Jacques Derrida – Önemsizin Arkeolojisi (2007)

  • ÖNEMSİZİN ARKEOLOJİSİ, Jacques Derrida, çeviren: Ali Utku ve Mukadder Erkan, Otonom Yayıncılık, felsefe, 136 sayfa

 

‘Önemsizin Arkeolojisi’, Jacques Derrida’nın, Fransız filozof Condillac’nın felsefesine odaklanıyor. Condillac yazılı dili incelerken, çok sayıda önemsizliği de buldu. Condillac bundan hareketle, dilde neden bu kadar hata ve anlamsızlık bulunduğunu, çarpıtmaların nereden kaynaklandığını ve bunlara nasıl çare bulunabileceğine odaklanmıştı. Derrida bu çalışmasında, Condillac’ın girişimini yeniden ele alarak, filozofun o zamandan bu yana epistemolojiyi ve dilbilimsel felsefeyi tıkayan pek çok meseleyi öngördüğünü göstermeyi amaçlıyor.

Pyotr Alekseyeviç Kropotkin – Etik (2007)

  • ETİK, Pyotr Alekseyeviç Kropotkin, çeviren: Sinan Altıparmak, Öteki Yayınevi, siyaset, 414 sayfa

‘Etik’, Anarşizmin babası sayılan Pyotr Alekseyeviç Kropotkin’in son kitabıydı. Kitap Kropotkin’in etik konusundaki bilimsel, felsefi ve sosyolojik görüşlerine yer veriyor. Kropotkin, ilkel toplumların zamanından modern zamanların iyi örgütlenmiş devletlerine kadar, insanların gündelik hayatlarındaki etik anlayışını ele aldığı bu kitabı, yazarın ‘Evrimin Bir Etkeni Olarak Karşılıklı Yardımlaşma’nın devamı niteliğinde. Kropotkin’in etiğin din ve metafik ile bağlantısını reddedip, ahlakı salt doğalcı temeller üzerine kurmaya çalışması bu kitabın ilginç noktalarından biri. ‘Ahlakın Temellerini Belirlemeye Yönelik Mevcut İhtiyaç’, ‘Yeni Etiğin Yavaş Yavaş Evrilen Zemini’, ‘Doğada Ahlak İlkesi’, ‘Ahlak Öğretilerini Gelişimi-Antik Yunan’, ‘Hıristiyanlık-Ortaçağ-Rönesans’ ve ‘Modern Devirde Ahlak Öğretilerinin Gelişimi’ kitabın başlıca bölümleri.

Mehmet Rifat – Metnin Sesi (2007)

  • METNİN SESİ, Mehmet Rifat, İş Kültür Yayınları, edebiyat eleştiri/inceleme, 232 sayfa

 

Mehmet Rifat’ın ‘Metnin Sesi’ isimli bu çalışması, adı üstünde, tamamıyla metne, metnin ayrıntılarına adanmış bir kitap. Rifat kitabı için, “Metnin Sesi, metne metin için, metnin içinden bakan bir eleştirel yaklaşımın, metin aracılığıyla konuşan bir eleştirel söylemin otuz beş yıla yayılan serüvenini belirgin anlarıyla sunarken çözümleyici-yorumlayıcı eleştiri anlayışının hem kuramsal-yöntemsel temellerin gözden geçiriyor hem de romana, şiire, öyküye, masala, denemeye, eleştiriye yönelik anlamlandırmaları biraraya getiriyor.” diyor. Rifat’ın çalışması metne odaklanırken, bir yandan “metnin sesi”ni duymanın yollarını kuramsal düzlemde irdelerken, diğer yandan da Marcel Proust, Orhan Pamuk, Selim İleri, Michel Butor, Necip Fazıl Kısakürek, Ece Ayhan, Ahmet Muhip Dıranas, Tahsin Yücel, Bilge Karasu ve Hüseyin Cöntürk gibi önemli yazın isimlerinin metinlerini analiz ediyor.

Jacques Rancière – Siyasalın Kıyısında (2007)

  • SİYASALIN KIYISINDA, Jacques Rancière, çeviren: Aziz Ufuk Kılıç, Metis Yayınları, siyaset, 163 sayfa

 

Jacques Rancière ‘Siyasalın Kıyısında’da, Atina’da icat edilen siyaset ve demokrasi kavramlarının izini sürerek, günümüzdeki “siyasalın dönüşü” tartışmalarına kadar uzanıyor. Son dönem sol Fransız düşünürleri arasında öne çıkan aktörlerden biri olan Rancière, özellikle siyaset-demokrasi ilişkisi, entelektüellerin rolü ve tarih felsefesi alanında yazdıklarıyla çok tartışılan bir isim. Düşünürün ilk Fransızca baskısı 1990 yılında yapılan bu kitabı, Halk kavramının görmüş olduğu bozguncu işleve atıfta bulunarak, köleler, kadınlar ve proleterler gibi, halkın “sayılmayan”, “esamisi okunmayan” kesimlerinin verdikleri mücadelelerle nasıl “sayılanlar” arasına katıldıklarını göstermeyi amaçlıyor. Kitabın bu çevirisinde, çalışmanın Fransızca ilk basımında ve İngilizce çevirisinde bulunmayan yazıların da yer aldığını özellikle belirtmiş olalım.

Simone Berteaut – Edith Piaf: Kaldırım Serçesi (2007)

  • EDITH PIAF: KALDIRIM SERÇESİ, Simone Berteaut, çeviren: Aydın Emeç, İthaki Yayınları, biyografi, 479 sayfa

 

‘Edith Piaf: Kaldırım Serçesi’nin yazarı Simone Berteaut’nun ilginç bir hikâyesi var. 29 Mayıs 1918 günü Lyon’da dünyaya gelen Berteaut’nun annesi, henüz on bir günlükken onu Paris’e getirdi. Jean-Baptiste Berteaut da, babasız doğan çocuğa soyadını verdi. Ama Simone’un asıl babası, aynı zamanda Edith Piaf’ın da babası olan Louis Gassion’du. Fakat Simone, asıl babası Gassion’la, ancak on iki buçuk yaşındayken tanışacaktı. Bu tanışma Simone’un hayatını değiştirecek, üvey kardeşi Edith’le sokaklarda şarkı söyleyip, akrobatlık yapacak ve bu beraberlikleri otuz yıl boyunca sürecekti. İşte Berteaut, Edith Piaf öldükten sonra, onu en iyi tanıyan isim olarak ‘Kaldırım Serçesi’ni yazacaktı.  Kısa zamanda belli başlı dillere çevrilen ve gözlemleriyle dikkat çeken bu kitap, Edith Piaf’ın aşk ve müzikle geçen hızlı yaşamından önemli ayrıntılar barındırıyor.

Olli Rehn – Avrupa’nın Gelecek Sınırları (2007)

  • AVRUPA’NIN GELECEK SINIRLARI, Olli Rehn, çeviren: Onur Şen ve Hasan Kaya, 1001 Kitap, siyaset, 208 sayfa

 

‘Avrupa’nın Gelecek Sınırları’nın alt başlığı ‘Türkiye Bir Köprü mü, Köprübaşı mı Yoksa Ergime Potası mı?’ Rehn, kitabının Türkçe baskısı için “Benim amacım hep AB ile Türkiye arasındaki karşılıklı anlayışı artırmak olmuştur. Bu kitabımın hem karşılıklı anlayışa hem de Türkiye ile AB arasındaki sivil toplum diyaloğuna katkı yapmasını görmek isterim,” diyor. Rehn bu diyalogdan bahsederken, istikrarlı, demokratik ve refah içinde bir Türkiye’nin AB’nin çıkarına olduğunun da altını çiziyor. Rehn, AB ve Türkiye arasındaki “ortak çıkar ve değerler”in de, bu iki yapının Irak, İran ve diğer Orta Doğu ülkelerindeki gelişmeler ile güvenlik; dinler, medeniyetler ve uygarlaşma ya da enerji ile ekonomik büyüme arasındaki ilişkiler konusunda birbirlerine ihtiyaç duyduklarını belirtiyor. Rehn’in kitabı, AB serüvini bir Avrupalının gözünden vermesiyle önemli.

Mustafa Okan Baba – Halk Edebiyatı Terimleri Sözlüğü (2007)

  • HALK EDEBİYATI TERİMLERİ SÖZLÜĞÜ, Mustafa Okan Baba, Heyamola Yayınları, sözlük, 180 sayfa

 

Mustafa Okan Baba, 1984’te Tokat Öğretmen Okulu’nda başladığı edebiyat öğretmenliği mesleğini uzun yıllar sürdürdü. Baba’nın, 1966 yılında yayınlanan ilk şiir kitabını da, muhtelif çalışmaları takip etti. Baba’nın bu sözlüğü ise, kendisinin uzun yıllar süren edebiyat öğretmenlik deneyiminin yanı sıra, bu alanda yapmış olduğu araştırmalardan ve özellikle de şairliğinden olabildiğince besleniyor. Bu alanda kaynak yoksunluğundan hareketle Halk edebiyatını araştırmaya koyulan Baba, kendisinin sözlük çalışmasından da görülebileceği gibi, Halk edebiyatıyla ilgili uzun soluklu çalışmalarını toplu bir şekilde sunmuş oluyor. Kitapta Halk edebiyatının en yaygın terimlerine yer verilirken, gereken yerlerde de örnek metinlere başvuruluyor. Baba’nın çalışmasında kullandığı dilin de, Halk edebiyatına yaraşır bir sadelik ve okunurlukta olduğunu belirtelim.

Kamil Karavelioğlu – Bir Devrim İki Darbe (2007)

  • BİR DEVRİM İKİ DARBE, Kamil Karavelioğlu, Gürer Yayınları, tarih, 391 sayfa

 

Kamil Karavelioğlu’nun ‘Bir Devrim İki Darbe’ isimli bu çalışması, 27 Mayıs 1960, 12 Mart 1971 ve 12 Eylül 1980 darbelerinin tarihine odaklanıyor. Karavelioğlu’nun 27 Mayıs’ı devrim olarak nitelemesinin nedenlerinden biri, kendisinin Milli Birlik Komitesi üyesi olması ve 1960’ta DP’ye karşı darbe düzenleyen subayların içinde yer almış olması. Karavelioğlu’nun çalışması, bu üç darbe ekseninde, Türkiye’de yaşanan muazzam siyasî dönüşümleri, trajedileri kendi anılarından hareketle anlatıyor. Karavelioğlu, 27 Mayıs darbesi içinde yer almış bir isim olarak, “Okuyucular benim notlarımda 27 Mayıs 1960’tan sonraki askeri darbelerin şaşkınlığını, çapsızlığını bol bol öğreneceklerdir,” diyor.

Candan Turhan – Dumanı Üstünde (2007)

  • DUMANI ÜSTÜNDE, Candan Turhan, Oğlak Yayınları, yemek, 151 sayfa

Candan Turhan’ın ‘Dumanı Üstünde’ isimli bu yemek kitabı, yemek yapmanın çorbalar ve ekmekler bölümüyle ilgileniyor. Kitapta, klasik çorbalar, domatesli çeşitler, sebze çorbaları, taneli çorbalar, yoğurtlu çorbalar, fırın çorbaları, fasulye çorbaları, etli, tavuklu ve deniz ürünlü çorbalar, balkabağı çorbaları gibi yaklaşık 86 çorba tarifi ile dereotlu mısır ekmeği, zeytinli peynirli ekmek, soğanlı bisküvi, sütçünün mısır ekmeği, ballı cevizli ekmek ve şaraplı ekmek gibi on üç ekmek tarifi yer alıyor. Turhan’ın çalışması, çok sayıda çorba tarifi vermesinin yanında, çorbalarda kullanılacak baharatlı, taze otlu sular ile bu konuda kolaylık sağlayacak pratik önerilere de yer veriyor.

Uğur Akpur (haz.) – Pavlov (2007)

  • PAVLOV, hazırlayan: Uğur Akpur, Say Yayınları, psikoloji, 261 sayfa

 

Uğur Akpur’un ‘Pavlov’u yayınevinin önemli dizilerinden olan ‘Fikir Mimarları’ndan çıktı. İlk olarak İvan Pavlov’un biyografisiyle çalışmasına başlayan Akpur, bilim adamının psikoloji alanındaki özgünlüğü, St. Petersburg’taki eğitimi, 1917 Devrimi’nin Pavlov’un çalışmalarına etkisi ve Nobel Ödülü alışı gibi çok sayıda ayrıntıya yer veriyor. Kitabın ikinci bölümü de, hayatının yetmiş yılını öğrenme kavramını araştırmaya adamış Pavlov’un ‘Beyin Yarım Karelerinin Çalışması Birinci Ders’, ‘Uyku Meselesi’, ‘İradeli Denen Hareketlerin Fizyolojik Mekanizması’, ‘Zaptedilmiş Olma Hisleri ve Aşırı-Paradoksal Safha’ ve ‘İsterinin Fizyolojik Yoldan Yorumlanması Üzerine Bir Deneme’den oluşuyor.