Paul Valéry – Monsieur Teste (2017)

Daha çok şairliği ve deneme yazarlığıyla bilinen Paul Valéry’den usta işi bir tefekkür romanı.

Başkahramanı Monsieur Teste’in saplantılar ve çelişkilerle dolu zihninden yansıyanları hikâye eden bir modern klasik.

Monsieur Teste’in başkalarına çok garip gelen, fakat kendisinin çok doğal bulduğu fikirleri vardır.

Kahramanımız şimdi de, “Bir insanın ne yapabilir?” gibi yaman bir sorunu kafasına takmıştır.

Bu sorunun yanıtını arayan Teste, hayatının her anında bu fikrin detaylarına inecek, bu da kendisini adeta zihinsel bir çileci haline getirecektir.

Kitap, Valéry’nin kurmaca türünde de muhteşem eserler ortaya koyduğunun sağlam bir kanıtı.

  • Künye: Paul Valéry – Monsieur Teste, çeviren: Sevgi Türker-Terlemez, Epos Yayınları, roman, 136 sayfa

Tayfun Atay – Parti, Cemaat, Tarikat (2017)

2002’de AKP iktidara geldiğinde, o günlerden şimdinin en hafif tabiriyle “tedirgin” günlerine geleceğimizi kimse hayal etmemişti.

Toplumsal ayrışmanın ve kutuplaşmanın, Türkiye tarihinde eşi görülmemiş bir boyuta ulaşmasından bahsediyoruz.

Oysaki AKP liberal, demokratik ve özgürlükçü vaatlerle iktidara gelmişti.

İşte, sosyal antropoloji alanındaki önemli katkılarıyla bildiğimiz Tayfun Atay’ın elimizdeki kitabı, AKP’nin söz konusu dönüşümünün nitelikli bir panoramasını sunmasıyla önemli bir rol üstlenmekte.

Alt başlığı, ‘2000’ler Türkiye’sinin Dinbaz-Politik Seyir Defteri’ olan kitap, siyasal İslamın laik Türkiye’deki serencamını, iyi düşünülmüş ayrıntılar ve dozu da gayet iyi ayarlanmış eleştirel bir perspektifle izliyor.

Ülkenin son on beş yılda yaşadığı dönüşümleri kültür, kimlik ve yaşam biçimi bağlamında irdeleyen sağlam bir kitap.

  • Künye: Tayfun Atay – Parti, Cemaat, Tarikat, Can Yayınları, siyaset, 200 sayfa

Kolektif – Ana Babalık (2017)

Ana-babalık konusunu farklı perspektifleriyle inceleyen, alana dair zengin akademik içeriğiyle öne çıkan ‘Ana Babalık’, güncellenmiş bir baskıyla karşımızda.

Kitap, aralarında Bekir Onur, Çiğdem Kağıtçıbaşı, Nebi Sümer ve Sait Uluç’un da bulunduğu 22 araştırmacının katkılarıyla ortaya çıkmış.

Türkiye’de ana babalık çalışmalarının gelişimi,

Çocukluğun ve çocuk yetiştirmenin tarihsel dönüşümü,

Çevre ve sosyoekonomik faktörler ile ana babalık arasındaki ilişki,

Batı Avrupa’daki Türk göçmen ailelerde ana babalık,

Ana babalık ve bağlanma,

Dil ve iletişim becerilerinin gelişiminde ana baba etkileri,

Ana babanın kontrol davranışlarının ergenliğe etkileri…

Bu ve bunun gibi pek çok konunun irdelendiği kitap, hem psikoloji, sosyal bilim ve eğitim alanlarında çalışanlar hem de alana ilgi duyanlar için önemli bir kaynak.

  • Künye: Kolektif – Ana Babalık, derleyen: Bilge Selçuk ve Melike Sayıl, Koç Üniversitesi Yayınları, psikoloji, 427 sayfa

Yalım Eralp – Perdeyi Aralarken (2017)

Deneyimli diplomatlardan Yalım Eralp Dışişleri Bakanlığı’nda 1962 yılında çalışmaya başlayıp, Birleşmiş Milletler’den NATO’ya, AGİT’ten Amerika ve Hindistan’ın Türkiye Büyükelçiliklerine, dış politikada farklı görevler aldıktan sonra 2000 yılında emekli oldu.

Erdoğan’ın “Mon cher” diyerek küçümsediği ekolden gelen Eralp, “diplomasinin kurdu” tanımını fazlasıyla hak ediyor.

İşte Eralp’in anılarından oluşan bu kitap, Türk dış politikasının nitelikli bir fotoğrafını çekmesiyle önem arz ediyor.

Kitapta karşımıza çıkan bazı ilginç olaylar şöyle:

Doğan Güreş, görev süresinin uzatılmasını neden istedi?

Leyla Zana’nın Nobel Ödülü alması nasıl engellendi?

Tansu Çiller Kürt sorununun çözümünde neden şiddetten yana tavır aldı?

Kardak krizinin arkasındaki etkenler nelerdi?

Eralp, bu ve bunun gibi birçok gelişmeyi zengin ayrıntılarla harmanlayarak ele alıyor.

Eralp’in Türkiye’nin dış politikasındaki güncel durum hakkındaki fikirleri ile Türkiye dış politikasının geleceğine dair öngörüleri de, kitabı önemli kılan hususlardan.

Tüm diplomasi meraklılarına önerilir.

  • Künye: Yalım Eralp – Perdeyi Aralarken, Doğan Kitap, anı, 288 sayfa

David Edmonds ve Nigel Warburton – Felsefe Muhabbetlerine Devam (2017)

Geçmişin büyük filozofları üzerine 27 çağdaş düşünürle yapılan söyleşilerle çatılmış, felsefi birikimi çok yönlü kapsayan bir çalışma.

Peki, kitapta kimler ve hangi felsefi konular var?

Birkaçını şöyle özetleyebiliriz:

Sokrates’in Sokratik yöntemi,

Platon’un erotik aşkı,

Thomas Aquinas’ın etik düşünceleri,

Machiavelli’nin meşhur kitabı ‘Prens’teki fikirleri,

Descartes’ın “Cogito”su,

Spinoza’nın tutkuya dair görüşleri,

Berkeley’nin “Muamma” kavramı,

Rousseau’nun “Modern toplum”u,

Hume’un “Önem” kavramı,

Bu kadarını yazmışken, kitapta düşünceleri ele alınan diğer filozofların da en azından isimlerini anmazsak ayıp olur: Edmund Burke, Hegel, Immanuel Kant, John Stuart Mill, Søren Kierkegaard, Friedrich Nietzsche, Henry Sidgwick, Ludwig Wittgenstein, Frank Ramsey, Jean-Paul Sartre, Friedrich Hayek, John Rawls, Jacques Derrida.

Kitabın sonunda yer alan, katkıda bulunanlar tarafından oluşturulan yardımcı okumalara yönelik tavsiyelerin de, felsefe meraklılarının çok işine yarayacağını belirtelim.

Felsefi besinlerle dolu lokmalardan oluşan entelektüel bir ziyafete varım diyorsanız, bu kitabı kaçırmayın.

  • Künye: David Edmonds ve Nigel Warburton – Felsefe Muhabbetlerine Devam, çeviren: Esra Nur (Sözbilici) Acar, Maya Kitap, felsefe, 280 sayfa

Louis-Jean Calvet – Roland Barthes, 1915-1980 (2017)

Fransız göstergebilimci ve dilbilimci Louis-Jean Calvet’den dört dörtlük bir Roland Barthes biyografisi.

Kitap, Barthes’ın ilk ayrıntılı biyografisi olarak kabul ediliyor.

Aynı zamanda Barthes’ı François Mitterrand, Claude Lévi-Strauss, Philippe Sollers, Julia Kristeva, Edgar Morin, Algirdas Julien Greimas, Maurice Nadeau, Philippe Rebeyrol gibi pek çok ismin tanıklığında anlatıyor oluşu, kitabın önemli katkılarından bir diğeri.

Calvet, okurunu 12 Kasım 1915’e, Barthes’ın doğduğu güne götürerek, oradan düşünürün hayatını adeta adım adım izliyor.

  1. Dünya Savaşı’nda babasını kaybeden Barthes’ın annesiyle birlikte yaşamaya başladığı Bayonne günleri ve ardından taşındıkları Paris’te yoksulluk içinde geçen günler,

Barthes’a verem teşhisi konuluşu,

Kendisinin daha sonraki fikirlerine temel teşkil edecek sanatoryumdaki zengin okuma deneyimleri,

Kesintili süren eğitim yılları,

Peter Sollers ile dostluğu,

Başlıca yapıtlarını ortaya koyuşu…

Calvet’nin Barthes’ın hayat hikâyesini anlatırken, düşünürün bütün yapıtlarının üzerinden teker teker geçtiğini de ayrıca belirtmekte fayda var.

  • Künye: Louis-Jean Calvet – Roland Barthes, 1915-1980, çeviren: Sema Rifat, Yapı Kredi Yayınları, biyografi, 332 sayfa

Kolektif – Yapılar, Sistemler, Süreçler (2017)

Çağdaş Marksist düşünce, farklı kaynaklardan beslenme ve bu düşünce yapılarıyla diyaloga girerek onlardan öğrendikleriyle yoluna devam etme becerisine sahip.

Elimizdeki bu nitelikli kitap da, Marksist düşünceyi güncel görüşler bağlamında sorgulamaya açarak sağlam bir felsefi ve siyasal tartışma sunuyor.

Kitabın, bu bağlamda irdelediği kimi konular şöyle:

  • Teknolojik değişim,
  • Yeni jeopolitik oluşumlar,
  • Yeni ekonomi,
  • Güvencesizlik,
  • Neoliberalleşme,
  • Ekoloji

Bu güncel meseleleri kuram açısından irdeleyen kitaba katkıda bulunan isimler ise şöyle: Félix Guattari, Eric Alliez, Moishe Postone, Alan Lipietz, Paulin Hountondji, Maurizio Lazzarato, Silvia Federici ve Arif Dirlik.

  • Künye: Kolektif – Yapılar, Sistemler, Süreçler, hazırlayan: Andrew Pendakis, Jeff Diamanti, Nicholas Brown, Josh Robinson ve Imre Szeman, çeviren: Soner Torlak, Dipnot Yayınları, siyaset, 206 sayfa

Kolektif – Türkiye’de Sağlık ve Sosyal Güvenlik: İnsana Karşı Piyasa (2017)

Nota Bene, Türkiye’de nitelikli alternatif yayıncılık yapan nadir yayınevlerinden biri.

Türkiye’de sağlık ve sosyal güvenlik sistemini çok yönlü bir bakışla ele alan elimizdeki kitap da, bunun iyi örneklerinden.

Kitaba katkıda bulunan birçok yazar 1980’den bu yana Türkiye’de uygulanan ve bilhassa 2003 tarihli Sağlıkta Dönüşüm Yasası (SDP) ile daha bir saldırganlaşan neoliberal politikaları eleştirel bir gözle tartışıyor.

Kitapta işlenen bazı konular şöyle:

Sağlıkta yaşanan güncel krizin ana sebepleri,

Sağlıkta Dönüşüm Programı’nın (SDP) çöküşünün temel nedenleri,

AKP’li yıllarda sağlık ve sağlık politikalarında yaşanan dönüşümler,

Türkiye’de sağlık çalışanlarına karşı artan şiddetin hekimlik pratikleri üzerindeki etkileri,

Hasta ve yaşlı bakımının refah devleti ve toplumsal cinsiyet bağlamında etkileri,

Türkiye’de bireysel emeklilik sisteminin ekonomi politiği,

Türkiye’de 2000’li yıllarda sosyal yardımların niteliği ve işlevi.

İnsana karşı piyasayı öne çıkaran Türkiye’nin yeni sağlık sisteminin nitelikli bir hikâyesi için ayrıntılı ve sağlam bir kılavuz.

  • Künye: Kolektif – Türkiye’de Sağlık ve Sosyal Güvenlik: İnsana Karşı Piyasa, editör: Gülbiye Yenimahalleli Yaşar, Asuman Göksel ve Ömür Birler, Nota Bene Yayınları, sağlık

Faik Muzaffer Amaç – Merhaba Kör Kadı (2017)

Sıkıyönetim günlerinde Mahir Çayan’ın avukatlığını üstlenmiş Faik Muzaffer Amaç’ın anıları.

Amaç, bir avukat olarak hep ezilenlerin yanında saf tuttu. Çünkü kendisi de, bizzat bu haksızlıklardan fazlasıyla nasibini aldı.

Amaç, henüz Diyarbakır’da öğretmenlik yaparken fişlenmiş ve bundan sonra da kendisine hiçbir şekilde öğretmenlik yaptırılmamıştı.

Mecburiyetten dolayı, ikinci diploması olan, avukatlık mesleğini yapmaya başlayan Amaç, daha sonra kimisi Türkiye tarihinde iz bırakan pek çok davanın avukatlığını yapacaktı.

Yazarın bu süreçte yolunun kesiştiği isimlerden biri de, Mahir Çayan’dı.

Amaç, İstanbul Sıkıyönetim Komutanlığı 3 Numaralı Askeri Mahkemesi’nde, aralarında Mahir Çayan’ın da bulunduğu 26 genç hakkında açılmış bir davanın avukatlığını üstlenmişti.

Kitap, hem bu tarihi davanın durumu konusunda Amaç’ın değerlendirme ve gözlemlerini barındırıyor hem de Türkiye’nin sıkıntılı yakın tarihinin zengin bir panoramasını çiziyor

  • Künye: Faik Muzaffer Amaç – Merhaba Kör Kadı, Ayrıntı Yayınları, anı, 336 sayfa

Kolektif – Restoran ve Kafeler (2017)

Yeme-içme mekânları, sosyal etkileşimin en yoğun olduğu, şehir hayatını tamamlayan olmazsa olmaz durakların başında geliyor.

Çağdaş kent yaşamının en güzel sürprizlerinden biri ise, yeni ve öncü tasarım projeleriyle bizi şaşırtması.

İşte ‘Restoran ve Kafeler’ de, farklı amaçlar ve işlevler için tasarlanmış yeme-içme mekânlarının izini sürüyor.

14 ülkeden 24 mimari anlayış…

31 restoran, kafe, bar…

Rehberde, Türkiye’den ve dünyadan mimar ve içmimarların restoran, kafe ve bar projeleri yer alıyor.

Burada, kullanılmayan yaya geçitlerinden eski fabrika binalarından dönüştürülen restoranlara ve gece geç saatlerde sahne performansları gerçekleştirilen gece kulüplerine kadar, karşımıza pek çok sıra dışı proje çıkmakta.

Hem gönlündeki mekânı arayanlara hem de kendi yeme-içme mekânı için özgün fikirler hayal edenlere ziyadesiyle hitap edecek bir rehber.

  • Künye: Kolektif – Restoran ve Kafeler, editör: Burçin Yılmaz, YEM Yayın, mimari, 168 sayfa