Kategori: Siyaset

Richard Stites – Devrimci Hayaller (2011)

  • DEVRİMCİ HAYALLER, Richard Stites, çeviren: Sabri Gürses, Sel Yayıncılık, tarih, 495 sayfa

 

Richard Stites ‘Devrimci Hayaller’de, son dönemlerde Tahrir Meydanı’nda olup bitenlerden de gördüğümüz gibi, devrimi yönlendiren, şekillendiren ve hızlandıran büyük umutları araştırıyor. Stites kitabında, Rus devrim sürecinde yaşanan, 1917 ile 1930 arasında sürmüş ütopyacılık ve sosyal deneyin kaderini inceliyor. “Devrim yeni bir uzam açarak sonsuz manzaraları ortaya çıkarır; yeniden doğumu, temizlenmeyi, kurtuluşu davet eder,” diyen Stites, tarihte bu duyguları uyandırmış en güçlü deneyimlerden biri olan Ekim Devrimi’nde kendine yer bulmuş hayalleri ve ütopyaları araştırıyor. Devrimci imgelemin ve yaratıcı eylemin izini süren çalışma, bunu yaparken de, devrimin öncesinde ve sonrasındaki tarihin fırtınalı dönemine odaklanarak “Rus Devrimi’nde ütopyacılık neden bu kadar öne çıkmıştı?” sorusunun yanıtını arıyor.

Göran Therborn – Marksizmden Post-Marksizme (2011)

  • MARKSİZMDEN POST-MARKSİZME, Göran Therborn, çeviren: Devrim Evci, Dipnot Yayınları, siyaset, 227 sayfa

 

Cambridge Üniversitesi’nde Sosyoloji Kürsüsü Başkanı olan Göran Therborn nitelikli incelemesi ‘Marksizm ve Post-Marksizm’de, Marksist geleneğin uzun yolculuğunda karşısına çıkmış olan geçit, iniş ve çıkmazları anlatıyor. Marksizme dair bir yol haritası ve pusula olarak düşünülebilecek kitap, erken 21. yüzyılın sol siyasî pratik ve düşüncesini önceki yüzyılın sosyal zeminine oturtması ve sol düşüncenin yüzyılın başında Kuzeyde sergilediği gelişmenin sistematik bir panoramasını vermesiyle dikkat çekiyor. Therborn bunu yaparken de, modernite, postmodernizm ve post-Marksizm konusunda varolan tartışmalara çağdaş bir bakış açısıyla yaklaşıyor.

Mehmet Ö. Alkan, Tanıl Bora ve Murat Koraltürk (der.) – Mete Tunçay’a Armağan (2007)

  • METE TUNÇAY’A ARMAĞAN, Derleyenler: Mehmet Ö. Alkan, Tanıl Bora ve Murat Koraltürk, İletişim Yayınları, armağan, 760 sayfa

 

‘Mete Tunçay’a Armağan’, Türkiye sosyal bilimler alanının önemli isimlerinden biri olan Tunçay’ın üç temel çalışma alanı gözetilerek hazırlanmış. Siyasal düşünceler tarihi ve siyasetbilimi teorisi; Türkiye’de solun ve sol düşüncenin tarihi; Türkiye’de erken Cumhuriyet dönemi ve Tek-Parti rejimi, Tunçay’ın araştırma, derleme ve çevirileriyle katkıda bulunduğu üç alan. Kitabın armağan yönünüyse, Tunçay’ın bu üç ilgi alanına dair birçok akademisyen ve yazar tarafından kaleme alınan makaleler oluşturuyor. Derleme bunun yanı sıra, Tunçay hakkında kaleme alınmış yazılara, özgeçmişine, kaynakçasına ve kendisiyle yapılmış bir söyleşiye de yer veriyor.

Mevlüt Özben – Kirlilik Kavramı ve Aleviliğin Asimilasyonu (2011)

  • KİRLİLİK KAVRAMI VE ALEVİLİĞİN ASİMİLASYONU, Mevlüt Özben, Ayrıntı Yayınları, inceleme, 104 sayfa

 

Aleviliğin, sünni İslam gerçeğinin kurumsal dışlamasına maruz kaldığı biliniyor. Mevlüt Özben de, nitelikli çalışması ‘Kirlilik Kavramı ve Aleviliğin Asimilasyonu’nda, bu dışlamanın yanı sıra, Aleviliğin “kirlilik” şeklinde tanımladığı özel bir dışlanma teması üzerinden ötekileştirildiğini ortaya koyuyor. Özben çalışmasına, kirlilik metaforunu ve kavrama dair kuramsal yaklaşımları irdeleyerek başlıyor. Kitabın devamında, tamamı üniversite öğrencisi yirmi iki Alevi öğrenciyle yapılan görüşmelere yer veriliyor. Özben ardından, Alevi toplum kesimlerine yapıştırılan “kirlilik” etiketinin toplumsal olarak nasıl üretildiğini araştırıyor.

Pyotr Alekseyeviç Kropotkin – Etik (2007)

  • ETİK, Pyotr Alekseyeviç Kropotkin, çeviren: Sinan Altıparmak, Öteki Yayınevi, siyaset, 414 sayfa

‘Etik’, Anarşizmin babası sayılan Pyotr Alekseyeviç Kropotkin’in son kitabıydı. Kitap Kropotkin’in etik konusundaki bilimsel, felsefi ve sosyolojik görüşlerine yer veriyor. Kropotkin, ilkel toplumların zamanından modern zamanların iyi örgütlenmiş devletlerine kadar, insanların gündelik hayatlarındaki etik anlayışını ele aldığı bu kitabı, yazarın ‘Evrimin Bir Etkeni Olarak Karşılıklı Yardımlaşma’nın devamı niteliğinde. Kropotkin’in etiğin din ve metafik ile bağlantısını reddedip, ahlakı salt doğalcı temeller üzerine kurmaya çalışması bu kitabın ilginç noktalarından biri. ‘Ahlakın Temellerini Belirlemeye Yönelik Mevcut İhtiyaç’, ‘Yeni Etiğin Yavaş Yavaş Evrilen Zemini’, ‘Doğada Ahlak İlkesi’, ‘Ahlak Öğretilerini Gelişimi-Antik Yunan’, ‘Hıristiyanlık-Ortaçağ-Rönesans’ ve ‘Modern Devirde Ahlak Öğretilerinin Gelişimi’ kitabın başlıca bölümleri.

Jacques Rancière – Siyasalın Kıyısında (2007)

  • SİYASALIN KIYISINDA, Jacques Rancière, çeviren: Aziz Ufuk Kılıç, Metis Yayınları, siyaset, 163 sayfa

 

Jacques Rancière ‘Siyasalın Kıyısında’da, Atina’da icat edilen siyaset ve demokrasi kavramlarının izini sürerek, günümüzdeki “siyasalın dönüşü” tartışmalarına kadar uzanıyor. Son dönem sol Fransız düşünürleri arasında öne çıkan aktörlerden biri olan Rancière, özellikle siyaset-demokrasi ilişkisi, entelektüellerin rolü ve tarih felsefesi alanında yazdıklarıyla çok tartışılan bir isim. Düşünürün ilk Fransızca baskısı 1990 yılında yapılan bu kitabı, Halk kavramının görmüş olduğu bozguncu işleve atıfta bulunarak, köleler, kadınlar ve proleterler gibi, halkın “sayılmayan”, “esamisi okunmayan” kesimlerinin verdikleri mücadelelerle nasıl “sayılanlar” arasına katıldıklarını göstermeyi amaçlıyor. Kitabın bu çevirisinde, çalışmanın Fransızca ilk basımında ve İngilizce çevirisinde bulunmayan yazıların da yer aldığını özellikle belirtmiş olalım.

Olli Rehn – Avrupa’nın Gelecek Sınırları (2007)

  • AVRUPA’NIN GELECEK SINIRLARI, Olli Rehn, çeviren: Onur Şen ve Hasan Kaya, 1001 Kitap, siyaset, 208 sayfa

 

‘Avrupa’nın Gelecek Sınırları’nın alt başlığı ‘Türkiye Bir Köprü mü, Köprübaşı mı Yoksa Ergime Potası mı?’ Rehn, kitabının Türkçe baskısı için “Benim amacım hep AB ile Türkiye arasındaki karşılıklı anlayışı artırmak olmuştur. Bu kitabımın hem karşılıklı anlayışa hem de Türkiye ile AB arasındaki sivil toplum diyaloğuna katkı yapmasını görmek isterim,” diyor. Rehn bu diyalogdan bahsederken, istikrarlı, demokratik ve refah içinde bir Türkiye’nin AB’nin çıkarına olduğunun da altını çiziyor. Rehn, AB ve Türkiye arasındaki “ortak çıkar ve değerler”in de, bu iki yapının Irak, İran ve diğer Orta Doğu ülkelerindeki gelişmeler ile güvenlik; dinler, medeniyetler ve uygarlaşma ya da enerji ile ekonomik büyüme arasındaki ilişkiler konusunda birbirlerine ihtiyaç duyduklarını belirtiyor. Rehn’in kitabı, AB serüvini bir Avrupalının gözünden vermesiyle önemli.

Michael Lebowitz – Sosyalist Alternatif (2011)

  • SOSYALİST ALTERNATİF, Michael Lebowitz, çeviren: Etkin Bilen Eratalay, Yordam Kitap, siyaset, 176 sayfa

 

Önde gelen Marksist iktisatçılardan Michael Lebowitz ‘Sosyalist Alternatif’te, Venezüella’da yaşanan devrimi destekleyip bu süreci sosyalist kuram açısından inceliyor. Kitabında, 21. yüzyıl sosyalizminin nasıl bir sosyalizm olması gerektiğini tartışan Lebowitz, son dönemlerin en dikkat çekici dönüşümlerinin yaşandığı Venezüella ile Sovyet ve Çin deneyimlerini eleştirel bir bakışla karşılaştırıyor. Yazar buradan hareketle, kapitalizmin emperyalist ve barbar dayatmalarına karşı, niceliksel gelişmeye değil insani potansiyelin eksiksiz gelişimine odaklanan bir alternatif olarak sosyalizmin nasıl yeniden kurgulanabileceğini ele alıyor.

Terry Eagleton – Marx Neden Haklıydı? (2011)

  • MARX NEDEN HAKLIYDI?, Terry Eagleton, çeviren: Oya Köymen, Yordam Kitap, siyaset, 270 sayfa

 

İngiliz edebiyatı profesörü ve Marksist yazar Terry Eagleton ‘Marx Neden Haklıydı?’da, Marksizme yöneltilen en yaygın itirazlara yanıt veriyor. Eagleton, Marx’ın her şeyi ekonomiye indirgediği, Marksizmin bir tür tarihsel determinizm olduğu ve Marx’ın aşırı iyimser bir insan doğası varsaydığı gibi on standart eleştiriyi ele alıp, bunları teker teker çürütmeye koyuluyor. Eagleton’ın bunu yaparken, Marx’ın eserlerine aşina olmayanlar için açık ve kolayca kavranabilecek biçimde onun  düşüncelerine bir giriş yapması, bunun yanı sıra Marx’ın yaptığı hatalarla da dürüstçe yüzleşmesiyle nitelikli bir çalışmaya imza attığını belirtelim.

Graham Evans ve Jeffrey Newnham – Uluslararası İlişkiler Sözlüğü (2007)

  • ULUSLARARASI İLİŞKİLER SÖZLÜĞÜ, Graham Evans ve Jeffrey Newnham, çeviren: H. Ahsen Utku, Gökkubbe Yayınları, sözlük, 755 sayfa

Graham Evans ve Jeffrey Newnham’ın bu çalışması, uluslararası ilişkilerle doğrudan ilgili kimseler dışında, konuya ilgi duyan sıradan okuyuculara da hitap edebilecek nitelikte. Sözlük, iki dünya savaşı ve sonrasındaki gelişmeler, Doğu-Batı arasındaki bloklaşma, soğuk savaş dönemi ve küreselleşme gibi insanlık tarihinde ve uluslararası ilişkilerde önemli yer tutan olaylar;  realizm, liberalizm, faşizm gibi temel siyasi ve siyasetle ilişkili felsefi kavramlar ile kapitalizm, milliyetçilik, ve sosyalizm gibi çok sayıda siyasî kurama yer veriyor.