Kategori: Felsefe

Kolektif – Felsefe ve Devrim (2018)

Devrimci olmayan bir felsefe, gerçek anlamda felsefe midir?

Felsefede tarihten bu yana en çok tartışılan sorulardan biri, budur.

İşte bu kitap da, felsefe ve devrim ilişkisini farklı pencerelerden tartışan makaleleri bir araya getiriyor.

Bu makaleler, hem felsefenin devrimci olması gerektiği hem de bunun tam zıddı fikirleri bir arada tartışarak okuru zengin bir söylem alanına davet ediyor.

Konuya dair güncel tartışmaları izlemek isteyen, özellikle de felsefenin tam olarak ne anlama geldiği üzerine derinlemesine düşünmek isteyen okurlar, çalışmayı kaçırmamalı.

Kitaptan iki alıntı:

“Ne kadar güç görünürse görünsün –ki hiç de güç değildir– kapitalizmden sonrasını düşünmeliyiz.”

“Felsefe, kapitalist sistemde radikal bir alternatife dair tüm fikirlerin silinmeye ve değersizleştirilmeye çalışıldığı dönemde bize neyi düşünmemizin doğru olduğunu ve neyi umut edebileceğimizi gösterir.”

  • Künye: Kolektif – Felsefe ve Devrim, editör: Senem Kurtar ve Mustafa Demirtaş, Pinhan Yayıncılık, felsefe, siyaset, 296 sayfa, 2018

Pierre Hadot – Wittgenstein ve Dilin Sınırları (2009)

‘Wittgenstein ve Dilin Sınırları’, Fransız felsefeci Pierre Hadot’nun, Ludwig Wittgenstein’in iki önemli eseri olan ‘Tractatus Logico-Philosophicus’ ve ‘Felsefi Soruşturmalar’ üzerine kaleme aldığı makalelerini bir araya getiriyor.

Kitabı nitelikli kılan başlıca yön, Hadot’nun, Wittgenstein’ın birbirinden farklı olan ama birbirini tamamlayan bu iki ayrı dönemindeki tezlerini anlaşılır bir üslupla özetlemesidir diyebiliriz.

Wittgenstein’ın “Dil içinde ifade edilen, dil ile ifade edilemez” formülünden hareket eden Hadot, dilin sınırları, felsefi dil ve söylem, söz ve eylem, Wittgenstein’ın devrimci dil teorisi ve dil oyunları konularını irdeliyor.

  • Künye: Pierre Hadot – Wittgenstein ve Dilin Sınırları, çeviren: Murat Erşen, Doğu Batı Yayınları, felsefe, 117 sayfa

Rius – Çizgilerle Felsefe (2015)

Hepimizin hayatta en az bir defa sorduğu büyük sorulara yanıt arayan felsefenin Antik Çağ’dan bugüne uzanan çizgili hikâyesi.

Uzmanlardan ziyade felsefeye yeni başlayanlar için hazırlanan kitap, felsefi sistemleri, temel öğretileri ve temsilcilerini anlatıyor.

Usta işi çizimler ve oldukça eğlenceli, yalın bir üslupla.

  • Künye: Rius – Çizgilerle Felsefe, çeviren: Çiçek Öztek, Yordam Kitap

Boethius – Felsefenin Tesellisi (2015)

İhanet suçlamasıyla zindana atılan Romalı filozof Boethius, yüzünü, biricik teselli kaynağı felsefeye döner ve “tanrısal öngörü”, “kader” ve “özgür irade” üzerine derin bir sorgulamaya girişir.

Bu sorgulamanın ürünü olan kitap, hem görkemli bir iç hesaplaşma hem de Latin edebiyatından seçilen düşüncelerin seçkin bir karması.

Kitaptan bir alıntı:

“İnsanın doğası, ancak kendisini bildiğinde diğer yaratıklardan üstünleşir. Kendisini bilmediği anda ise vahşi hayvanların düzeyinden de alta iner. Bütün diğer canlılar için kendisini bilmemek doğaldır, ama insan söz konusu olduğunda bu bir ahlaki lekedir.”

  • Künye: Boethius – Felsefenin Tesellisi, çeviren: Çiğdem Dürüşken, Alfa Yayınları

William James – Pragmatizm (2015)

Bizzat pragmatizmin kurucusunun kaleminden, pek bilinmeyen ya da eksik anlaşılan bu felsefi kurama dair temel bir eser.

William James ilk baskısı 1907’de yapılan kitabında, sekiz derste, pragmatizmin ne olduğundan pragmatik doğruluk teorisine ve pragmatik bakış açısı ile rasyonalist bakış açısı arasındaki farklara pek çok konuyu aydınlatıyor.

  • Künye: William James – Pragmatizm, çeviren: Tahir Karakaş, İletişim Yayınları

Özen B. Demir ve Adem Yıldırım – Beden, Tıp ve Felsefe (2018)

Bir tıp doktoru ile bir felsefe doktoru arasındaki yazışmalarla ortaya çıkmış; beden ve tıp temalarını felsefe, psikanaliz, antropoloji, edebiyat, feminizm ve bilime uzanan disiplinler arası bir bakışla tartışan ufuk açıcı bir kitap.

Özen Demir ve Adem Yıldırım burada, sağlık ve hastalık, gövde ve beden, canlılık ve yaşam, insan ve hayvan gibi pek çok konu ve kavram üzerine düşünüyor ve bunu yaparken de, Platon’dan Aristoteles’e, Foucault’dan Husserl’e, Derrida’dan Nietzsche’ye, Spinoza’dan Blanchot’ya, Beckett’tan Marx’a ve Freud’tan R. D. Laing’e pek çok ismin fikirlerini kat ediyor.

Bunlara ek olarak, psikiyatri, antropoloji, psikoterapi, psikanaliz, anti-morfoloji, anti-psikiyatri, bilim, edebiyat, feminizm, queer, biyoetik, biyoteknoloji, biyopolitika, mikro-sosyoloji, tıbbî epistemoloji ve tıp tarihi ile ilgilenenlerin de severek okuyacağı bir kitap.

  • Künye: Özen B. Demir ve Adem Yıldırım – Beden, Tıp ve Felsefe, Nota Bene Yayınları, felsefe, 261 sayfa, 2018

Attilla Erdemli – Mitostan Felsefeye (2015)

Khaos’tan Olympos’a, Thales’ten Anaksimenes’e uzanan geniş bir zaman diliminde, mitos ile felsefe arasındaki ilişkinin kapsamlı bir incelemesi.

Çalışma Antikçağ mitolojisi rehberliğinde, bilgelik ve felsefeden insanın bilme merakına, mitolojinin ortaya çıkışından İyonya’da bilim ve felsefenin gelişimine alternatif bir felsefe tarihi sunmakta.

  • Künye: Attilla Erdemli – Mitostan Felsefeye, Ayrıntı Yayınları

Yasemin Giritli İnceoğlu ve Nebahat Akgün Çomak – Metin Çözümlemeleri (2009)

Şimdiye kadar Türkiye’de kuramlara, kuramcıların yaşamları ve eserlerine yönelik birçok kitap yayımlandı.

Fakat bu kuramların film, reklam, gazete haber başlıkları gibi örneklere nasıl uyarlanacağına dair kitaplar bulunmuyor.

İşte elimizdeki çalışma, konularında uzman hocaların çeşitli metin çözümleme kuramları ve kuramcıları üzerine yazılarından oluşuyor.

Kitabın bu yönüyle hem Umberto Eco, Jürgen Habermas, Guy Debord, Teun A. van Dijk gibi kuramcıları anlamak açısından hem de sosyal bilimler, özellikle de medya ve iletişim öğrencileri ile öğretmenleri için rehber nitelikte olduğunu söylemeliyiz.

Kitaba metinleriyle katılan isimler şöyle: Yasemin Giritli İnceoğlu, Nebahat Akgün Çomak, Nurdoğan Rigel, Emine Yavaşgel, Nilgün Tutal Cheviron, Nilüfer Pembecioğlu, Halime Yücel, Altan Kar, Sevgi Kesim Güven, Seda Çakar Mengü ve Murat Mengü.

  • Künye: Yasemin Giritli İnceoğlu ve Nebahat Akgün Çomak – Metin Çözümlemeleri, Ayrıntı Yayınları, felsefe, 379 sayfa

Hüseyin Gazi Topdemir (haz.) – İbn Sînâ (2009)

Hüseyin Gazi Topdemir’in yayıma hazırladığı ‘İbn Sînâ’, Batılıların Avicenna dedikleri İbn Sînâ’nın bilimsel ve düşünsel başarılarını gözler önüne seriyor.

Üç bölümden oluşan çalışmanın ilk bölümünde, İbn Sînâ’nın yaşamı ve yapıtları anlatılıyor; onun düşünsel gelişim sürecini betimlemek amacıyla on bir yapıtı tanıtılıyor.

İkinci bölümde İbn Sînâ’nın genel düşünce sistemi ele alınıyor, düşünce tarihine katkıları inceleniyor, onun “Filozofların Prensi”, “Şeyh El Reis” ve “Hekimlerin Kralı” olarak tanınmasını sağlayan başarıları ortaya konuyor.

Eserin son bölümü de, bütünüyle İbn Sînâ’nın yapıtlarından seçilmiş metinlerden oluşuyor.

Kitap, felsefe, geometri, mantık, fıkıh, sarf, nahif, tıp ve doğa bilimleri gibi birçok alanda çalışmalar yapmış ve yüzyıllar boyunca Doğu ve Batı kültürlerini etkilemiş İbn Sînâ’ya dair iyi bir kaynak.

  • Künye: Hüseyin Gazi Topdemir (haz.) – İbn Sînâ: Doğu’nun Sönmeyen Yıldızı, Say Yayınları, biyografi, 687 sayfa

Axel Honneth – Bizdeki Ben (2018)

Axel Honneth, daha önce yayınlanmış ‘Tanınma Uğruna Mücadele’de, felsefe dünyasında büyük yankı yaratan “tanınma teorisini” ortaya koymuştu.

Honneth ‘Bizdeki Ben’de ise, söz konusu kitabında ortaya koyduğu teoriyi geliştirmeye devam ediyor.

Honneth, bir yandan teorisine yapılan eleştiri ve itirazlara yanıt veriyor, diğer yandan da teorisini farklı alanları da kapsayacak şekilde genişletiyor.

Bunu yaparken Alman felsefesi, İngiliz psikanalizi ve Fransız sosyolojisinden yararlanan Honneth, düşünsel açıdan oldukça zengin bir metne imza atmış.

Felsefe, siyaset bilimi, sosyoloji ve sosyal bilimlerde zengin bir okuma isteyenler bu kitabı muhakkak edinmeli.

  • Künye: Axel Honneth – Bizdeki Ben: Tanınma Teorisi Üzerine İncelemeler, çeviren: Özgür Aktok, İthaki Yayınları, felsefe, 344 sayfa, 2018