dipnotski

Filiz Özdem – Ejderler, Ecinniler, Gulyabaniler ve Cümle Yaratık (2012)

EJDERLER, ECİNNİLER, GULYABANİLER VE CÜMLE YARATIK, Filiz Özdem, resimleyen: Aysu Koçak, Yapı Kredi Yayınları, masal, 143 sayfa

Filiz Özdem elimizdeki kitabında, devler, ejderhalar, canavarlar, yaratıkların başrolü oynadıkları; dünya ve Türkiye edebiyatından korku temalı çok sayıda efsane ve masal sunuyor. Kitapta, Bulut Yiyen, Kral Belkiya ile Ecinniler Kralı Sahr, Navajoların başlarına gelenler, Odysseus ve Kykloplar, Glooscap ile Su Canavarı, Kar Kadını Yuki Onna, İndra ve Ejderha, Kar Adamı Yeti, Balıkçı ile İfrit, Thor ile Dev Hrungnir, Gemici Sinbad’ın Son Yolculuğu, Canavar Khimaira, Köpek Olan Adamın Hikâyesi, Basat ile Tepegöz, Keloğlan ile Devler ve Ramapo Ejderhası gibi, insanın hayal gücünün en eski ve en çarpıcı örnekleri yer alıyor.

Yusuf Baran Beyi – Süngü ve Yara (2012)

SÜNGÜ VE YARA, Yusuf Baran Beyi, Dipnot Yayınları, siyaset, 184 sayfa

‘Süngü ve Yara’, 1938 Dersim katliamı mağdurlarının tanıklıklarını sunuyor. Yusuf Baran Beyi bu görüşmeleri, katliamın yaşandığı Dersim’in Hozat, Ovacık, Mazgirt, Nazimiye, Pülümür ve Kalan gibi farklı yerlerinden yapmış. Bu görüşmelere katılmış kişiler, katliamın yaşandığı dönemde henüz çocuk yaşta olup, gözlerinin önünde aile üyelerinin bir bir katledilmesine tanıklık etmiş, ardından insafsız bir sürgünün mağduru olmuş. Tanıklıklar, hem Türkiye Cumhuriyeti’nin karanlık bir dönemini aydınlatması hem de soykırıma maruz kalmanın, kurbanın yaşamında nasıl izler bıraktığını aydınlatmasıyla önemli bir boşluğu dolduruyor.

Susan Cain – Sakinler de Kazanır (2012)

SAKİNLER DE KAZANIR, Susan Cain, çeviren: İdil Çetin, Optimist Kitap, psikoloji, 415 sayfa

Susan Cain ‘Sakinler de Kazanır’ başlıklı bu kitabında, Amerikan kültüründe neredeyse kemikleşmiş hale gelen dışadönüklüğü eleştirel bir analize tabi tutuyor. Aşırı dışadönüklüğün aynı zamanda oyalayan ve insanın potansiyellerini kullanmasının önüne geçen bir süreç olduğunu savunan Cain, bunun karşısına, kendinden emin ve iyi dengelenmiş bir içedönüklüğü koyuyor. Herkesle sosyalleşmenin niceliği niteliğin önüne geçirme tehlikesi barındırdığını belirten Cain, kişinin hem kişisel dünyasında hem de iş dünyasında başarılı olması için sezgi, sebat, konsantrasyon ve duyarlılık gibi meziyetleri nasıl geliştirebileceğini anlatıyor.

Patricia Fara – Bilim: Dört Bin Yıllık Bir Tarih (2012)

BİLİM: DÖRT BİN YILLIK BİR TARİH, Patricia Fara, çeviren: Aysun Babacan, Metis Yayınları, bilim tarihi, 508 sayfa

Britanyalı bilim tarihçisi Patricia Fara elimizdeki çalışmasında, bilimi kökenleri, etkileşimleri, çığır açan deneyleri, kurumları ve yasalarıyla değerlendiriyor. Fara’nın kitabını ilgi çekici kılan etkenlerden biri, biliminsanlarını dâhiler olarak tanımlayan anlayışı ve bilimsel iktidarı eleştirel bir perspektifle değerlendirmesi. Bilime damga vurmuş Avrupamerkezci yaklaşımı tartışan ve Çin ile İslam uygarlıklarının bilime katkılarını aydınlatan yazar, bilimin ve toplumun bir arada nasıl değiştiğine bakıyor ve bilimi küresel hale getiren mali çıkarları, imparatorluk hırslarını ve akademik girişimleri gözler önüne seriyor.

Haluk Özdemir – Avrupa Mantığı (2012)

AVRUPA MANTIĞI, Haluk Özdemir, Boğaziçi Üniversitesi Yayınları, inceleme, 432 sayfa

Haluk Özdemir ‘Avrupa Mantığı’nda, Avrupa bütünleşmesinin teori ve dinamiklerini açıklıyor. Avrupa entegrasyon teorileriyle ilgili bir değerlendirmeyle kitabına başlayan Özdemir, devamında, günümüz Avrupa politikalarını daha iyi yorumlayabilmek için Avrupalılık kavramının bizzat Avrupalılar tarafından nasıl algılandığını inceliyor. AB kurumları ile bu kurumlar arasındaki ilişki ve bazı karar süreçlerinin ardında yatan mantık; AB’nin genişleme sürecinin ardında yatan kaygı ve amaçlar ve ekonomik bir birliktelikten siyasal bir birlikteliğe dönüşen AB’nin evrimi, Özdemir’in çalışmasında değerlendirdiği kimi konular.

Taner Timur – Marx-Engels ve Osmanlı Toplumu (2012)

MARX-ENGELS VE OSMANLI TOPLUMU, Taner Timur, Yordam Kitap, tarih, 207 sayfa

Taner Timur elimizdeki kitabında, Marx ve Engels’in Osmanlı toplumuna dair tezlerini aydınlatıyor, devamında ise, Osmanlı’nın modernleşme çabalarını değerlendiriyor. Çalışmasının ilk bölümünde, Marx ve Engels’in Osmanlı’ya dair analizlerini irdeleyen Timur, iki ismin, Türklerin gerçek yurtları olan Anadolu’ya döneceklerine dair öngörülerini, Midhat Paşa ile onun demokratik devrimci programını desteklemelerini ve Rus Savaşı’na yol açan koşullarda Paşa’nın pasif kalışına dair eleştirilerini özetliyor. Yazar kitabının devamında da, Osmanlı toplumunda iç ve dış göçler, Osmanlı’da uluslaşma çabaları konularına odaklanıyor.

Gavin Ambrose ve Paul Harris – Görsel Tipografi Sözlüğü (2012)

GÖRSEL TİPOGRAFİ SÖZLÜĞÜ, Gavin Ambrose ve Paul Harris, çeviren: Bengisu Bayrak, Literatür Yayıncılık, sözlük, 288 sayfa

Grafik tasarımcı Gavin Ambrose ve gazeteci Paul Harris imzalı ‘Görsel Tipografi Sözlüğü’, her türlü stili, sosyal gelenekleri ve âdetleri içeren bir konu olan tipografide en sık kullanılan anahtar kelime ve kavramlara yer veren bir çalışma. Her maddede özet bir yazılı açıklamayla birlikte konuyu örnekleyen bir görselin yer aldığı sözlükte, geleneksel ve klasikten güncel ve deneysele kadar, tipografi alanındakı çok sayıda detay açıklanıyor. Çalışma bunun yanı sıra, tipografinin temel ilkelerini, yöntemlerini, malzemelerini, ekipmanlarını ve kat ettiği teknik ilerlemeleri aydınlatmasıyla da iyi bir rehber niteliğinde.

İpek Kuşçu – Abur Cubura En Güzel Alternatifler (2012)

ABUR CUBURA EN GÜZEL ALTERNATİFLER, İpek Kuşçu, Hayy Kitap, yemek, 94 sayfa

Kendisi de bir anne olan İpek Kuşçu elimizdeki çalışmasında, gerçek gıdaların azaldığı, çocukların sağlıksız bir şekilde beslendiği günümüzde, ebeveynlere çocukları için gerçek gıdalarla yapacakları çok sayıda tarif sunuyor. Kahvaltılık, içecek, dondurma, tatlı ve tuzlu gibi pek çok tarif barındıran kitap, çocukları esir almış abur cubur yerine sağlıklı ve doğal gıdaları koyması ve bunları aşçı oyunlarıyla renklendirmesiyle önemli.

Yves Ternon – Bir Soykırım Tarihi (2012)

BİR SOYKIRIM TARİHİ, Yves Ternon, çeviren: Emirhan Oğuz, baskıya hazırlayan: Ragıp Zarakolu, Belge Yayınları, tarih, 568 sayfa

Yves Ternon’un elimizdeki kitabı, Türkçede ilk kez 1993’te yayınlandığında, yayıncısı Ayşe Zarakolu ve Ragıp Zarakolu’nun baskı ve yargılamalarla boğuşmalarını da beraberinde getirmişti. Ragıp Zarakolu’nun kitabın yayınlanma, yargılanma sürecini ve dönemin Türkiye’sini değerlendirdiği bir giriş yazısıyla yeniden basılan kitap, Ermeni soykırımını ve bunun günümüzdeki yansımalarını ele alıyor. Türk ulusal kimliğinin oluşumunda Ermeni soykırımının ve bunun yol açtığı tabunun derin izleri olduğunu belirten Ternon, Osmanlı döneminde Ermeni devrimci hareketini, İttihat ve Terakki’nin uygulamaya koyduğu soykırımı adım adım izliyor.

Joan Wallach Scott – Örtünmenin Siyaseti (2012)

Joan Wallach Scott elimizdeki çalışmasında, Fransa’daki başörtüsü yasağından hareketle, Avrupa’nın İslam’la yaşadığı krizi tartışıyor.

Avrupa’da başörtüsü konusundaki tartışmanın, gelenek ve modernite arasında yaşanmadığını belirten Scott, bunun, beyaz Yahudi-Hıristiyan Avrupalıların, ülkelerinde yaşayan ve çoğunun ana-babaları, dedeleri ve nineleri eski sömürgelerden gelmiş olan bir kısım vatandaşa karşı beslediği önyargıları gözler önüne seren bir tartışma olduğunu savunuyor.

Yani Scott’a göre, İslami başörtüsünü yasaklayan kanunlar, temel olarak postkolonyal suçluluk ve korkudan, ırkçılık ve milliyetçilikten besleniyor.

Künye: Joan Wallach Scott – Örtünmenin Siyaseti, çeviren: Merve Tabur, Boğaziçi Üniversitesi Yayınları, siyaset, 205 sayfa