dipnotski

Şenol Erdoğan – Ölü Şehrin Radyosu (2012)

ÖLÜ ŞEHRİN RADYOSU, Şenol Erdoğan, Altıkırkbeş Yayınları, anlatı, 116 sayfa

Şenol Erdoğan askerliğini, 1997-1998 arasında, Kuzey Irak olarak adlandırılan bölgede yapmış. Zaho, Zap, Şemdinli ve Çukurca, Erdoğan’ın bu süre zarfında bulunduğu yerlerden bazıları. Erdoğan, askerliği esnasında tanık olduklarını, bunların kendi ruhunda yarattığı izleri zihninde kaydetmiş, aradan uzun bir süre geçtikten sonra da, 2011’de yazıya dökmeye karar vermiş. Yazar burada, kimi zaman mizahi, kimi zaman hüzünlü bir üslupla, bu dönemde tanık olduğu absürt olayları, savaş pornografisini, saçma ve komik hikâyeleri, sıra dışı insanları, şiirler ve ansiklopedik bilgilerle de harmanlayarak okurlarına sunuyor.

Kolektif – Türkiye ve İran’da Otoriter Modernleşme (2012)

Birçok yazarın katkıda bulunduğu eldeki çalışma, Atatürk ve Rıza Şah dönemlerini eksen alarak, 1. Dünya Savaşı sonrası Türkiye ve İran’ındaki otoriter modernizasyonu karşılaştırıyor.

Kitapta,
Türkiye ve İran’da otoriter yöneticilerin iktidarlarını pekiştirirken karşılaştıkları zorluklar,
Rıza Şah’ın yönetiminin diktatörlükten keyfi bir idareye tedrici,
İki ülkede siyasi partiler ve parti politikalarının durumu,
Türkiye ve İran’ın, erkekler için çıkarılan kıyafet kanunlarıyla, Avrupa âdetleri ve kanunlarını benimseme tavırları,
Ve dil reformunda Atatürk ve Rıza Şah’ın bireysel çabaları gibi, ilgi çekici konular tartışılıyor.

Künye: Kolektif – Türkiye’de ve İran’da Otoriter Modernleşme, derleyen: Touraj Atabaki ve Erik Jan Zürcher, İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları, tarih, 262 sayfa

Savinien Cyrano de Bergerac – Öteki Dünya: Ay Devletleri ve İmparatorlukları (2012)

ÖTEKİ DÜNYA: AY DEVLETLERİ VE İMPARATORLUKLARI, Savinien Cyrano de Bergerac, çeviren: Mustafa Demirkan, Yapı Kredi Yayınları, öykü, 106 sayfa

1655 yılında, bir hastalık sonucu hayata veda eden Savinien Cyrano de Bergerac, ‘Öteki Dünya’ adlı bu ütopik, felsefi öyküsü üzerinden dönemin toplum düzeniyle hesaplaşıyor. de Bergerac alaycı hikâyesinde, dönemin dinsel inançlarını, toplumun davranış biçimlerini eleştiriyor ve bunu da, Ay’da yaşayanların vardıkları yüksek düşünce ve teknik düzeyden örnekleri överek yapıyor. Kitap, de Bergerac’ın, dünyada kendisinden yüzyıllar sonra gerçekleşecek ekonomik ve tıbbi gelişmelere dair öngörüleriyle dikkat çekiyor. Ay’da konuşulan dillerin de tasvir edildiği çalışma, bu yönüyle dilbilimcilerin de ilgisini çekebilecek nitelikte.

Sherry Wolf – Cinsellik ve Sosyalizm (2012)

CİNSELLİK VE SOSYALİZM, Sherry Wolf, çeviren: Kıvanç Tanrıyar, Sel Yayıncılık, siyaset, 284 sayfa

Sherry Wolf ‘Cinsellik ve Sosyalizm’de, lezbiyen, gey, biseksüel ve trans (LGBT) özgürleşmesinin tarihini, politikasını ve teorisini irdeliyor. Tarihsel, politik ve teorik cinsel baskı ve cinsiyet baskısı sorularını incelemede LGBT özgürleşmesinin nasıl örgütlenebileceğini Marksist bakış açısından faydalanarak irdeleyen Wolf, modern toplumdaki homofobik ve cinsiyetçi ayrımları, egemen sınıfların çıkarlarının yansımaları olarak saptıyor. Kitapta, LGBT’ler üzerindeki baskının kökenleri, gey kimliğinin doğuşu, Marksizmin eşcinselliğe dair tutumu ve postmodern süreçte kimlik politikalarında yaşanan dönüşüm gibi konular yer alıyor.

Musa Budeiri – Filistin Komünist Partisi (2012)

FİLİSTİN KOMÜNİST PARTİSİ, Musa Budeiri, çeviren: Şükrü Alpagut, Yordam Kitap, tarih, 350 sayfa

Arap siyaset bilimci Musa Budeiri, ‘Filistin Komünist Partisi’nde, 1919-1948 arasında süren kısa varlığında, Arap ve Yahudi işçileri sınıf dayanışması zemininde bir araya getiren FKP’nin kapsamlı bir tarihini sunuyor. Kitap, sömürgeci güç Britanya’ya ek olarak, sömürge yerleşimciliği projesini başlatan Yahudi milliyetçi hareket biçimine bürünmüş bir düşmanla da mücadele eden FKP’nin, benzersiz bir biçimde, Arap ve Yahudi komünistlerin Filistin topraklarında verdiği enternasyonalist mücadeleyi nasıl yürüttüğünü ortaya koyuyor. Kitap, Filistin solunun tarihi ile ilgilenenler için de, kuşkusuz nitelikli bir kaynak.

Gönül Dönmez-Colin – Öteki’nin Sinemaları (2012)

ÖTEKİ’NİN SİNEMALARI, Gönül Dönmez-Colin, çeviren: Maral Jefroudi, Agora Kitaplığı, sinema, 452 sayfa

‘Öteki’nin Sinemaları’, Orta Doğu ve Orta Asya’yı merkeze alarak, ülke sinemalarını temsil eden yönetmenlerle yapılan söyleşilerden oluşuyor. Gönül Dönmez-Colin’in, “öteki”yle de, Müslüman Ortadoğu ve Orta Asya’nın batılı olmayan ulusları ile bu ulusların anaakım sinemaya karşı çıkan sinemalarını kastediyor. İran sinemasıyla kitabına başlayan Dönmez-Colin, sırasıyla Türkiye, Kazakistan, Kırgizistan, Tacikistan, Türkmenistan ve Özbekistan sinemalarından yönetmenlerle söyleşiyor. Çalışma için, Türkiye’den söyleşi yapılan sinemacılar da Erden Kıral, Ali Özgentürk, Tayfun Pirselimoğlu, Yeşim Ustaoğlu ve Atıf Yılmaz.

İsmail Aydıngün ve Ali Murat Özdemir (der.) – 11 Eylül (2012)

11 EYLÜL, kolektif, derleyen: İsmail Aydıngün ve Ali Murat Özdemir, Tan Kitabevi, siyaset, 186 sayfa

Farklı yazarların katılımıyla meydana gelen ’11 Eylül’, ABD’yi hedef alan 11 Eylül saldırılarının dünya çapında neden olduğu dönüşümlere odaklanıyor. Kitapta, 11 Eylül’ün ulus-devlet, demokrasi, küreselleşme, güvenlik, özgürlük, dinsel kimlikler gibi alanlara etkileri; saldırının klasik anlamda devlet biçimine etkileri; 11 Eylül’den sonra Amerikan kamu diplomasisinde gözlenen dönüşüm; saldırının ABD’nin, Çin ve Rusya’dan oluşan iki Asyalı rakibi üzerindeki etkileri ve 11 Eylül’ün ardından genel olarak dünya, özelde de Amerika ve Avrupa Birliği’de göç ve göç politikalarının nasıl dönüştüğü gibi konular tartışılıyor.

Max Weber – Sosyal Bilimlerin Metodolojisi (2012)

Ünlü sosyolog Max Weber’in ‘Sosyal Bilimlerin Metodolojisi’, düşünürün 1903 ile 1917 yılları arasında kaleme aldığı, sosyal bilimlerin teori ve stratejisindeki problemlere odaklanan makalelerini bir araya getiriyor.

Weber burada, sosyoloji ve iktisatta “etik tarafsızlık”ın ne anlama geldiğini ve sosyal bilimde ve sosyal politikada “nesnellik”in ölçütlerini anlatırken, kültür bilimleri mantığının eleştirel bir analizini de yapıyor.

Yazılmalarının üzerinden çokça zaman geçmiş olsa da, buradaki makaleler, Weber’in metodolojik analizini çağdaş sosyal bilimlerin temel meseleleriyle bağlantılandırmasıyla oldukça önemli.

Künye: Max Weber – Sosyal Bilimlerin Metodolojisi, çeviren: Vefa Saygın Öğütle, Küre Yayınları, sosyoloji, 222 sayfa

Michael Cook – Kısa Dünya Tarihi (2012)

KISA DÜNYA TARİHİ, Michael Cook, çeviren: Melahat Fındık, Say Yayınları, tarih, 424 sayfa

Tarihçi Michael Cook elimizdeki kitabında, insanlık tarihinin genel bir tablosunu, akıcı bir üslupla çiziyor. Tarihi, kronolojik olaylar bütünü olarak aktarmakla yetinmeyen çalışma, tarihi, jeolojik zamanlar, çağlar, coğrafi kıtalar ve dünya çapındaki başlıca kültürler ekseninde inceliyor. Orta Amerika takvimleri, Hint tapınak fahişeleri ve Avusturalya yerlilerinin girift akrabalık ilişkileri gibi ilgi çekici konular barındıran ve tarihi Eski Taş Çağ’ndan 11 Eylül’e kadar izleyen “kompakt” diyebileceğimiz bu çalışma, tarih disiplinini metaryalist ve eleştirel bir yoruma tabi tutmasıyla da dikkat çekiyor diyebiliriz.

Ahmet Demirel – Tek Partinin Yükselişi (2012)

TEK PARTİNİN YÜKSELİŞİ, Ahmet Demirel, İletişim Yayınları, tarih, 372 sayfa

‘Tek Partinin Yükselişi’, Ahmet Demirel’in 1995’ten bugüne Milli Mücadele ve tek parti dönemlerine ilişkin yazmış olduğu makalelerinden yapılmış bir seçki. Burada yer alan makalelerde, Birinci Meclis’te iktidar ve muhalefet, 1923 seçimleri, Kurtuluş Savaşı sırasında milletvekillerinin savaş sonrası Türkiyesi’ne bakışları, tek parti döneminde seçimler ve milletvekillerinin profilleri, Milli Mücadele ve tek parti dönemlerinde Doğu ve Güneydoğu Anadolu Bölgesi illerinin Meclis’te temsili, TBMM’de Lozan görüşmeleri, Atatürk döneminde Kemalizm ve 1950 seçimleri gibi, yakın tarihin önemli bir dizi olayı aydınlatılıyor.