A. Refik Gür – Osmanlı İmparatorluğu’nda Kadılık Müessesesi (2016)

Kadılık teşkilatı, Osmanlı müesseselerinin ilk sıralarında yer alır.

Zira kadılık, adalet dağıtımından başka askeri, mülki, idari, beledi ve zabıta amirliği fonksiyonlarının kontrolünde de önemli roller üstleniyordu.

Gür’ün alana dair en önemli çalışmalardan olan bu eseri, kadılık kurumunu ayrıntılı bir bakışla irdeliyor.

  • Künye: A. Refik Gür – Osmanlı İmparatorluğu’nda Kadılık Müessesesi, İş Kültür Yayınları

Averil Cameron – Bizanslılar (2016)

Geç Antik Çağ’dan yıkılış sürecine, Dünya tarihinde önemli yeri olmuş Bizans İmparatorluğu’nun mufassal bir tarihi.

1025 ile 1453 arasında Bizans’ın değişen biçimi, imparatorlukta idari yapı, toplumsal yaşam, eğitim ve kültür, Bizans’ın Avrupa’yla ilişkileri gibi konulara odaklanan enfes bir eser.

2006 yılında John D. Criticos Ödülü’nü kazanan çalışma, Bizans İmparatorluğu’nun karmaşık tarihi, etnik yapısı ve kimliğine bir giriş niteliği taşıyor.

  • Künye: Averil Cameron – Bizanslılar, çeviren: Özkan Akpınar, İş Kültür Yayınları, tarih, 344 sayfa, 2016

Carol Bakhos – İbrahim’in Ailesi (2016)

Müslümanlar için olduğu kadar Museviler ve Hıristiyanlar için de büyük öneme sahip İbrahim’i ve ailesini, üç dinin kutsal metinleri, tefsir gelenekleri bağlamında irdeleyen bir çalışma.

Kitab-ı Mukaddes ve Kur’an’da İbrahim, İbrahim’in eşleri ve İshak’ın/İsmail’in kurban edilişi, kitabın odak noktası.

  • Künye: Carol Bakhos – İbrahim’in Ailesi, çeviren: Fatma Büşra Helvacıoğlu, Tekin Yayınevi

Eric Hazan – Fransız Devrimi Tarihi (2016)

Fransız Devrimi’ni hem devrim liderlerinin hem de halkın gözünden yansıtan bir eser.

Geçim sıkıntısı ve işsizliğin baş gösterdiği bir dönemde başlayan ayaklanmalardan ulusal meclisin açılışına, iktidarın katliamlarla devrime yanıt verişinden devrimin yenilgiyle sonuçlanışına pek çok detay, bu kitapta adım adım izleniyor.

Eric Hazan, Devrim’in 1789’da patlak verişinden sonraki süreci hem devrim liderlerinin hem de halkın gözünden yansıtıyor.

Tarihçiler ağırlıklı olarak Fransız Devrimi’ni kanlı yaşanmış, can sıkıcı bir olay olarak değerlendirme eğilimindedir.

Hazan ise, bu tezlere karşıt olarak Devrim’in, Batı dünyasının düşünce ve yaşam biçimini kökünden değiştirdiğini savunuyor.

  • Künye: Eric Hazan – Fransız Devrimi Tarihi, çeviren: Nazlı Ceyhan Sümter, Say Yayınları, tarih, 456 sayfa, 2016

Eyüp Öz – Serbest Cumhuriyet Fırkası ve Muhalif Ege (2019)

1930’da, yani Yunan işgalinden kurtuluşunun henüz yedinci yılında İzmir, Serbest Cumhuriyet Fırkası’nın (SFC) Genel Başkanı Fethi Okyar’ın ziyaretine kitlesel katılım göstererek iktidara meydan okumuştu.

Eyüp Öz’ün bu muazzam çalışması da, bu sürecin öncesi ve sonrasını çok yönlü bir bakışla inceleyerek erken Cumhuriyet dönemi muhalefetinin toplumsal tabanına ilişkin bilgi eksikliğini, başta İzmir olmak üzere Ege Bölgesi örneğinde dolduruyor.

SCF öncesine ait genel bir tablo çizerek çalışmasına başlayan Öz, devamında da,

  • SCF’nin oluşumunun kurumsal nedenleri,
  • Fethi Okyar’ın Ege gezisi ve bu gezi süresince ortaya çıkan şiddet olgusunun nedenleri,
  • İzmir’in sosyal, mekânsal ve ekonomik tabakalaşmaları,
  • Bölgesel düzeyde toplumsal muhalefet,
  • 1930 yerel seçimlerini arka planında yaşananlar,
  • Ve Menemen Olayı bağlamında, muhalefetin marjinal katmanları ve İzmir taşrasındaki hoşnutsuzluk gibi önemli konuları tartışıyor.

Öz’ün çalışması, SCF’nin yorgun bir kenti ve bölgeyi büyük bir tutkuyla harekete geçirmesinin ve birliktelikleri mümkün olmayan kesimleri ortak bir çatı altında nasıl bir araya getirdiğinin nedenlerini ortaya koymasıyla çok önemli.

Künye: Eyüp Öz – Serbest Cumhuriyet Fırkası ve Muhalif Ege: Ege Gezisinden Menemen Olayı’na Güçlü Bir Toplumsal Seferberliğin Sosyopolitik Tarihi, İletişim Yayınları, tarih, 294 sayfa, 2019

B. H. Liddel Hart – Hitler’in Generalleri Konuşuyor (2019)

Guderian, Manstein, Rundstedt, Student, Thoma, Bayerlein, Senger, Manteuffel, Heinrici, Kleist, Tippelskirch, Westphal, Blumentritt…

Bu kitapta, Hitler iktidarının önde gelen Alman general ve mareşalleri B. H. Liddel Hart’a enteresan açıklamalarda bulunuyor.

İkinci Dünya Savaşı’nı Alman ordusunun gözünden anlatmasıyla büyük önem arz eden çalışma,

Alman Silahlı Kuvvetleri’nin savaşın ilk safhasında kazandığı beklenmedik zaferleri ve bunu takip eden süreçte Almanya’nın yaşadığı büyük çöküşün nedenlerini aydınlatmasıyla önemli.

Kitapta,

  • Versay Antlaşması’nın sınırlayıcı hükümlerinin, Alman ordusunu Avrupa’daki diğer orduların aksine nasıl profesyonelleştirdiği,
  • Almanların, Avrupa’nın büyük bölümünü hızla ele geçirmelerine olanak veren Yıldırım Savaşı’nın, yani Blitzkrieg doktrinini nasıl benimsediği,
  • Fransız ordusu ve Majino Hattı’nın nasıl darmadağın olduğu,
  • Hitler’in, İngiliz ordusunun Dunkirk’ten kaçmasına neden izin verdiği,
  • Moskova banliyölerine kadar girmeyi başaran Alman ordusunun Stalingrad, Kuzey Afrika ve Normandiya’da nasıl mağlup olduğu,
  • Hitler ve generallerinin ihtilafa düştükleri hususların neler olduğu,
  • Hitler’in zafer ve yenilgilerdeki payının ne olduğu,
  • Hitler’e suikast girişiminde bulunulduğu 20 Temmuz günü orduda neler yaşandığı,
  • Ve bunun gibi çok önemli konular ele alınıyor.

Askerî tarih ve strateji konularına ilgi duyanların severek okuyacağı bir kitap.

Künye: B. H. Liddel Hart – Hitler’in Generalleri Konuşuyor: Askerî Hadiselere İlişkin Kendi Anlatımlarıyla, Alman Generallerin Zafer ve Yenilgileri 1939-1945, çeviren: Selçuk Uygur, Kronik Kitap, tarih, 528 sayfa, 2019

Marc Van de Mieroop – Eski Mısır Tarihi (2019)

Eski Mısır tarihi hakkında iyi bir giriş kitabı arayanlara, Marc Van de Mieroop’un bu özenli ve kapsamlı çalışmasını öneriyoruz.

Zira bu kitap, Mısır toplumunun MÖ 3000 civarındaki oluşumundan Yunan-Roma dönemine kadar olan gelişimini ayrıntılı bir şekilde veriyor.

Bu zaman zarfındaki önemli tarihsel ve kültürel olayları ana hatlarıyla ele alan Mieroop, aynı zamanda bu dönemdeki sosyal ve kültürel hayata dair pek çok bilinmeyeni de aydınlatıyor.

Çalışmayı, hem bu alanda eğitim alan öğrenciler hem de konuya ilgi duyan her seviyeden okur için kaçırılmaması gereken bir kaynak olarak öneriyoruz.

  • Künye: Marc Van de Mieroop – Eski Mısır Tarihi, çeviren: Ali Oğuz Bozkurt, Homer Kitabevi, tarih, 432 sayfa, 2019

Kolektif – Coğrafya ve Devrim (2010)

‘Coğrafya ve Devrim’, bilimsel, teknik ve siyasal devrimler ile coğrafya arasındaki karşılıklı ilişkileri irdeleyen çok sayıda makaleyi bir araya getiriyor.

Yazarlar, Kopernikçi, Newtoncu ve Darwinci bilimsel devrimlerinin, Fransız, İngiliz ve Amerikan siyasal devrimlerinin ve matbaa, saat ve fotoğraf gibi teknolojik devrimlerin meydana gelişinde coğrafyanın önemini tartışırken, coğrafya biliminin kendisinin de bu devrimlerden nasıl etkilendiğini gözler önüne seriyor.

Kitaptaki makaleler, bütün devrimlerin bir coğrafyasının olduğuna ve belirli bir mekânda ve coğrafi bağlamda var oldukları konusuna odaklanmasıyla dikkat çekiyor.

  • Künye: Kolektif – Coğrafya ve Devrim, derleyen: David N. Livingstone ve Charles W. J. Withers, çeviren: Dilek Cenkçiler, Yapı Kredi Yayınları, tarih, 455 sayfa

Akın Çubukçu – Babamın Eczanesi (2016)

Cumhuriyet’in kuruluşundan dört yıl sonra Sivas’ta açılmış, II. Dünya Savaşı’nın acılarına tanık olmuş Şifa Eczanesi’nin hikâyesi.

Akın Çubukçu, bir Cumhuriyet aydını olan babasının eczaneyi kurma sürecini, dönemin Sivas’ının toplumsal hayatına dair zengin ayrıntılarla harmanlayarak sunuyor.

Kitap, Türkiye’nin yakın tarihinden pek çok olaya ışık tutmakta.

  • Künye: Akın Çubukçu – Babamın Eczanesi, Berfin Yayınları

Hanri Benazus – Vahdettin ve Mustafa Kemal (2010)

Hanri Benazus ‘Vahdettin ve Mustafa Kemal’ adlı elimizdeki kitabında, Osmanlı tarihinin en çok tartışılan padişahlarından Vahdettin’i ve onun Atatürk’le ilişkisini anlatıyor.

Sultan Vahdettin hakkında birçok olumsuz değerlendirmenin bulunduğunu söyleyen Benazus, Vahdettin’in, Mustafa Kemal’i Anadolu’ya gönderme kararının, hem Kurtuluş Savaşı için hem de Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluşu için bir dönüm noktası olduğunu vurguluyor.

Padişahın hazineyi soyup gitmediğini belirten yazar, onun gittiği yerlerde de, Türkiye Devleti aleyhinde faaliyette bulunmadığını savunuyor.

Benazus kitabında ayrıca, sınırdışı edilen Vahdettin’in “vatan haini” olup olmadığını da irdeliyor.

  • Künye: Hanri Benazus – Vahdettin ve Mustafa Kemal, Bizim Kitaplar, tarih, 592 sayfa