Dipnotski

Alan Sokal ve Jean Bricmont – Son Moda Saçmalar (2012)

SON MODA SAÇMALAR, Alan Sokal ve Jean Bricmont, çeviren: Barış Gönülşen, Alfa Yayınları, bilim, 416 sayfa

Fizik profesörü Alan Sokal ile fizikçi Jean Bricmont’un ‘Son Moda Saçmalar’ı, postmodern düşünce ve onun önemli temsilcileriyle giriştiği hesaplaşmayla, zamanında tartışma yaratmıştı. Her şey, Sokal’ın çağdaş postmodern kuramcıların anlaşılması imkânsız dilini alaya aldığı bir makaleyi, saygın kültür çalışmaları dergisi Social Text’te yayınlamasıyla başlamıştı. Sokal’ın Bricmont’la kaleme aldığı kitap ise tartışmayı daha üst boyutlara taşıyarak, Lacan, Baudrillard, Virilio, Kristeva, Deleuze ve Guattari gibi postmodern kuramcıların matematik ve fizik başta olmak üzere, bilimsel kavramları istismar ettiklerini savunuyor.

Peter D. Thomas – Gramsci Çağı (2012)

GRAMSCI ÇAĞI, Peter D. Thomas, çeviren: İlker Akçay ve Ekrem Ekici, Dipnot Yayınevi, felsefe, 611 sayfa

Peter D. Thomas’ın elimizdeki çalışması, İtalyan devrimci ve düşünür Antonio Gramsci’nin mirası konusunda en aydınlatıcı çalışmalardan biri. Gramsci’nin ‘Hapishane Defterleri’ ile Gramsci hakkındaki literatürü eleştirel bir gözle analiz eden Thomas, öncelikle Louis Althusser ve Perry Anderson’ın düşünür hakkındaki yorumlarıyla hesaplaşıyor. Yazar ardından, Gramsci’nin düşüncesinin kuramsal ve tarihsel bağlamını aydınlatıyor, O’nun eleştirel modernlik kuramının gelişimini betimliyor ve hegemonya, rıza, zor, sivil toplum ile devlet ve farklılaşmış siyasal iktidar gibi, Gramsci’nin temel politik terimlerini çözümlüyor.

Ortadoğu, Afrika ve Okyanusya Masalları (2013)

ORTADOĞU, AFRİKA VE OKYANUSYA MASALLARI, çeviren: Tunç Tayanç, Devrim Evci ve Ebubekir Çelebi, editör: Hayati Sönmez, Dipnot Kitabevi, masal, 157 sayfa

Dipnot yayınlarının ‘Seçme Dünya Masalları’ adlı dizisinin bu kitabı, Filistin, İran, Mısır, Lübnan, Kürdistan, Aborijinler ve Afrika’nın farklı kabilelerinden masallar sunuyor. Yukarıda adı geçen kültürlerin en öne çıkan ürünlerini derleyen ve bunu yaparken de, sınırların ayırdığı insanları, masalın naif dünyasında bir araya gelmeye davet eden kitapta, Ayakkabıcı Maruf, Yaşlı Kadın ve Kedisi, Balıkçı, Kuyuya Düşen Kadın, Kaplumbağa ve Geyik, Sabuncunun Oğlu, Kralın Hazinesi, Susam Tohumu ve Hurma Ağacı, Halife ve Kör Balıkçı, Zengin ve Yoksul, Tavşan Neden Kaçar? ve Narran Gölünün Kaynağı gibi pek çok masal yer alıyor.

Simon Critchley – Kıta Felsefesi (2012)

Simon Critchley elimizdeki rehber çalışmasında, kıta felsefesi olarak adlandırılan yaklaşımı düşünürler, gelenekler ve akımlar üzerinden ele alıyor ve felsefenin geleceği üzerine bir dizi varsayımda bulunuyor.

Critchley, kıta felsefesini, bu terimin tarihi ve anlamı ile karşı kutbu oluşturduğu söylenen analitik ya da Anglo-Amerikan felsefesinden nasıl farklılaştığı tartışmasını kitabının merkezine alırken, kıta felsefesini yeniden tanımladığı gibi, bu felsefenin Anglo-Amerikan gelenek tarafından göz ardı edilen çok sayıda sorunu gündeme getiren apayrı bir felsefi gelenekler ve uygulamalar dizisini içerdiğini savunuyor.

Künye: Simon Critchley – Kıta Felsefesi, çeviren: Hakan Gür, Dost Kitabevi, felsefe, 178 sayfa

Daniel Frampton – Filmozofi (2012)

FİLMOZOFİ, Daniel Frampton, çeviren: Cem Soydemir, Metis Yayınları, sinema, 341 sayfa

Daniel Frampton ‘Filmozofi’de, sinema ile gerçeklik arasındaki kavramsal bağı sorgulayarak, filmin benzersiz bir dünya, neredeyse geleceğin dünyasını sunduğu argümanını tartışıyor. Burada “Filmozofi” kavramını geliştiren Frampton’a göre, film bir tür düşünmedir ve Filmozofi’nin temel kavramlarından olan film-zihin de, filmin ampirik bir betimlenişi değil, bilakis filmin eylemlerinin ve kökenlerinin “kavramsal” olarak anlaşılmasıdır. Frampton bu kavramsal çerçeveden yola çıkarak, film felsefesinin ortaya koyduğu meselelere, film-zihin ve film-düşünme kavramlarının, özetle Filmozofi’nin bir açıklama getirebileceğini savunuyor.

Emine Fetvacı – Sarayın İmgeleri (2012)

SARAYIN İMGELERİ, Emine Fetvacı, çeviren: Nurettin Elhüseyni, Yapı Kredi Yayınları, tarih, 383 sayfa

Emine Fetvacı, ilgi çekici çalışması ‘Sarayın İmgeleri’nde, resimli tarih kitaplarının 16. yüzyılda Osmanlı sarayında kimlik oluşumundaki merkezi rolünü irdeliyor. Bu dönemde resmedilen Osmanlı anlatılarının hepsinin, ideal padişah ve onun sarayla ve devletle ilişkisi konusunda ayrı bakışlar sunduğunu söyleyen Fetvacı, bu resimli tarih kitapların hedef kitlesi ve dolaşımını; Osmanlı sarayında kitapların hazırlanış sürecini; Osmanlı’nın farklı devlet adamlarının resimli tarihlerin gelişimine katkılarını ve resimli tarih kitaplarının Osmanlı hayal gücü üzerinde bıraktığı etkileri zengin görsel materyaller eşliğinde araştırıyor.

Jean Cormier – Che Guevara (2013)

CHE GUEVARA, Jean Cormier, çeviren: Orçun Türkay, Yapı Kredi Yayınları, biyografi, 144 sayfa

Jean Cormier elimizdeki kitabında, Küba devriminin Fidel Castro ile birlikte en önemli ismi olan, efsanevi devrimci Che Guevara’nın maceralarla dolu yaşamını anlatıyor. Kitap, Che’nin Arjantin’teki çocukluk yıllarından başlayarak, O’nun Latin Amerika’da yaptığı ve hayatını tümüyle değiştirecek iki yolculuğundan 1955’te Küba Devrimi için Castro’nun gerilla grubuna dahil olmasına, Küba devriminin gerçekleşmesinden sonra kurulan sosyalist sistemde üstlendiği görevlerden devrimi uluslararası alana yaymak amacıyla gittiği Bolivya’da öldürülüşüne kadar, Che’nin bir siyaset adamı ve gerilla lideri olarak nitelikli bir portresini çiziyor.

Geraldine A. Johnson – Rönesans Sanatı (2013)

Oxford Üniversitesi’nde sanat tarihi dersleri veren Geraldine A. Johnson, Rönesans sanatı ve Barok sanat üzerine yaptığı çalışmalarla biliniyor.

Johnson, bu alandan edindiği tecrübeleriyle kaleme aldığı elimizdeki kitabında, Rönesans sanatını önemli isimleri ve karakteristik özellikleriyle, ayrıca dönemin bir panoramasını da çizerek okurlarına tanıtıyor.

Johnson, bir yandan Leonardo da Vinci, Albrecht Dürer, Hans Holbein ve Michelangelo gibi dönemin önemli sanatçılarının eserlerini kapsamlı bir yoruma tabi tutarken, öte yandan o dönemin dünyasında bu yapıtların nasıl algılandığı ve kabul gördüğüyle ilgili özgün analizler de sunuyor.

Rönesans sanatına tarihsel, toplumsal, ekonomik ve kültürel arkaplanından hareketle bakan yazar, dönemin ünlü isim ve eserleri kadar Avrupa’nın farklı bölgelerinden daha az bilinen örnekleri de masaya yatırıyor, bunları birbirleriyle karşılaştırıyor.

Dönemin eser, sanatçı, teknik veya üslup gibi yönlerinin yanı sıra Rönesans sanatının “gözden kaçan” yönlerini de dikkate alarak o zamanın gündelik nesnelerine neden ve nasıl sorularıyla yaklaşıyor.

Konu hakkında kaçırılmaması gereken bir yapıt.

Künye: Geraldine A. Johnson – Rönesans Sanatı, çeviren: Füsun Demir, Dost Kitabevi, sanat tarihi, 174 sayfa

Laure Murat – Cinsiyet Yasası (2012)

CİNSİYET YASASI, Laure Murat, çeviren: İsmet Birkan, Dost Kitabevi, kültür tarihi, 300 sayfa

Daha çok 19. ve 20. yüzyıl edebiyatı, kültür tarihi ve cinsiyet araştırmalarıyla ilgilenen Laure Murat elimizdeki kitabında, üçüncü cinsin kültür tarihindeki yerini, zengin bir arşiv taraması eşliğinde saptıyor. Murat, Theophile Gautier’nin erkek kılığına giren bir kadını anlattığı ‘Mademosielle de Maupin’ romanından Balzac’ın bir romanında “üçüncü cins”le özdeşleşen bir figürüne, Paris’te polis teşkilatı arşivlerinde üçüncü cinse dair tutanaklardan 20. yüzyılda başlayan cinsiyet değiştirmeye yönelik cerrahi operasyonlara ve belli başlı edebi yapıtlarda üçüncü cinsin ele alınışına kadar pek çok detayı değerlendiriyor.

H. Güzin Üçışık ve H. Fehim Üçışık – Çevre Hukuku (2012)

ÇEVRE HUKUKU, H. Güzin Üçışık ve H. Fehim Üçışık, Ötüken Yayınları, hukuk, 319 sayfa

İki yazarlı elimizdeki kitap, çevre hukukuna dair kanunlar ve yargı kararlarının yanı sıra, çevre alanındaki çok sayıda yönetmelikteki ayrıntılı ve önemli düzenlemeleri barındırıyor. Yazarların, uzun zamandır farklı üniversitelerde verdikleri Çevre Hukuku derslerinin bir ürünü olan çalışmada, çevre hukukunun temel ilke ve kavramları, çevre kirliliği, çevre konusunda yetkili kurum ve kuruluşlar, çevreyle ilgili genel tedbir ve yasaklar, çevre sorunlarına yol açabilen işletmelere özgü tedbir ve yasaklar, çevreyle ilgili cezai müeyyideler ve hukuki sorumluluk gibi alana dahil olabilecek pek çok konu değerlendiriliyor.