Kategori: Tarih

Jonathan Steinberg – Bismarck (2015)

Almanya’nın güçlü bir imparatorluğa dönüşmesinde önemli payı olan Otto von Bismarck’ın hayatı, bu kapsamlı kitabın konusu.

Jonathan Steinberg, Bismarck’ın tahakkümcü kişiliğini, saldırgan siyasetini, 1871’de Alman İmparatorluğu’nu kurmasına giden süreci, Ayastefanos Antlaşması’ndaki rolünü ve Avrupa siyasetine bıraktığı mirası anlatıyor.

Steinberg’in bunu yaparken geniş bir tarihsel alanı kat etmesi ise, kitabı zengin kılan en önemli hususlardan.

  • Künye: Jonathan Steinberg – Bismarck, çeviren: Hakan Abacı, İş Kültür Yayınları

Şeyhülislam Ürgüplü Mustafa Hayri Efendi – Şeyhülislam Ürgüplü Mustafa Hayri Efendi’nin Günlükleri (2015)

İttihat ve Terakki’nin önde gelen simalarından Şeyhülislam Ürgüplü Mustafa Hayri Efendi’nin Meşrutiyet, 1. Dünya Savaşı ve Mütareke dönemlerini kapsayan günlükleri.

Hem Osmanlı’nın son dönemini hem de laiklik, eğitimde dinin yeri, ordu-siyaset ilişkisi, toplum mühendisliği gibi, bugün de tartışılan pek çok sorunun arka planını daha iyi anlamak için.

  • Künye: Şeyhülislam Ürgüplü Mustafa Hayri Efendi – Şeyhülislam Ürgüplü Mustafa Hayri Efendi’nin Günlükleri, hazırlayan: Ali Suat Ürgüplü, İş Kültür Yayınları

Kolektif – Savaşanların Gözüyle Türk-Alman İttifakı (2018)

Birinci Dünya Savaşı’nda Osmanlı ve Alman imparatorlukları müttefikti.

Bu ittifak, ikisi için de hezimet oldu.

Türk ve Alman kaynaklarının yanı sıra, İngiliz ve Fransız kaynaklarından da yararlanmasıyla büyük öneme haiz elimizdeki kitap ise, bizzat içinde yer almış olanların gözünden bu ittifakın içeriğini çok yönlü bir şekilde irdelemesiyle dikkat çekiyor.

Farklı yazarların makaleleriyle katıldığı kitapta, aynı cephede Almanlarla birlikte savaşmış Mustafa Kemal Atatürk’ün Alman subayları hakkında ne düşündüğünden Almanların Türk komutanlarını nasıl değerlendirdiklerine, Alman askerî stratejisinde Türkiye’nin rolünün ne olduğundan 1915’te Ermenilere yapılanlara dair kararların alınmasında Almanların rolünün ne olduğuna pek çok konu ele alınıyor.

Çalışmanın, o dönemi hem zengin belgeler hem de kapsamlı bir şekilde irdelemesiyle her tarih tutkununa hitap edeceğini söyleyebiliriz.

Kitaba katkıda bulunan isimler ise şöyle: M. Alaaddin Yalçınkaya, Mustafa Çolak, Mustafa Gencer, Uğur Üçüncü, Özgür Yılmaz, Kadir Kon ve Cemal Candan.

  • Künye: Kolektif – Savaşanların Gözüyle Türk-Alman İttifakı (1914-1918), editör: Necmettin Alkan ve Eyyub Şimşek, Kronik Kitap, tarih, 240 sayfa, 2018

Anna Grosser Rilke – İstanbul’da Bir Hoş Sada (2009)

Şair Rainer Maria Rilke’nin kuzeni Anna Grosser Rilke, 19. yüzyılın en ünlü kadın konser piyanistlerinden biriydi.

Avrupa saraylarında konserler veren Rilke’nin yolu, beklenmedik bir biçimde İstanbul’a düşecek ve Osmanlı sarayında müzik icra etmeye başlayacaktır.

Sarayda ve hanedan mensuplarının konaklarında konserler veren Rilke, eşinin ölümüyle, onun kurduğu haber ajansının yönetimini üstlenir.

Birinci Dünya Savaşı’nın sonunda, ülkedeki Almanlar ve Avusturyalılarla birlikte sınır dışı edilen Rilke, 1930’ların sonlarında, hem yüzyıl öncesinin İstanbul’una hem de dönemin Avrupa müzik dünyası hakkında altın değerinde olan elimizdeki anılarını kaleme almış.

  • Künye: Anna Grosser Rilke – Avrupa Saraylarından Yıldız’a İstanbul’da Bir Hoş Sada, çeviren: Deniz Banoğlu, İş Kültür Yayınları, anı, 315 sayfa

Jürgen Habermas – Sosyal Bilimlerin Mantığı Üzerine (2018)

Jürgen Habermas’ın sosyal bilimlerin felsefesi alanında klasikleşmiş yapıtı ‘Sosyal Bilimlerin Mantığı Üzerine’, yeni baskısıyla raflardaki yerini aldı.

Sosyal bilimlerin doğası ve yöntemleri üzerine derinlemesine düşünen Habermas, pozitivizmden yorumbilgisine, sosyolbilimsel işlevselcilikten bilgi kuramına ve tarih felsefesine pek çok konuyu tartışıyor.

Kitapta,

  • Doğal bilimler ile sosyal bilimler arasındaki geleneksel ayrımın ne olduğu,
  • Sosyal eylemin karakteristikleri,
  • Toplumsal gereklilik açısından dil teorisinin göndermeleri,
  • Yorumbilimin doğası, işlevi ve sınıflamaları,
  • İşlevselcilik ve sistem teorilerinin güçlü ve zayıf yönleri,
  • Karl Popper’ın sosyal bilimler felsefesine bakışı,
  • Ve bunun gibi ilgi çekici konular ele alınıyor.

Habermas’ın çalışması, bu alanda çalışanlar için rehber nitelikte bir eser olmaya devam ediyor.

  • Künye: Jürgen Habermas – Sosyal Bilimlerin Mantığı Üzerine, Alfa Yayınları, felsefe, 668 sayfa, 2018

R. İhsan Eliaçık – Aliya İzzetbegoviç (2015)

Boşnak devlet adamı ve bağımsız Bosna-Hersek’in ilk cumhurbaşkanı Aliya İzzetbegoviç’in hayatı ve eserleri.

Bosna-Hersek’in kısa tarihiyle açılan çalışma, Begoviç’in çocukluğundan yaşlılığına uzanan hayatını, siyasi faaliyetlerini ve eserlerini ele alıyor, yanı sıra 2. Dünya Savaşı zamanlarında faşistlerle işbirliği yaptığı iddialarına yanıt veriyor.

  • Künye: R. İhsan Eliaçık – Aliya İzzetbegoviç, Tekin Yayınevi

Stephen Chambers – Çanakkale Zığındere (2015)

Seddülbahir muharebe alanının batısındaki Zığındere, Çanakkale savaşının kaderinde önemli rol oynamıştı.

Stephen Chambers, Yeni Zelandalılardan İrlandalılara, Fransızlardan Hintlilere pek çok ulusun bu önemli mevzide ne gibi roller aldığını, zengin ayrıntılarla ortaya koyuyor.

Dönemin canlı bir panoramasını arayanlar, zengin belgelerle de desteklenmiş bu kitaba bakabilir.

  • Künye: Stephen Chambers – Çanakkale Zığındere, çeviren: İsmail Hakkı Yılmaz, İş Kültür Yayınları

Lucette Valensi – Avrupa’da Müslümanlar (2015)

Avrupa’da 16. ve 18. yüzyıllarda yaşamış Müslümanların durumu neydi?

Müslümanların günümüzde Avrupa’da maruz kaldıkları şiddetin tarihsel kökenlerine de ışık tutan Lucette Valensi, o dönemin Hıristiyan dünyasında kürek mahkûmu, köle, tüccar ve siyasi mülteci olarak yaşamış Müslümanların dünyasına iniyor.

Moriskoların 17. yüzyıl başında İspanya’dan sürülmesi gibi tarihe geçmiş korkunç uygulamaları yeniden yorumlayarak Müslümanlara yönelik yoğun şiddetin geçmişine ışık tutan Valensi, Avrupa demokrasilerine musallat olmuş İslam düşmanlığı ve yabancı düşmanlığı belalarına karşı bizi uyarıyor ve Aydınlanma’nın vaat ettiği evrenselciliğinin sınırları üzerine düşünmemize vesile oluyor.

  • Künye: Lucette Valensi – Avrupa’da Müslümanlar, çeviren: Alp Tümertekin, İş Kültür Yayınları

Özcan Şabudak – Unutulmuş Bir Devletçi İktisat Vekili: Mustafa Şeref Özkan (2009)

Özcan Şabudak elimizdeki eserinde, bir Osmanlı bürokratı olan Mustafa Şeref Özkan’ın, Milli iktisat ve ekonomi politikaları alanında yaptığı çalışmaları anlatıyor.

Özkan’ın II. Meşrutiyet sonrası bir İttihatçı bürokrat olarak başladığı ve Cumhuriyet döneminde de devam eden siyasi yaşamı boyunca sürdürdüğü çalışmalarını derleyen Şabudak, Özkan’ın sahip olduğu iktisadi görüşlerini ayrıntılı şekilde ortaya koyuyor.

Kitapta, Özkan’ın hayatı ve hakkında söylenenler, savaş yıllarında yürüttüğü Ticaret ve Ziraat Müsteşarlığı ile Nazırlık görevleri, Cumhuriyet öncesindeki çalışmaları ve 1930-1932 yılları arasında yaptığı çalışmaları sunuluyor.

  • Künye: Özcan Şabudak – Unutulmuş Bir Devletçi İktisat Vekili: Mustafa Şeref Özkan, Libra Kitap, biyografi, 187 sayfa

Julián Casanova – İspanya İç Savaşı’nın Kısa Tarihi (2015)

Hizipler arasındaki çatışmalarla derinden bölünmüş İspanya, Temmuz 1936’da büyük bir iç savaşa yuvarlandı.

Julián Casanova’nın kitabı, Cumhuriyet fikri etrafında örgütlenen siyasi kanatlardan anarşist hareketin toplumda büyük destek kazanışına ve bütün bir iç savaşın faşizmle sonuçlanmasına sürecin kapsamlı bir hikâyesini sunuyor.

Kitapta, İspanya’da Monarşi’den Cumhuriyet’e geçişte yaşanan çatışmalar, bu çatışmanın büyük bir iç savaşa dönüşmesi, savaşın uluslararası bir boyut kazanması ve faşistlerin sosyalistlere karşı savaşı kazanmalarıyla birlikte İspanya’da faşizmin ve militarizmin yükselişi ve bunun gibi pek çok konu ele alınıyor.

İspanya İç Savaşı hakkında derli toplu bir kaynak arayanlar, bu kitabı kaçırmasın deriz.

  • Künye: Julián Casanova – İspanya İç Savaşı’nın Kısa Tarihi, çeviren: Uygur Kocabaşoğlu, İletişim Yayınları, tarih, 254 sayfa, 2015