Yalçın, Batı düşüncesine daha açıkken, Aydemir “emperyalist” olarak tanımladığı Batı’ya mesafeli durmuştu. Polemik, Aydemir’in Kadro dergisi ile Yalçın’ın liberal eğilimli yazılara yer veren Fikir Hareketleri dergisinde gerçekleşmişti. Ertan polemiği, dönemin tarihi ve siyasî arka planını irdelediği bir giriş yazısı ve Yalçın ile Aydemir’in karşılaştırmalı biyografileri eşliğinde veriyor.

Grigoriy Sergeyeviç Agabekov – Enver Paşa Nasıl Öldürüldü? (2011)

  • ENVER PAŞA NASIL ÖLDÜRÜLDÜ?, Grigoriy Sergeyeviç Agabekov, yayına hazırlayan: Hasan Babacan ve Servet Avşar, Bengi Yayınları, tarih, 206 sayfa

 

İttihat ve Terakki Partisi’nin önemli üç liderinden biri olan Enver Paşa, 1922 yılında Tacikistan’da, Ruslarla yapılan bir savaşta ölmüştü. İşte Grigoriy Sergeyeviç Agabekov’un elimizdeki eseri, hakkında fazla bilgi bulunmayan bu ölümün öncesini ve sonrasını detaylı bir gözle değerlendiriyor. Bolşeviklerin doğudaki gizli teşkilatları ÇEKA’nın reisi durumunda olan Agabekov burada, Enver Paşa’nın Tacikistan’a gidişini, Rus hükümeti ile ilişkilerini, aralarında anlaşmazlıkların baş göstermesini, bu durumun karşılıklı gerginlik ve ardından askeri ve siyasi bir çatışmaya dönüşüp nihayetinde Enver Paşa’nın ölümüyle sonuçlanmasını anlatıyor.

Mary Fulbrook – Almanya’nın Kısa Tarihi (2011)

  • ALMANYA’NIN KISA TARİHİ, Mary Fulbrook, çeviren: Sabri Gürses, Boğaziçi Üniversitesi Yayınları, tarih, 263 sayfa

 

Mary Fulbrook ‘Almanya’nın Kısa Tarihi’nde, Ortaçağ’dan başlayıp 1990’lardan sonraki döneme uzanarak Almanya tarihindeki dönüm noktalarına odaklanıyor. Alman tarihi profesörü Fulbrook, ülkenin tarihini anlatmaya, Alman tarihinin başladığı dönem olan erken Ortaçağ’la başlıyor. Kitabın devamında, 1500-1990 zaman aralığında Almanya’daki mezhepçilik çağı, mutlakiyetçilik çağı, sanayileşme çağı, demokrasi ve diktatörlük çağı ve Almanya Federal Cumhuriyeti dönemi anlatılıyor. Çalışma bu kronolojinin yanı sıra, Alman toprakları ve halkı, Alman tarihinin motifleri ve sorunları gibi konular hakkında aydınlatıcı değerlendirmeler de barındırıyor.

Ali Akyıldız – Sürgün Sefir Sadullah Paşa (2011)

  • SÜRGÜN SEFİR SADULLAH PAŞA, Ali Akyıldız, İş Kültür Yayınları, biyografi, 488 sayfa

 

Ali Akyıldız ‘Sürgün Sefir Sadullah Paşa’da, büyükelçi olarak uzun yıllar görev yapmış ve bir Tanzimat aydını olan Sadullah Bey’in kapsamlı bir biyografisini sunuyor. Berlin ve Viyana Büyükelçisi olarak görev yapmış Sadullah Paşa, Ayastefanos Antlaşması ve Berlin Kongresi’nin müzakerelerine de katılmıştı. Sadullah Paşa’nın ailesi, eğitimi ve kariyerini inceleyerek çalışmasına başlayan Akyıldız, ardından, Paşa’nın devlet adına kabul ettiği görevleri ve beklenmedik intiharının arkasındaki nedenleri ele alıyor. Akyıldız ayrıca, Sadullah Bey’in eserlerini ve görüşlerini irdeliyor ve böylece onun bir Tanzimat aydını olarak portresini çiziyor.

Robert Graham (ed.) – Anarşizm (2007)

  • ANARŞİZM, editör: Robert Graham, çeviren: Nil Erdoğan ve Mustafa Erata, Versus Kitap, tarih, 720 sayfa

 

‘Özgürlükçü Düşüncelerin Belgesel Bir Tarihi’ alt başlığını taşıyan ‘Anarşizm’, Anarşizmin MS 300’den 1939 yılına kadarki tarihi serüvenini ele alıyor. Ünlü anarşist araştırmacı Robert Graham’ın editörlüğünde hazırlanan kitap, siyasi düşüncenin anarşist geleneğinden başlıca metinleri barındırıyor. Daha sonra devamı yayınlanacak çalışmanın bu cildinde, anarşistlerin hayata geçirmeye çalıştıkları fikir ve öneriler ile karşısında durdukları teori ve pratiklerin anarşizme dair eleştirilerine yer veriliyor. Çalışmanın ikinci cildi ise, anarşizmin 1939’dan günümüze kadar olan dönemini kapsayacak. “Sadece bu ciltteki materyalin gözden geçirilmesi bile anarşist düşüncenin kendi zamanı için açıkgörüşlülüğünün ve derinliğinin ne kadar olağanüstü olduğunu ispatlamaktadır” diyen Graham’ın bu çalışması, anarşizmin 1939’a kadarki seyrini ayrıntılarıyla ele alıyor.