Platon – Şölen (2014)

Platon’dan, insanlığın en temel duygularından olan sevgi ve aşk konulu bir diyalog.

Bu diyaloğun misafiri olan Sokrates, Aristophanes, Alkibiades ile dönemin diğer ünlü simaları, aşkın sanat, ahlak, siyaset, bilim ve felsefeyle ilişkisini ilginç hikâyelerle harmanlayarak tartışıyor.

Kitap, Platon felsefesine bir giriş niyetine de okunabilir.

  • Künye: Platon – Şölen, çeviren: Eyüp Çoraklı, Alfa Yayınları

Geoff Dyer – Zona (2014)

Sinema dâhisi Andrey Tarkovski’nin, görsel ve felsefi zenginliğiyle ünlü Stalker’ını plan plan analiz eden bir anlatı.

Bu sahnelerin kendisine anımsattıklarıyla yola koyulan Geoff Dyer, filmin ilginç çekim öyküsünü anlatıyor, Stalker’ın sinema tarihindeki yerini tartışıyor ve film aracılığıyla ortaya konan felsefi, varoluşsal soruların yanıtlarını arıyor.

  • Künye: Geoff Dyer – Zona, çeviren: Cem Alpan, Everest Yayınları

Kolektif – Karanlık Yılbaşı Öyküleri: Aralıktan Sızan Karanlık (2017)

Yeni yıl hep umutların ve iyi dileklerin yılı olacak değil ya!

Bu kitapta karşımıza çıkan 13 karanlık öykü de, yeni yıla gerilim ve korkunun penceresinden bakıyor.

Kim bilir, belki en umutlu olduğumuz anlar, aynı zamanda en korktuğumuz anlardır.

Türkiye korku edebiyatının önde gelen isimlerinden Giovanni Scognamillo’ya ithaf edilen kitaba katkıda bulunan yazarlar ise şöyle: Özlem Ertan, Mehmet Berk Yaltırık, Kubilayhan Yalçın, Demokan Atasoy, Gülbike Berkkam, Uğur Kılınç, Funda Özlem Şeran, Uğur Batı, Murat Baykan, Işın Beril Tetik, Alper Kaya, Orkide Ünsür ve Galip Dursun.

  • Künye: Kolektif – Karanlık Yılbaşı Öyküleri: Aralıktan Sızan Karanlık, derleyen: Orkide Ünsür, Bilgi Yayınevi, öykü, 276 sayfa, 2017

Kolektif – Osmanlı Devleti ve Kürtler (2017)

Osmanlı ile Kürtler arasındaki ilişkiler, daha önce pek çok incelemeye konu oldu.

Alanında uzman isimlerin katkıda bulunduğu bu kitap ise, Osmanlılar ile Kürtler arasındaki ilişkiyi yeni yaklaşım ve metodoloji aracılığıyla irdeleyen makaleleri bir araya getirmesiyle alan için özgün veriler barındırıyor.

Kitapta,

  • On dokuzuncu yüzyılda Osmanlı Kürt ilişkilerinin mahiyeti,
  • Kürt emirliklerinin iç yapısı ve Osmanlı-Kürt ilişkilerinin erken tarihi,
  • Süveydi ve Hoy Zaza/Dumbeli emirliklerinin kökeni ve 16. yüzyıldaki tarihleri,
  • Osmanlı-İran sınır boyunda sadakat sağlama, başka bir deyişle bağlılıkları garantiye alma biçimi olarak rehine siyaseti,
  • Erdelan Kürt Beyliği’nin Osmanlı ve Safevi devletleriyle ilişkileri,
  • Erken 19. yüzyılda Kürt mirlerinin Babıâli ile olan ilişkilerinin, imparatorluğun diğer yerel güçleri bağlamında okuması,
  • Bir Hamidiye Aşiret Alayı örneği olarak, II. Abdülhamid devrinde Heyderan aşireti lideri Hüseyin Paşa’nın aşiret alayları bağlamındaki rolü,
  • Şeyh Abdüsselam Barzani ile İttihat ve Terakki arasındaki çatışma,
  • Sultan I. Selim dönemi Selimnâmelerinde Kürtlerin nasıl değerlendirildiği,
  • Osmanlı-Kürt ilişkileri bağlamında Kürt medrese ve tekkelerinde gerçekleştirilen ilmi faaliyetler,
  • Kaçar-Osmanlı savaşlarında Guran Kürtlerinin rolü,
  • Ve Mela Mehmûdê Bazıdî’nin ‘Adât û Rüsûmâtnâme-yi Ekrâdiye’ adlı çalışmasında dil, teknik, üslup ve muhteva gibi, ilgi çekici konular ele alınıyor.

Kitaba katkıda bulunan isimler ise şöyle: İbrahim Özcoşar, Shahab Vali, Mustafa Dehqan, Vural Genç, Ercan Çağlayan, Keyhan Muşir Penahi, Fasih Dinç, Uğur Bahadır Bayraktar, Erdal Çiftçi, Yaşar Kaplan, Nezahat Başçı, M. Nesim Doru ve Mustafa Öztürk.

  • Künye: Kolektif – Osmanlı Devleti ve Kürtler, editör: İbrahim Özcoşar ve Shahab Vali, Kitap Yayınevi, tarih, 340 sayfa, 2017

Cemil Koçak – CHP İktidarının Sonu (2017)

Cemil Koçak, kapsamlı çalışması ‘Türkiye’de İki Partili Siyâsî Sistemin Kuruluş Yılları’nın 6. ve son cildinde, yakın dönem Türkiye tarihinde köklü değişim yaratan 1950 seçimlerine odaklanıyor.

Peki, bu seçim gerek Türkiye tarihinde ve gerekse yarattığı yansımalar nedeniyle bugün, neden çok önemli?

Bu seçimin yarattığı en büyük dönüşüm, Türkiye’de 1908’den beri devam eden bir iktidarın iktidardan ayrılmasıyla sonuçlanmasıydı.

Koçak çalışmasında, CHP, DP ve MP’nin başrollerini oynadığı bir iktidar savaşında,

  • Türk-Amerikan yardım antlaşmasını,
  • Marshall Planı’nı ve bunun Türkiye’deki etkilerini,
  • NATO’nun kuruluşunu ve Türkiye’ye yansımalarını,
  • Birleşmiş Milletler ile Türkiye ilişkilerini,
  • Filistin’in bölünmesi ve İsrail’in kuruluşunu,
  • Türkiye’nin BM Güvenlik Konseyi adaylığını,
  • Şemsettin Günaltay Hükümeti’nin kuruluşu ile birlikte, iktidarın seçmen desteği kazanmak amacıyla nasıl politikalar ortaya koyduğunu,
  • Sabahattin Ali’nin öldürülmesiyle solu hedef alan terörü,
  • İstiklal Mahkemeleri Kanunu’nun kaldırılmasını,
  • Valilerin yetkilerinin artırılmasını,
  • Yine sol üzerindeki terörün bir sonucu olarak TCK’da 141 ve 142. Maddelerin değiştirilmesi ve cezaların ağırlaştırılmasını,
  • İsmet İnönü’nün TBMM’yi son açış nutkunu ve İnönü’nün siyasi gelişmelere ilişkin değerlendirmelerini,
  • Çiftçiyi Topraklandırma Kanunu’nda (ÇTK) yapılan değişiklikleri,
  • Nâzım Hikmet’in af kampanyası ve Çiçekpalas olayını,
  • Türk Ocakları’nın yeniden açılışını,
  • Türkiye’nin NATO’ya girme çabalarını,
  • Kıbrıs sorununu,
  • 14 Mayıs 1950 milletvekili genel seçimleri ve sonrasında yaşananları,
  • Ve bunun gibi, o dönemde yaşanmış pek çok gelişmeyi analiz ediyor.

Kapsamıyla dikkat çeken çalışma, esas olarak bir “iktidar mücâdelesi”nden ibaret olan bir sürecin öyküsü olarak okunabilir.

  • Künye: Cemil Koçak – CHP İktidarının Sonu: Türkiye’de İki Partili Siyâsî Sistemin Kuruluş Yılları (1945-1950) Cilt 6, İletişim Yayınları, tarih, 552 sayfa, 2017

Oliver Bullough – Bırakın Şanımız Yürüsün (2014)

Röportaj, tarih ve gezi izlenimlerinin bireşimi olan, Kafkasya ile Kafkas diasporası hakkında önemli bilgiler barındıran bir çalışma.

Kitap, Rusya’nın Kafkasya’yı ele geçirişi, Osmanlı’nın bölgeye yönelik tavrı, Anadolu’ya göç eden Kafkas halkları ve Kafkasya’nın Rus edebiyatındaki izleri konularında iyi bir kaynak.

  • Künye: Oliver Bullough – Bırakın Şanımız Yürüsün, çeviren: Dilek Hancıoğlu, Abis Yayıncılık

Kolektif – Fetiş İkâme (2014)

Fetişizm, üç farklı anlama sahip: dini fetişizm, meta fetişizmi ve cinsel fetişizm.

Fetişi mesnetsiz çağrışımları dışında düşünmeyi ve böylece fetiş kelimesinde simgelenen olumsuz çağrışımları silmeyi amaçlayan kitap, Marksizm, psikanaliz, feminizm, kültürel araştırmalar, queer teori gibi perspektiflerden konuyu enine boyuna tartışıyor.

  • Künye: Kolektif – Fetiş İkâme, derleyen: Tuna Erdem ve Seda Ergül, Sel Yayıncılık

Altay Cengizer – Adil Hafızanın Işığında (2014)

Osmanlı’dan Dünya devletlerine, Ermeni Tehcirinden Jön Türklere, Birinci Dünya Savaşı’nın galip ve mağluplarının bir hikâyesi.

Bu süreçte rol almış aktörleri yargılamadan, onlara adil bir hafızayla yaklaşmayı amaçlayan Altay Cengizer, Osmanlı’nın savaşa girişi ve yıkılışına sebep olan iç dinamikler ile emperyalist hesapların bundaki payını irdeliyor.

  • Künye: Altay Cengizer – Adil Hafızanın Işığında, Doğan Kitap

Önder Kaya – İmparatorluktan Cumhuriyete Azınlıklar (2017)

Özellikle 19. yüzyılda Batı’da ortaya çıkan milliyetçilik rüzgârlarıyla birlikte Osmanlı’da da azınlıklar önemli bir sorun olarak kendini göstermeye başladı.

Bu soruna çözüm olarak Tanzimat döneminde bazı düzenlemeler yapılmış olsa da, sorun hem Osmanlı’da hem de Cumhuriyet dönemlerinde etkisi azalmak yerine daha da büyüyerek devam etti.

Önder Kaya bu önemli çalışmasında, azınlıklar sorununu Osmanlı’dan Cumhuriyet’e uzanan süreçte irdeliyor.

İslam hukukunda gayrimüslimlerin nasıl tanımlandığını ele alarak başlayan kitap,

  • İlk Türk-İslam devletlerinde azınlıkların durumu,
  • Osmanlı İmparatorluğu’nda azınlıklar konusunda yaşanan karmaşa ve çözüm girişimleri,
  • Erzurum ve Sivas kongreleriyle Amasya görüşmelerinde azınlıklar sorunu,
  • Misak-ı Milli ve Lozan Barış Konferansı’nda azınlıkların durumu,
  • Osmanlı’da başlayıp Cumhuriyetle devam eden azınlık sorununun bugüne yansımaları,
  • Ve buna benzer önemli konular irdeleniyor.

Pek bilinmeyen ayrıntılar ve ilginç anekdotlarla zenginleşmiş kitap, halen tam anlamıyla aşıldı diyemeyeceğimiz azınlıklar konusunun geçmişi ve bugününü kavramak daha birebir.

  • Künye: Önder Kaya – İmparatorluktan Cumhuriyete Azınlıklar, Kronik Kitap, tarih, 296 sayfa, 2017

Kolektif – İktisatta Davranışsal Yakalaşımlar (2017)

Psikoloji alanında çalışan uzmanların ortaya koyduğu gibi, gündelik hayatımızda pek rasyonel davrandığımız söylenemez.

Bu durumu en iyi gözlemleyebileceğimiz alanlardan biri ise, alışveriş alışkanlıklarımız.

Alışverişe çıkarken bizi peşinden sürükleyen irrasyonel davranışlarımız neler?

İşte, ilk baskısı 2015’te yapılan bu çalışma, davranışsal iktisat hakkında Türkçede yetkin bir kaynak olmaya devam ediyor.

Saha çalışmaları ve örnek vakalarla desteklenen kitap, insanın hem tüketici hem de üretici olarak iktisattaki davranışlarını kapsamlı bir bakışla analiz ediyor.

  • Gelirimiz yetmediği halde, sırf komşumuz yeni bir araba aldı diye gidip krediyle araba alıyoruz?
  • Elinde hesap makinesiyle bize teklif sunan satıcı, neden elleri cebinde teklif veren satıcıdan daha inandırıcı gelir?
  • Güneşli havalarda neden ATM’lerden daha fazla para çekiyoruz?
  • Pazarda neden önünde daha fazla kalabalık olan tezgâhlara yöneliyoruz?
  • Neden ucu bucağını düşünmeden kafe, restoran açmaya karar veriyoruz?

Eldeki kitap, tüm bu sorulara yanıt vermesiyle önemli.

  • Künye: Kolektif – İktisatta Davranışsal Yakalaşımlar, derleyen: Devrim Dumludağ, Ester Ruben, Levent Neyse ve Özge Gökdemir, İmge Kitabevi, iktisat, 416 sayfa, 2017