Kategori: Tarih

Basil Liddell Hart – İkinci Dünya Savaşı Tarihi (2015)

Askeri tarihçiliğin dünyaca ünlü isimlerinden Basil Liddell Hart, eserleri içinde muhtemelen en en önde gelen bu çalışmasında, dünya tarihine yön vermiş büyük savaşlardan İkinci Dünya Savaşı’nı yıl yıl, cephe cephe inceliyor.

Savaş başlarken Almanya ve Batılı müttefiklerin durumundan savaşın yayılmasına, Rusya’da savaşın seyrinin değişmesinden Nazilerin düşüşüne pek çok detay.

Eserin bu baskısı için de söylenebilecek belirtilmesi gereken birkaç nokta var:

Eser ilk Türkçe baskısından on yedi yıl sonra, baştan aşağı gözden geçirilmiş çevirisi ve orijinal eserde bulundukları halde bu ilk Türkçe baskıda yer almamış olan toplam kırk adet haritasıyla birlikte sunuluyor.

  • Künye: Basil Liddell Hart – İkinci Dünya Savaşı Tarihi, çeviren: Kerim Bağrıaçık, İş Kültür Yayınları

Avedis Cebeciyan – Bir Ermeni Subayın Çanakkale ve Doğu Cephesi Günlüğü, 1914-1918 (2015)

Bir yandan cephelerde Osmanlı askerlerine şifa dağıtan, diğer yandan tehcir ve katliam politikalarıyla Antep’ten sürülen ailesinin akıbetini merak eden bir subay.

Avedis Cebeciyan’ın elimizdeki günlüğü, dönemin siyasi atmosferini daha iyi anlamak için nadide bir kaynak.

  • Künye: Avedis Cebeciyan – Bir Ermeni Subayın Çanakkale ve Doğu Cephesi Günlüğü, 1914-1918, çeviren: Takuhi Tomasyan, Aras Yayıncılık

Murat Çulcu – Zito Venizelos!: Sevr’den İzmir’e (2009)

Murat Çulcu ‘Zito Venizelos!’ta, İzmir’in işgali ve Sevr’in imzalanmasından Dumlupınar Meydan Savaşı’na uzanan süreci çok yönlü bir biçimde irdeliyor.

Çulcu çalışmasında, İzmir’in işgalinden Sevr’in imzalanmasına kadar geçen sürede yaşanan olayları; Muzaffer Muhittin tarafından kaleme alınan ‘Vahdettin’in İhanetleri ve Firarı’ risalesini; Mustafa Kemal Atatürk’ün Dumlupınar Meydan Savaşı ile ilgili açıklamalarını; Dumlupınar Meydan Savaşı’nın diğer tarafında yer alan Yunan İşgal Kuvvetleri’nin Başkomutanı Trikopis’in anılarını ve Dumlupınar’dan İzmir’e yönelen orduya öncülük eden İkinci Süvari Tümeni’nin ‘tarihsel yürüyüşü’nü ayrıntılara inerek anlatıyor.

  • Künye: Murat Çulcu – Zito Venizelos!: Sevr’den İzmir’e, E Yayınları, tarih, 280 sayfa

Levon Ter Petrosyan – 12.-13. Yüzyılda Kilikya Ermenileri Kültüründe Asurilerin Rolü (2018)

Tarihçi ve Ermenistan’ın eski devlet başkanı Levon Ter Petrosyan’ın bu ince ama değerli çalışması, Ermeni-Asuri ilişkilerinin tarihi konusunda öncü bir eser.

Özellikle bu konuda tarihte bırakılmış sınırlı kaynaklara bakıldığında, orijinal bilgi ve belgeler barındıran bu çalışmanın önemi daha iyi anlaşılıyor.

Petrosyan burada, ortaçağda Ermenilerin kültürel ve toplumsal durumunu ortaya koyduğu gibi, Asurilerin o dönemde Ermeni kültürünü hangi yollardan etkilediğini ayrıntılı olarak ortaya koyuyor.

Şimdiye kadar Doğu Ermenice ve Fransızca özeti dışında henüz başka dillere çevrilmemiş olan kitap, özellikle bu alanda araştırma yapacaklar için iyi bir başvuru kılavuzu.

  • Künye: Levon Ter Petrosyan – 12.-13. Yüzyılda Kilikya Ermenileri Kültüründe Asurilerin Rolü, çeviren: Yıldız Deveci Bozkuş, Tarih Vakfı Yurt Yayınları, tarih, 58 sayfa, 2018

Nigel Rodgers – Antik Yunan (2015)

Nigel Rodgers’tan arkeoloji, sanat ve tarih meraklıları için, 1000 fotoğraf eşliğinde Antik Yunan hakkında kapsamlı bir rehber.

Antik Yunan’ın siyasi ve askeri tarihinden Atina’nın Altın Çağı’na, Büyük İskender’den Antik Yunan’ın dünya sanatı, mimarisi ve toplumunun doğuşu üzerindeki etkilerine, pek çok detay burada.

  • Künye: Nigel Rodgers – Antik Yunan, çeviren: Ülkü Evrim Uysal, İş Kültür Yayınları

David Motadel – İslam ve Naziler (2015)

Batılı sömürgecilerin cihatçı söylemi nasıl harekete geçirdiğini gözler önüne seren bir inceleme.

Üç kıtada sürdürdüğü araştırmalarıyla, Nazi Almanya’sının İslamla bağlarının kapsamlı bir dökümünü sunan David Motadel, dinsel politika kullanımının varabileceği tehlikeli durakları gösteriyor.

Kitapta,

İkinci Dünya Savaşı’nda Almanların İslam ile ilişkisinin tarihsel gelişimi,

Nazilerin işgal ettikleri bölgelerde Müslümanlara yönelik politikaları,

Ve Alman ordusundaki Müslümanların devşirilmesinde dinin oynadığı rol gibi birçok önemli konu ele alınıyor.

Kitap bilhassa, İslam’ın politik çıkarlar için nasıl ustaca kullanılabileceğini ayrıntılı bir şekilde ortaya koymasıyla çok önemli.

  • Künye: David Motadel – İslam ve Naziler, çeviren: Ahmet Fethi Yıldırım, Alfa Yayınları

Hasan Aksakal – Türk Politik Kültüründe Romantizm (2015)

Türkiye’nin 18. ve 19. yüzyıllarındaki edebi, felsefi ve politik romantizmlerinin bir incelemesi.

Kitapta,

  • Türk romantizminin karakteristik özellikleri,
  • Milliyetçilik anlatısının gelişiminde romantizmin etkileri,
  • Folklor, popülizm ve köycülük üçgeninde taşrada romantizm,
  • Ve romantizm ile devlet ve vatan mitolojisinin etkileşimi, gibi ilgi çekici konular tartışılıyor.

Hasan Aksakal, kapsamı ve derinliğiyle dikkat çeken kitabında, romantizmin, yaşanmakta olan travmatik kapitalist gelişmenin, sanayileşmenin,  şehirleşmenin ve kitlesel savaş ya da göçlerin tüm tatsızlıklarına ya kuşatıcı bir biçimde anlam kazandırdığını ya da o can sıkıcı gerçekleri maskelemeye yaradığını gözler önüne seriyor.

  • Künye: Hasan Aksakal – Türk Politik Kültüründe Romantizm, İletişim Yayınları

Mehmet Bayrak – Kürtlere Vurulan Kelepçe: Şark Islahat Planı (2009)

Mehmet Bayrak ‘Kürtlere Vurulan Kelepçe’de, Cumhuriyetin Kürt siyasetinin rehber metni olmuş, 1925’te hazırlanıp yürütülmeye başlanmış ‘Şark Islahat Planı’nı anlatıyor.

Bayrak’ın gösterdiği gibi bu plan, Cumhuriyetin Kürtler üzerinde asimilasyon, Kürtleri Türk bölgelerine serpiştirmek, Kürtlere meskûn bölgelere Kürt olmayanları yerleştirmek, bu bölgelerde yatılı okullara öncelik vermek, Kürtleri Türkçeye mecbur kılmak gibi amaçlar taşıyordu.

Bir Kürt açılımının tartışıldığı bugünlerde, Bayrak’ın kapsamlı çalışması, devletin baskıcı, tahammülsüz yaklaşımının, nihayetinde tüm ülkeyi götürdüğü tehlikeli durakları gözler önüne sermesiyle dikkat çekiyor.

  • Künye: Mehmet Bayrak – Kürtlere Vurulan Kelepçe: Şark Islahat Planı, Özge Yayınları, siyaset, 258 sayfa

İsmail Cem – Tarih Açısından 12 Mart (2009)

İsmail Cem ‘Tarih Açısından 12 Mart’ta, Türkiye’nin zorlu dönemeçlerinden olan 12 Mart askeri darbesini çok yönlü bir biçimde inceliyor.

Cem, çalışmasının ilk bölümünde, 12 Mart’ı günlük hayatın yansımaları çerçevesinde yorumluyor.

Darbeyi yaşanılan anın içinde tasvir eden bu bölüm, aynı zamanda belgesel bir nitelik de taşıyor.

Yazar, kitabının ikinci bölümünde ise, 12 Mart’ın tarih açısından yerini, önemini ve sonuçlarını ele alıyor.

Cem, kitabının ilk bölümünde gazete yazarlığı kimliğiyle, ikinci bölümünde de siyaset adamı kimliğiyle okurun karşısına çıkıyor.

  • Künye: İsmail Cem – Tarih Açısından 12 Mart, İş Kültür Yayınları, siyaset, 642 sayfa

Nurettin Peker – Tüfek Omza (2009)

Akıcı bir üslupla kaleme alınan ‘Tüfek Omza’, Balkan Savaşları’ndan Kurtuluş Savaşı’na, hayatı ateş hattında geçen Nurettin Peker’in anılarından oluşuyor.

Peker, Küçük Zabit Mektebi’nden mezun olur olmaz Balkan Savaşları’na katılır.

Onun mücadelelerle dolu hayatında bu savaş önemli bir durak olur.

Zira bundan sonra Peker, Çanakkale Savaşı’na katılır ve buradan ağır yaralı olarak geri döner. Ardından, Irak Cephesi’nde İngilizlere esir düşer ve Hindistan’daki esir kampına gönderilir.

Esaretten sonra Anadolu’ya geçen Peker, Kurtuluş Savaşı’na katılır.

Yazarın elimizdeki anıları, yakın tarihin en önemli olaylarına dair tanıklığını sunmasıyla çok değerli bir tarihi belge.

  • Künye: Nurettin Peker – Tüfek Omza, hazırlayan: Orhan Peker ve Hilal Akkartal, Doğan Kitap, anı, 445 sayfa