Etiket: 2017

John Steinbeck – Ben Bir Devrimciyim (2017)

Büyük yazar John Steinbeck’in Amerikan emekçilerinin zorlu yaşam koşullarının merkezinde yer aldığı, yazarın edebi, kişisel ve siyasi hislerini cesurca ifade ettiği denemeleri.

Sekiz bölüme ayrılan kitabında Steinbeck:

  • Yaşadığı veya ziyaret ettiği mekânlara dair izlenimlerini,
  • Amerika’da farklı sektörlerde çalışan işçilerin zorlu çalışma şartlarını,
  • Göçmen işçilerin beraberinde getirdiği dönüşümü,
  • Yazma üzerine düşüncelerini,
  • Hayatından geçmiş insanlara dair anılarını,
  • Gazetecilik günlerinden öğrendiklerini,
  • Savaş muhabirliği deneyimlerini,
  • Ve Amerika ile Amerikalı olmak konusundaki fikirlerini okurlarıyla paylaşıyor.

Steinbeck’in denemeleri, onun yalnızca bir yazar ve gazeteci olmadığını, aynı zamanda toplumsal meselelere karşı duyarlı ve sözünü sakınmayan dört dörtlük bir devrimci olduğunu bize yeniden hatırlatıyor.

Kendisinden hâlâ öğreneceğimiz çok şey var!

  • Künye: John Steinbeck – Ben Bir Devrimciyim, çeviren: Abdullah Yılmaz, Sel Yayıncılık, 492 sayfa

Süleyman Talay – Yaşamaktan Soğumadan (2017)

Süleyman Talay’ın hayatı, erken yaşlardan itibaren devrime adanmış bir hayat desek abartmış olmayız.

Kendisi daha Batman lisesinde iken Devrimci Liseliler Derneği’nin kuruluşunda yer almış, Türkiye’nin zorlu zamanlar yaşadığı 1980’li yıllarda, Batman ve Siirt’te İlerici Gençler Derneği ve Türkiye Komünist Parti yöneticiliği görevleriyle aktif bir şekilde siyasi çalışmalarını sürdürmüş.

12 Eylül askeri darbesi olunca dokuz yıl siyasi kaçak olarak yaşayan Talay, TKP-TİP birleşmesi ile oluşturulan TBKP’de ve Sosyalist Birlik Partisi’nin (SBP) kuruluş sürecinde yer aldı.

Talay’ın elimizdeki kitabı, kendisinin kişisel ve devrimci hayatını bir baştan ötekine kuşatan anılarından oluşuyor.

  • Batman’daki çocukluk ve okul yılları,
  • Kahvehanelerdeki devrimciler,
  • Bir devrimci olmak için atılan ilk adımlar,
  • İlerici Gençler Derneği’nin kuruluşu,
  • TKP’li yıllar,
  • Moskova’da eğitim amaçlı geçirilen altı ay,
  • Hapishane deneyimi,
  • 12 Eylül askeri darbesi,
  • Yıllarca süren kaçak hayatı,
  • Kürt coğrafyasında zorlu 90’lı yıllar,
  • Vedat Aydın’ın cenazesinde yaşananlar,
  • Küyerel Düşünce Grubu’nun kuruluşu…

Talay’ın sadece siyasi değil, aynı zamanda pek çok kişisel anısıyla da zenginleşen kitabı, aynı zamanda Türkiye yakın tarihinin nitelikli bir tasvirini de yapmasıyla dikkat çekici.

  • Künye: Süleyman Talay – Yaşamaktan Soğumadan, İletişim Yayınları, anı, 223 sayfa

Kobo Abe – Kumların Kadını (2017)

Japon savaş sonrası edebiyatının önde gelen yazarlarından Kobo Abe’nin varoluşçuluk felsefesiyle örülmüş meşhur romanının Türkçe baskısı uzun zamandır tükenmişti.

Kimilerinin Kafkaesk bir karabasan, kimilerinin düşsel bir başyapıt olarak selamladığı roman, Beckett, Kafka ve Sartre’ın romanlarının Japon muadili olarak alkışlanmıştı.

Bir böceğin izini süren romanın başkahramanı, günün birinde garip bir kasabaya ulaşır. Kahramanımız burada, erotik bir yakınlık kuracağı dul bir kadının evine yerleşir.

Fakat kısa süre sonra bu misafirliğin cazibesi, ürkütücü bir hapishane hayatına dönüşmeye başlar.

Roman, başkahramanının sürekli başarısızlıkla sonuçlanan kaçma girişimlerini ve bunun onun açısından gün geçtikçe hayatı ve duygularıyla hesaplaştığı bir karabasana nasıl dönüştüğünü çarpıcı bir üslupla tasvir ediyor.

Huzursuz, düşsel, psikolojik, karanlık ve harikulade bir roman.

  • Künye: Kobo Abe – Kumların Kadını, çeviren: Barış Bayıksel, MonoKL Yayınları, roman, 184 sayfa

Michael Löwy – Marksistler ve Ulusal Sorun (2017)

Türkiye’nin Marksist geleneğinin farklı bileşenlerinin, ülkenin Kürt sorunu bağlamında uzun zamandır yürüttüğü tartışma biliniyor.

Oysa ulusal sorun, Türkiye’yi bir yana bıraksak da, bilhassa Ortadoğu’nun içinden geçtiği süreç düşünüldüğünde yakıcı bir hal almış durumda.

İşte önde gelen Marksist felsefeci ve sosyolog Michael Löwy’nin bu kitabı, her şeyden önce Marksizm’in ulusal soruna bakışını, bu bakışın tarihsel evrimini ve Marksistlerin ulusal sorun konusunda dünyanın farklı yerlerinde aldığı pozisyonları kapsamlı bir şekilde ele almasıyla konuya muazzam bir katkı sunuyor.

Hem derli toplu oluşu, hem kapsamı hem de niteliğiyle Löwy’nin yapıtının, alanda şimdiden bir klasik haline geldiğini de belirtelim.

  • Künye: Michael Löwy – Marksistler ve Ulusal Sorun, çeviren: Kemal Ülker, Versus Kitap, siyaset, 80 sayfa

Kolektif – Laikliği Yeniden Düşünmek (2017)

Bugün Türkiye’nin gündeminde en yoğun tartışılan konuların başında laiklik geliyor.

Bundan daha 10-15 yıl önceye kadar bizim laiklikten anladığımız şey, bugün anladıklarımızdan oldukça farklı.

Bunun başlıca nedeni de, dinin toplumsal görünümünün son yıllarda daha çok artması.

İşte bu çalışmada bir araya gelen pek çok yazar, laikliğin türleri ve algılanma biçimlerinde zaman içinde gözlemlenen dönüşümleri saptamasıyla dikkat çekiyor.

Kitapta,

  • Dünyanın farklı bölgelerindeki laiklik deneyimleri,
  • Yurttaşlık ve kamusal alan tartışmaları,
  • Demokrasi ve laiklik ilişkisi,
  • Dinsel fundamentalizmin tehlikeleri,
  • İfade özgürlüğü ile laiklik ilişkisi ve bunun gibi pek çok konu tartışılıyor.

Çalışma her şeyden önce, dinin toplum içindeki yerini ve siyaset olan ilişkisini yerli yerine koymasıyla, ayrıca bunu yaparken dünya üzerinde birbirinden farklılık gösteren laiklik yaklaşımlarını karşılaştırmalı bir perspektifle ele almasıyla büyük önem arz ediyor diyebiliriz.

  • Künye: Kolektif – Laikliği Yeniden Düşünmek, derleyen: Craig Calhoun, Jonathan VanAntwerpen ve Mark Juergensmeyer, çeviren: Menekşe Sözbilir, Önder Özden, S. Erdem Türközü, Noyan Özatik, Tuğçe Kılınç, Nupelda Yüce, Müge Durusu-Tanrıöver, Cemre Güneş Şengül ve Ayşegül Avcı, Nika Yayınevi, siyaset, 440 sayfa

Fabio L. Grassi – Yeni Bir Vatan (2017)

Çerkeslerin Osmanlı İmparatorluğu’na 1864 tarihindeki zorunlu göçünü irdeleyen önemli bir çalışma.

İtalyan tarihçi Fabio Grassi kitabına, Çerkesler ile ilgili temel bilgiler vererek başlıyor ve devamında da,

  • Rusya’nın Kuzey Kafkasya’yı işgalini ve bunun 1859 yılına kadar süren döneminde yaşananları,
  • Kuzey Kafkasya’da Rus varlığının güçlenmesini,
  • Kırım Savaşı’nda dağlıların kaçırdığı fırsatları,
  • Çerkeslerin bozguna uğraması neticesinde 1859-1864 döneminde yaşanan göçleri,
  • Büyük göç dalgasıyla karşı karşıya kalan Osmanlı’nın yaklaşımını,
  • Çerkeslerin Osmanlı İmparatorluğu’ndaki yerleşimlerinin siyasi ve ekonomik yönlerini,
  • Tehcir sonrasında Türkiye’de Çerkes kimliğinin nasıl dönüştüğünü ve bunun gibi pek çok önemli konuyu irdeliyor.

Kitap, 19. yüzyıl Osmanlı İmparatorluğu ve Kafkasya tarihinin güvenilir ve kapsayıcı bir anlatımı olmasıyla önemli.

  • Künye: Fabio L. Grassi – Yeni Bir Vatan, çeviren: Birgül Göker Perdisa, Tarihçi Kitabevi, tarih, 280 sayfa

Richard Tillinghast – İstanbul’un Tarihi, Kültürü ve Yaşamı (2017)

Şair, yazar ve seyyah Richard Tillinghast, doğma büyüme Memphis Tennesseeli.

Tillinghast’ın İstanbul’a ilk ziyareti 1960’ların başında gerçekleşmiş ve kendisi daha o zamanlar bu kadim şehre hayran kalmış.

Elimizdeki kitapta yazar, bu kadim kentin Bizans’tan Osmanlı’ya ve günümüze uzanan tarihi ve güncel bir fotoğrafını çekiyor.

“Bir şehir kendine ait anılarıyla, yaşayan bir varlıktır. İstanbul’un hatırladıklarını ve hatta unutmaya çalıştıklarını ne kadar çok bilirsek özüne o kadar yaklaşmış oluruz. İstanbul’un kendine has sesleri vardır.” diyen Tillinghast, adım adım bu seslerin izini sürmeye koyuluyor:

  • Roma ve Bizans döneminde Konstantinopolis,
  • Osmanlı zamanında İstanbul,
  • İstanbul’da İslam sanatı izleri,
  • İmparatorluğun mimarı Sinan,
  • Topkapı Sarayı,
  • Arkeoloji Müzesi ve Çinili Köşk,
  • Sultanahmet Camii,
  • Sinan’ın mücevheri Küçük Ayasofya,
  • Beyoğlu ve Galata,
  • Türk mutfağı,
  • İstanbul’un Akdeniz dünyasıyla bağları…

Yazarın İstanbul’a dair 50 yıla yayılan bilgi ve gözlemlerine dayanan kitap, okurunu bu şehrin sıra dışı ruhunu yeniden keşfetmeye davet ediyor.

  • Künye: Richard Tillinghast – İstanbul’un Tarihi, Kültürü ve Yaşamı, çeviren: Figen Dasıkoğlu, Maya Kitap, şehir, 360 sayfa

Wang Hui – Çin’in Yirminci Yüzyılı: Devrim, Geri Çekilme ve Eşitliğe Giden Yol (2017)

Çalışmaları çağdaş Çin edebiyatı ve düşünce tarihi üzerine yoğunlaşmış olan Wang Hui, aynı zamanda Harvard’dan Bologna’ya, Edinburgh’tan UCLA’ya, dünyanın pek çok prestijli üniversitesinde dersler vermiş bir isim.

Yazar bu önemli kitabında, 20. yüzyıl Çin’ini ve bu sıra dışı ülkenin geçirdiği muazzam siyasi süreçleri serimliyor.

Çin açısından 20. yüzyılın 1911 Devrimi’yle başlayıp 1970’lerin ortalarındaki Kültür Devrimi’nin sonuna kadar süren bir süreç olduğunu belirten Hui, bu süreci siyasileşme, siyasetsizleşme ve yeniden siyasileşmeye dönme izlekleri üzerinden irdeliyor.

Hui, Çin’deki halk savaşının kırsal kesim, kentler ve ulusal kimliğin siyasi hareketliliği arasındaki ilişkileri kökten değiştirdiğini; sınıf, siyasi parti, devlet, halk gibi siyasi kavramların da halk savaşıyla dönüşerek yeniden yapılandığını belirtiyor.

Çin’in 20. yüzyıl boyunca yaşadığı politika değişikliklerine ve büyük devrimlere daha yakından bakmak isteyenlerin muhakkak okumak isteyeceği bir kitap.

  • Künye: Wang Hui – Çin’in Yirminci Yüzyılı: Devrim, Geri Çekilme ve Eşitliğe Giden Yol, çeviren: Ümit Şenesen, Yordam Kitap, siyaset, 383 sayfa

Mustafa Kemal Atatürk – Belgeler, Elyazısıyla Notlar, Yazışmalar (2017)

Büyük bir kısmı Atatürk’ün kendi elyazısıyla yazdığı, Yapı ve Kredi Bankası Arşivi’nde bulunan Atatürk’le ilgili belgelerden bir derleme.

Kitapta,

  • Mustafa Kemal Paşa’nın yaveri tarafından tutulmuş küçük bir defterdeki 1. Dünya Savaşı sırasındaki yazışmaları,
  • Birinci Meclis’e mebus yollamak istemeyen Yozgat eşrafının mektubu,
  • Mustafa Kemal Paşa’nın Meclis Başkanı seçilmesinden sonra yaptığı konuşmanın metni,
  • Mustafa Kemal Paşa’nın Arif Oruç’la mektuplaşması,
  • Şehzade Ömer Faruk Efendi’nin Anadolu’ya geçmesiyle ilgili yazışmalar,
  • Londra Konferansı hakkında Mustafa Kemal Paşa’nın yazısı,
  • Cemal Paşa’nın Paris’teki temaslarıyla ilgili Mustafa Kemal Paşa’ya mektupları,
  • Başkumandanlık tartışmalarıyla ilgili muhaliflerin eleştirilerine cevaplar,
  • Saltanatın kaldırılması hakkında Meclis’te yaptığı konuşmanın kendi elyazısıyla notları,
  • Ve İsmet İnönü’nün başbakanlıktan ayrıldıktan sonra CHP grubunda yaptığı konuşma gibi çok sayıda metin orijinalleriyle birlikte yer alıyor.

Mustafa Kemal Atatürk külliyatına önemli bir katkı olarak her arşivde muhakkak bulunması gereken bir kaynak.

  • Künye: Mustafa Kemal Atatürk – Belgeler, Elyazısıyla Notlar, Yazışmalar hazırlayan: Yücel Demirel, Yapı Kredi Yayınları, arşiv, 380 sayfa

Giorgio Agamben – Çıplaklıklar (2017)

Giorgio Agamben’in olgunluk eseri olarak tanımlanan ‘Çıplaklıklar’, uzun zamandır Türkçeye kazandırılmayı bekliyordu.

Şimdi nihayet raflardaki yerini alan kitap, felsefe ve sanat alanına giren farklı konular üzerine düşünürün yorumlarını bir araya getiriyor.

Düşünür burada, Kafka’nın edebiyatında suç, yasa ve cezadan Kleist’in kendine has evrenine ve bireysel kimlikten biyometrik aygıta pek çok konuyu kendine has tarzıyla tartışıyor.

Şiirle felsefe arasında gidip gelen, gerçeklerin üzerindeki perdeyi aralamayı amaçlayan ‘Çıplaklıklar’ın, en çok da Kafka’nın özgün evreni, oradan güncel anlamda suçun aldığı biçimler üzerine yoğunlaşmasıyla ayrıca dikkat çekeceğini söylemeliyiz.

  • Künye: Giorgio Agamben – Çıplaklıklar, çeviren: Suna Kılıç, Alef Yayınları, felsefe, 144 sayfa